Binh lính Ukraine ở Crimea: Đi đâu về đâu?

Crimea đã chính thức sáp nhập vào Nga, toàn bộ tài sản của Ukraine đã bị sung công quỹ. Duy chỉ có lực lượng quân sự Ukraine ở Crimea và những tên tội phạm trong các nhà tù đóng tại đây là không biết sẽ đi đâu về đâu.

Những hành động quyết liệt và nhanh chóng của lực lượng tự vệ Crimea tấn công vào các căn cứ quân sự tại khu vực này cho thấy sự yếu thế rõ rệt của binh lính Ukraine. Chỉ trong chưa đầy một tháng, hầu hết các căn cứ quân sự cùng với khí tài của lực lượng quân đội Ukraine tại Crimea đã hoàn toàn thuộc về Nga.

Lính Ukraine mang tư trang rời khỏi các căn cứ quân sự ở Crimea.

Lý do vì sao quân đội Ukraine tại Crimea lại có thể dễ dàng thua cuộc đến vậy, mặc dù con số tại đây là không hề nhỏ - 15.000 binh lính? Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến việc này, tuy nhiên, có hai lý do chính yếu nhất đến từ bên trong Ukraine.

Thứ nhất, đã không có một mệnh lệnh cụ thể rõ ràng nào được chuyển từ Kiev đến Crimea cho đến khi Nga tiếp quản hầu hết các căn cứ quân sự tại đây. Binh lính Ukraine hầu như đã bị bỏ rơi ngay từ khi cuộc khủng hoảng lây lan từ thủ đô Kiev về tới bán đảo bên bờ Biển Đen này.

Ngày 27/02, sau khi Kiev tuyên bố thành lập chính phủ mới, Crimea trỗi dậy và yêu cầu được tách ra khỏi Ukraine. Những căn cứ quân sự của Ukraine ở Crimea đã bắt đầu được báo động về những biến cố mới nhanh chóng có thể xảy ra ở khu vực này. Ngay lập tức sau đó, các lực lượng vũ trang “lạ mặt” nhanh chóng tiến hành các hoạt động bao vây các căn cứ không quân và hải quân của Ukraine.

Trong cùng ngày, một nhóm vũ trang chiếm đóng các văn phòng chính phủ và quốc hội tại thành phố Simferopol. Những người này treo cờ Nga trên tòa nhà quốc hội. Sang ngày 28/2, sân bay quốc tế Simferopol nhanh chóng bị cô lập.

Lực lượng quân đội Ukraine ở Crimea hầu như không hề có một phản kháng đặc biệt nào đối với tình hình kể trên. Nói một cách khác, họ vẫn chờ lệnh từ chính quyền Kiev để tìm kiếm một hành động đối phó với tình hình. Tuy vậy, những rối ren ở Kiev đã không cho phép họ phản ứng nhanh và mạnh lại với những sự kiện mà họ cho là “vi phạm chủ quyền Ukraine”.

Chỉ 28 ngày kể từ khi Crimea bắt đầu đưa ra quyết định sẽ tìm kiếm độc lập khỏi Ukraine, lực lượng tự vệ thân Nga đã nắm trong tay toàn bộ các căn cứ quân sự quan trọng.

Lực lượng hải quân Nga nắm quyền kiểm soát tàu ngầm "Zaporozhye" của Ukraine. (Nguồn: EFE/EPA)

Ngày 23/3, lực lượng tự vệ Crimea đã nổ súng chiếm căn cứ không quân lớn nhất của Ukraine ở Belbek. Cờ Nga đã  tung bay trên 189 cơ sở quân sự của Ukraine ở bán đảo Crimea. Cờ St Andrew, lá cờ của Hải quân Nga cũng đã được kéo lên trên 54 trong tổng số 67 tàu hải quân của Ukraine, trong đó có tám tàu chiến và tàu ngầm Zaporozhye (quốc kỳ Nga cũng được kéo lên trên tàu ngầm này).

Có những giai đoạn, lính Ukraine tại Crimea gần như kiệt quệ về cả tinh thần lẫn sức lực, khi mà thậm chí đến các nhu yếu phẩm hàng ngày cũng không được Kiev đường đường chính chính chuyển vào. Họ đã phải cung cấp lương thực cho lực lượng của mình thông qua đường hàng không dù rằng lực lượng tự vệ Crimea không phong tỏa hành lang hỗ trợ nhân đạo cho các căn cứ quân sự này.

