Bloomberg: Putin không “mất mát” nhiều như phương Tây nghĩ

Tờ Bloomberg có bài viết đăng ngày 17/3 nhận định rằng, với hầu hết người Nga, sự sụp đổ của Liên Xô hơn hai thập kỷ trước vẫn là một “vết thương lòng” khá lớn đối với họ. Và mong muốn của họ luôn là một sự gắn kết trở lại của các vùng đất bị chia rẽ.

Các chỉ số trưng cầu dân ý đánh giá về nhiệm kỳ của Tổng thống Putin cho thấy sự ủng hộ đối với ông kể từ sau Thế vận hội mùa đông Sochi đã tăng lên rất cao. Chỉ số ủng hộ này đã cao nhất trong vòng 3 năm qua khi ông thể hiện quan điểm cứng rắn của mình về vấn đề Crimea.

Tổng thống Nga Vladimir Putin trong một cuộc họp bàn về cuộc khủng hoảng Ukraine trong tháng 3/2014.

“Tổng thống Putin chỉ muốn bảo vệ lợi ích quốc gia thôi”, Yaroslav Batashev, 32 tuổi, giám đốc một công ty kinh doanh sản phẩm tiêu dùng ở Matxcơva cho biết, thêm vào rằng ông không thần tượng nhà lãnh đạo của mình. “Crimea là lịch sử quan trọng đối với nước Nga, và nó là của Nga”, Batashev khẳng định.

Kể từ khi vượt qua cuộc bầu cử và giành chiến thắng nhiệm kỳ thứ 3 vào năm 2012, ông Putin đã tái khẳng định quyền lực của mình ở cả trong và ngoài nước. Thậm chí trước những nguy cơ từ việc phương Tây và Mỹ trừng phạt đang đe dọa tới nền kinh tế của Nga, ông vẫn tỏ ra thách thức các đối thủ của mình rằng Ukraine là một biểu tượng sức mạnh của ông. Tờ Bloomberg đã gọi đây là hành động muốn “củng cố hình ảnh nhà lãnh đạo vĩ đại nhất từ sau khi Liên Xô sụp đổ” của ông Putin.

Sự ủng hộ lớn từ người dân

72% người Nga đồng tình với những gì vị tổng thống của họ đang làm. Đó là kết quả khảo sát của Trung tâm khảo sát độc lập Levada công bố hôm 13/3 vừa qua. Họ đã hỏi thăm 1.603 người, với sai số khoảng 3-4%.

Ngày 08 – 09/3, một cuộc thăm dò tương tự của Trung tâm nghiên cứu công luận nhà nước Nga, được gọi là VTsIOM, cũng được công bố với kết quả ủng hộ ông Putin lên đến 72%.

“Sự tham gia của Mỹ vào một tình huống đáng ra họ không có gì để làm là rất khó chịu”, Ilya Knyazev, một giám đốc bán hàng 31 tuổi tại một công ty phân phối thực phẩm ở Matxcơva cho biết, "Tôi ủng hộ Crimea gia nhập với chúng tôi. Vì nếu không như vậy, NATO sẽ có mặt ở Ukraine, làm tổn thương an ninh của Nga".

Tờ Bloomberg cho rằng, kết quả của sự ủng hộ nói trên là bởi các phương tiện truyền thông nhà nước Nga đã tham gia mạnh mẽ trong việc tuyên truyền về “hình ảnh phát xít tại Ukraine”. Vai trò của truyền thông trong khủng hoảng của Ukraine còn có rất nhiều câu hỏi, tuy nhiên, sự ủng hộ từ phía người dân Nga còn có cả một quá trình lâu dài và việc họ muốn tôn trọng quá khứ hào hùng là điều dễ hiểu.

"Người Nga đã rất hốt hoảng về những hình ảnh mà họ nhìn thấy trên truyền hình từ Quảng trường Độc lập tại Kiev - các vụ nổ súng, giết người, đốt lốp xe", Alexander Oslon, người đứng đầu của Quỹ Dư luận nói trên tờ Bloomberg, "Những hình ảnh tạo ra nỗi lo sợ rằng nó có thể xảy ra ở Crimea, nơi mà phần lớn dân số là người Nga. Và giờ đây, ông Putin có sự hỗ trợ áp đảo của đại đa số người dân".

