ASEAN phải tiếp tục là tâm điểm của Thái Bình Dương

Infonet - Trong một sự kiện nhóm họp gần đây diễn ra tại Singapore, cựu thủ tướng Australia Kevin Rudd một lần nữa lại lên tiếng kêu gọi về một Thái Bình Dương hòa bình (Pax Pacifica). Vậy ASEAN có vị thế ra sao trong khu vực Thái Bình Dương hòa bình đó?

Theo tờ Straits Times, ASEAN phải tiếp tục đóng vai trò tâm điểm cho một khu vực Thái Bình Dương hòa bình.

Theo tờ Straits Times (Singapore), khác với Thái bình Mỹ quốc (Pax Americana - thái bình dưới sự bá quyền của Mỹ) và Thái Bình Hán quốc (Pax Sinica - thái bình dưới sự bá quyền của Trung Quốc), một nền hòa bình của khu vực Thái Bình Dương nằm ở việc xây dựng “những thói quen, tập tục và thông lệ về hợp tác an ninh và chiến lược xây dựng theo hướng từ dưới lên” trong khu vực này.

Ít nhất về mặt ý tưởng sơ bộ, đây là ý tưởng rất đáng chú ý do không quốc gia châu Á nào muốn bị buộc phải lựa chọn giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ vào thời điểm mà sức mạnh và tầm ảnh hưởng của Trung Quốc ngày càng gia tăng còn Hoa Kỳ vẫn là một cường quốc hàng đầu của thế giới.

Trên thực tế, chính sự sự chuyển giao quyền lực đang diễn khiến khu vực châu Á Thái Bình Dương cần phải có các thể chế mạnh mẽ nhưng dễ thích nghi để duy trì không gian vận động, một điều rất quan trọng với các quốc gia nhỏ hơn như các nước thuộc ASEAN.

Uy tín của ASEAN dựa chủ yếu vào 3 điều thực tế. Thứ nhất, đây là một tổ chức thành công đã có kinh nghiệm đóng góp cho việc xây dựng các thể chế ở khu vực rộng lớn hơn. Thứ hai, các mối liên hệ kinh tế và chính trị của ASEAN với các cường quốc chính là rất mạnh và đa dạng đủ để khối này không phải chạy theo nhu cầu của bất kỳ một cường quốc nào. Thứ ba, ASEAN không đủ mạnh đến mức có thể đối đầu với các cường quốc chính về mặt quân sự.

Tổng hợp 3 yếu tố trên, ASEAN có vai trò đặc biệt là một người trung gian trung thực. Khả năng đó của ASEAN được chứng minh khi Diễn đàn khu vực ASEAN và Hội nghị thượng đỉnh Đông Á (EAS) – hai thể chế có vai trò quan trọng đối với nền an ninh khu vực – đã bắt đầu khởi động. Việc cả Hoa Kỳ và Nga cùng tham gia vào Hội nghị thượng đỉnh Đông Á đã củng cố quá trình này và là bằng chứng cho khả năng theo kịp thời đại của ASEAN.

Nhấn mạnh rằng ASEAN phải giữ vai trò “cốt lõi tuyệt đối” đối với EAS và đến lượt mình EAS sẽ là cơ sở cho một Thái Bình Dương hòa bình, ông Rudd đã công nhận vai trò của khối khi một cấu trúc chiến lược mới xuất hiện. Nền thái bình ASEAN (Pax Aseana) có thể chỉ ra con đường đi đến một Thái Bình Dương hòa bình.

LÊ DUNG