Bắc Kinh phản đối Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan

Bộ trưởng quốc phòng Trung Quốc và Mỹ trong cuộc họp ở Bắc Kinh tháng 1 năm 2010- Nguồn Xinhuanet

Nếu việc mua bán diễn ra có thể sẽ còn gây phản ứng gay gắt hơn từ phía Trung Quốc. Tuy nhiên, Washington đã trì hoãn lại quyết định trên. Tuyên bố này được đưa ra vào thời điểm hai nước đang tìm kiếm sự hợp tác ổn định trước cuộc bầu cứ của Mỹ sắp diễn ra và khi chuyển giao quyền lãnh đạo ở Bắc Kinh đang dần đến.

Yu Tiejun, một chuyên gia về an ninh châu Á thuộc trường đại học Bắc Kinh nói “Phản ứng của Trung Quốc tương đối ôn hòa so với những năm trước, và đó là điều tất cả đều mong đợi”.

“Mối quan hệ Trung Quốc- Mỹ đang ở giai đoạn nhạy cảm nên Trung Quốc cần phản ứng một cách có chừng mực,” Yu nói.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc chỉ trích vụ mua bán là động thái làm giảm quan hệ tổng thể và hợp tác quân sự giữa hai bên. Phó thủ tướng Trương Chí Quân đã triệu Đại Sứ Mỹ Gary Locke ở Bắc Kinh đến để chỉ trích. Bộ Quốc phòng cảnh báo động thái này đã “tạo ra những cản trở nghiêm trọng đến hợp tác quân sự của hai nước”.

Hãng tin AP đưa ra lời bình rằng những lời chỉ trích mạnh mẽ chỉ là ngôn từ dùng để làm hài lòng giới quân sự và những người theo chủ nghĩa dân tộc cực đoan, những người coi Mỹ là kẻ dính mũi vào chuyện của người khác khi dùng sự hậu thuẫn cho Đài Loan làm công cụ kìm hãm sự lớn mạnh của Trung Quốc.

Trung Quốc phản ứng một cách mạnh mẽ đối với tất cả các hành động hợp tác quân sự của Mỹ với Đài Loan tuy vậy những đe dọa trả đũa trước đó không gây hại lâu dài đến mối quan hệ với Mỹ, dù cho đôi khi hợp tác quân sự bị đóng băng và các cuộc họp giữa hai bên bị trì hoãn.

“Theo lẽ thường thì Trung Quốc cần phải đáp trả quyết liệt. Chỉ trích và đe dọa sẽ tiếp tục được đưa ra, nhưng họ cũng biết rằng Mỹ là đối tác nước ngoài quan trọng nhất,” Gabe Collins, một chuyên gia về quân sự Trung Quốc nói.

“Theo tôi cuối cùng sẽ không có tổn hại gì nghiêm trọng,” Collins, người đồng sáng lập China Signpost nói.

“Rất khó có thể nói Trung Quốc sẽ có hành động cụ thể gì về vấn đề này vì điều đó phụ thuộc vào quá nhiều thứ,” Wang Dong, chuyên gia về quan hệ Mỹ- Trung thuộc đại học Bắc Kinh, nói.

Bên cạnh yêu cầu về hợp tác chính trị ổn định với Mỹ, Trung Quốc cần giữ sự ổn định thương mại và đầu tư để tiếp cận công nghệ cao của Mỹ đối với các dự án của nước này như dự án máy bay chở khách để cạnh tranh với Boeing và Airbus.

Ngoài ra, Trung Quốc đang chuẩn bị cử phó chủ tịch nước và nhà lãnh đạo tương lai là ông Tập Cận Bình đến Washington vào năm nay để xây dựng quan hệ. Căng thẳng giữa hai bên sẽ ảnh hưởng đến không khí chung của chuyến đi, làm xấu đi hình ảnh của ông Tập với vai trò là lãnh đạo của quốc gia đông dân nhất thế giới và nền kinh tế lớn thứ hai trên thế giới này.

Lê Dung