Afghanistan trì hoãn hiệp ước an ninh với Mỹ vì muốn thêm yêu sách

Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai tại Hội nghị các bô lão Loya Jirga hôm 24/11/2013

Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai cho biết ông sẽ không lùi bước trước quyết định từ chối ký hiệp ước an ninh với Mỹ cho tới khi kết thúc nhiệm kỳ của mình. Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Susan Rice cho biết, điều này có nghĩa là Mỹ sẽ bắt đầu kế hoạch rút toàn bộ lực lượng của mình ở Afghanistan sau năm 2014.

Những ý kiến trên được đưa ra trong cuộc họp giữa hai chính phủ ở Kabul chỉ một ngày sau khi ông Karzai bất ngờ quyết định trì hoãn Hiệp định An ninh song phương Mỹ - Afghanistan (BSA). Quyết định của ông Karzai được công bố tại Hội đồng các bô lão Afghanistan nhằm loại bỏ những nghi ngờ về việc liệu quân đội Mỹ và đồng minh sẽ ở lại để huấn luyện các lực lượng Afghanistan trong khi hầu hết các nước ngoài quân đội rút vào năm tới.

Sau khi ông Karzai khẳng định quan điểm của mình, Nhà Trắng cũng cho biết bà Susan Rice đã gửi thông điệp rằng Mỹ sẽ rút toàn bộ quân ra khỏi nước này nếu Afghanistan không kịp thời ký kết hiệp ước an ninh.

Bà Rice cũng nói thêm rằng một thỏa thuận được ký kết sẽ rất cần thiết để lập kế hoạch cho hàng ngàn binh lính Mỹ ở lại Afghanistan, giúp đỡ nước này đào tạo và cố vấn cho lực lượng an ninh chống lại quân nổi dậy Taliban: “Nếu không nhanh chóng ký kết, Mỹ sẽ không có lựa chọn nào ngoài việc bắt đầu lập một kế hoạch cho tương lai sau năm 2014, trong đó sẽ không có sự hiện diện của quân Mỹ hay NATO ở Afghanistan”, bà Rice nói với ông Karzai.

Karzai công bố quyết định của mình tại một cuộc họp có sự tham gia của 2.500 người lớn tuổi là tù trưởng và các nhà lãnh đạo khu vực được gọi là Loya Jirga , bất chấp việc Hội đồng áp đảo yêu cầu thúc đẩy thỏa thuận và kêu gọi ông ký hiệp ước này trước 31/12/2013.

Washington đã yêu cầu ông Karzai thay đổi quyết định của mình. Nhưng ông Karzai nói rằng ông đã đưa ra một loạt các yêu cầu mới, trong đó có đề nghị của Loya Jirga rằng tất cả các tù nhân Afghanistan phải được thả tự do khỏi nhà tù Vịnh Guantanamo, Cuba. Có khoảng 20 người Afghanistan hiện đang bị giam giữ tại các cơ sở nhà tù của Mỹ ở Cuba.

Ngoài ra, ông Karzai còn yêu cầu một sự đảm bảo hơn nữa rằng các lực lượng của Mỹ sẽ không đột kích vào các ngôi nhà ở Afghanistan và Washington phải thể hiện một cam kết chân thành hơn nữa trong việc giúp đỡ họ bắt đầu các cuộc đàm phán hòa bình bị đình trệ với Taliban. Ông cũng nhắc lại yêu cầu của ông rằng Mỹ phải cam kết để Afghanistan tổ chức bầu cử tự do và minh bạch vào ngày 5/4/2014.

Trước đó, Tổng thống Mỹ Barack Obama từng gửi thư cho Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai, trong đó cho biết theo thỏa thuận, Mỹ sẽ tiếp tục tôn trọng chủ quyền của Afghanistan. Ông Obama cũng cho biết, quân đội Mỹ sẽ không tiến hành các cuộc tấn công vào các ngôi nhà ở Afghanistan ngoại trừ “hoàn cảnh đặc biệt” liên quan đến những rủi ro khẩn cấp của công dân Mỹ.

Mỹ đã nhiều lần kêu gọi ông Karzai ký một thỏa thuận cho phép khoảng 8.000 binh sĩ Mỹ ở lại Afghanistan sau thời hạn giải giáp trong năm 2014. Nhà lãnh đạo Afghanistan khẳng định người kế nhiệm mình sau cuộc bầu cử ngày 5/4 năm sau sẽ ký kết thỏa thuận này. Hơn 8 tỷ USD ngân sách hàng năm hỗ trợ cho lực lượng an ninh non trẻ và sự phát triển của Afghanistan cũng bị đe dọa.