Tổng thống Putin lên nắm quyền trong năm 1999, một năm sau khi cựu Tổng thống Boris Yeltsin đã để lại di sản là khoản nợ quốc gia hơn 40 tỷ USD. Tăng trưởng kinh tế Nga đạt trung bình 7%/năm kể từ khi ông làm tổng thống, giá dầu cũng như sản lượng dầu đều tăng lên nhiều sau năm 1999. Ông đã mạnh tay với nền kinh tế vốn quen bị thống trị bởi các tài phiệt, bỏ tù cả những người giàu có nhất trong số họ, điển hình là tỷ phú Mikhail Khodorkovsky. Từ đó, ông thúc đẩy một nước Nga ổn định hơn.

Crimea muốn về với Nga

Crimea trước đây là một phần của Nga, cho đến khi nhà lãnh đạo Liên Xô Nikita Khrushchev tặng lại cho Ukraine vào năm 1954. Nga đã thuê một cảng biển tại Crimea để làm nơi đóng quân của Hạm đội Biển Đen.

Người dân Crimea ăn mừng trước kết quả sơ bộ về cuộc trưng cầu dân ý hôm 16/3/2014.

Theo kết quả do người đứng đầu Ủy ban bầu cử Crimea, ông Mikhail Malyshev công bố, có 96,77% cử tri ở bán đảo này đã ủng hộ phương án sát nhập vào Nga, loại trừ thành phố Sevastopol chưa được tính đến. Mỹ và EU đều gọi đây là một cuộc trưng cầu dân ý “bất hợp pháp”.

Crimea có thể được sát nhập vào Nga vào cuối tuần này, Alexander Ageyev, lãnh đạo Duma quốc gia Nga về các vấn đề hiến pháp, cho biết hôm 17/3.

Phản ứng dữ dội của phương Tây

“Nhiệm vụ tích cực của Matxcơva là muốn “gần gũi hơn với nước ngoài”. Tuy nhiên, nó đã trở thành tư tưởng chống lại phương Tây. Nó đã bỏ qua mọi căn cứ hợp lý cũng như cái giá phải trả cho hậu quả, kể cả chính cho bản thân nước Nga”, Joerg Forbrig, một thành viên thuộc chương trình cao cấp phòng Berlin của Quỹ Marshall ở Mỹ cho biết qua e-mail.

Tờ Bloomberg, cũng như các tờ báo phương Tây khác, đã gọi biến cố ở Ukraine nói chung và tiến trình ly khai ở Crimea là “bước quan trọng nhất trong cuộc thập tự chinh [của ông Putin] để ngăn chặn những gì mà ông xem là sự xâm lấn không ngừng của phương Tây đối với lợi ích của Nga kể từ sau Chiến tranh Lạnh”.

Hầu hết các quốc gia nằm giữa Nga và Đức, nơi mà hàng triệu người đã chết trong Thế chiến II, đã tham gia Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và Liên minh châu Âu (EU) kể từ khi Liên Xô tan rã vào năm 1991. Sevastopol, nơi Hạm đội Biển Đen đóng quân, là một biểu tượng chủ nghĩa anh hùng của Nga, không khác mấy với Alamo của người Mỹ. Thành phố bị bao vây bởi người Anh và người Pháp trong cuộc chiến tranh Crimea vào những năm 1850 và sau đó bởi các lực lượng Đức Quốc xã thời kỳ 1941-1942.

Củng cố vị thế ở trong nước

Trong năm qua, ông Putin đã củng cố vai trò của Nga ở Trung Đông thông qua vai trò làm trung gian hòa giải, ngăn chặn cuộc tấn công của Mỹ vào Syria. Ông cũng khuyến khích phương Tây có những nhượng bộ với Iran về chương trình hạt nhân. Những gì ông làm được khiến ông được tôn vinh là “nhân vật của năm” của tạp chí Times of London. Những nỗ lực đã "đưa tổng thống trở lại hàng ngũ các chính khách thế giới năng động nhất", tờ Times cho biết.

"Đất nước này đã là đống đổ nát dưới thời Boris Yeltsin", doanh nhân Batashev nói, "Mặc dù còn có nhược điểm, ông Putin là một nhà lãnh đạo cứng rắn và kiên quyết trong việc biến đổi Nga thành một quốc gia tốt hơn so với một thập kỷ trước đây".

Với việc nhiệm kỳ tổng thống được kéo dài từ 4 năm lên 6 năm, Tổng thống Putin có thể duy trì quyền lực cho đến năm 2024 nếu ông trúng cử một lần nữa trong năm 2018.