Dmitry Tymchuk - Người đứng đầu Trung tâm nghiên cứu chính trị - quân sự của Ukraine đã từng phải tỏ ra bất nhẫn với Kiev trên trang facebook cá nhân về cách cư xử của chính quyền với những người lính của mình.

Thông tin chia sẻ hôm 22/3 của ông cho biết: “Sự kiệt quệ của binh lính ở Crimea đã đạt tới điểm giới hạn. Trong suy nghĩ của họ, cảm giác bất định và cay đắng đã hoàn toàn đến đỉnh điểm. Họ nhận ra rằng mình bị phản bội. Phản ứng của Kiev vẫn bị giới hạn trong câu chuyện về ‘công cụ chính trị’ và ‘sự cần thiết phải tiếp tục đứng vững’…Họ thậm chí mất hết kiên nhẫn… Tôi không biết được binh lính ở Crimea ngày mai sẽ ra sao.”

Lý do thứ hai chính là sự chia rẽ từ trong trứng nước. Rất nhiều lính Ukraine đã bỏ súng rời khỏi căn cứ của mình hoặc đầu hàng phía lực lượng tự vệ Crimea. Ngay tại Kiev, vào ngày 2/3, tân Tư lệnh Hải quân Ukraine cũng đã thề trung thành bảo vệ Crimea và ủng hộ nước Nga.

Trong một lực lượng có nhiều quan điểm đối lập về chủ quyền, việc lực lượng đó bị tan vỡ dễ dàng không có gì khó hiểu. Lực lượng tự vệ Crimea đã dễ dàng xâm nhập vào các căn cứ quân sự, không có đổ máu như người ta có thể hình dung về một cuộc chiến tranh bảo vệ lãnh thổ.

Có lẽ không ở đâu như Crimea, tại các căn cứ quân sự lại có hình ảnh từng người lính vác các vật dụng như ti vi, tủ lạnh rời khỏi ngôi nhà của mình.

Không thể nói rằng binh lính Ukraine không có sự phản kháng. Hồi tháng trước tại Belbek, khi lực lượng tự vệ Crimea chiếm giữ căn cứ không quân ở đây, binh lính Ukraine đã có ý định tái chiếm. Tuy nhiên, họ đã bị ngăn chặn bởi tiếng súng cảnh cáo từ phía đối phương. Họ đã không thể đi xa hơn như tự bắt đầu một cuộc chiến bảo vệ lãnh thổ khi mà họ biết rằng mình không thể chiến thắng.

Hơn 6.000 binh lính Ukraine đã đầu hàng và gia nhập lực lượng tự vệ Crimea ngay từ khi mọi chuyện chỉ mới bắt đầu ở bán đảo này. Con số này chiếm hơn 1/3 tổng lực lượng quân sự Ukraine tại Crimea. Khi cuộc chiến chưa bắt đầu, người ta đã nhìn thấy sự kết thúc với chiến thắng hoàn toàn dành cho phe thân Nga.

Giờ đây, Nga đã dọn sẵn đường, thậm chí điều động cảnh sát quân đội lập hành lang an toàn để lính Ukraine có thể trở về phía biên giới một cách an toàn, tránh khỏi sự tấn công của các phần tử cực đoan thuộc phe phát xít mới.

Những người lính Ukraine cuối cùng ở Crimea sẽ trở về nhà mà không biết tương lai của mình ra sao. Chính quyền lâm thời quá mỏng manh và non nớt, đồng minh Mỹ và EU loại bỏ giải pháp can thiệp quân sự vào Ukraine. Họ được hứa hẹn sẽ trở lại với các quân đoàn tái thiết bên ngoài biên giới tiếp giáp giữa Ukraine và Crimea. Tuy nhiên, với hiện trạng không còn đủ năng lực tài chính hiện nay của chính phủ Kiev thì tìm kiếm việc xây dựng lại lực lượng quân sự đủ mạnh để bảo vệ lời thề với đất nước thực sự khó khăn, thậm chí là không thể.

Hình ảnh lính Ukraine mang đồ đạc rời căn cứ không quân ở Belbek (Nguồn: AP qua Yahoo):

Lính Ukraine mang đồ đạc rời căn cứ không quân ở Belbek (Nguồn: AP qua Yahoo)

Lính Ukraine mang đồ đạc rời căn cứ không quân ở Belbek (Nguồn: AP qua Yahoo)

Lính Ukraine canh gác bên ngoài căn cứ không quân Belbek

Lính Ukraine xếp bao cát quanh một ụ pháo ở căn cứ không quân Belbek.