Vụ dân phòng đánh người: Có thể khởi tố?

Hình ảnh dân phòng chẹt cổ người bán hàng rong khiến dư luận bức xúc.

Sự việc trật tự đô thị, dân phòng Phường 25, Quận Bình Thạnh (Tp HCM) chẹt cổ và còng tay một người bán hàng rong, sau đó mặc kệ người này nằm chỏng trơ trên đất với tay bị còng đã khiến dư luận vô cùng bức xúc. Nhiều người dân không thể chấp nhận được kiểu hành xử trái pháp luật đã quay video clip, ghi lại hình ảnh và sẵn sàng đứng ra làm chứng. Nạn nhân của vụ việc được xác định là anh Trịnh Xuân Tình (34 tuổi, quê Thanh Hoá, tạm trú tỉnh Bình Dương), là người bán rau quả dạo.

Vụ việc xảy ra vào chiều 6/12, tại khu chợ tự phát nằm trên đường D1 thuộc phường 25, quận Bình Thạnh, TPHCM, gây bức xúc trong nhân dân. Nhưng đến chiều 7/12, trả lời báo chí, ông Phan Văn Định, Chánh Văn phòng UBND quận, cho biết: “Quận chưa nắm sự việc này, sẽ kiểm tra và phản hồi lại cho báo chí”.

Đáng nói hơn, mặc dù đã có hình ảnh và sự lên tiếng của công luận, khi trả lời báo chí, ông Chủ tịch phường 25 lại phủ nhận sự thật. Thậm chí, ông cho rằng: anh Tình (nạn nhân) đã say xỉn và ngủ.

Trao đổi với chúng tôi, luật sư Hoàng Cao Sang (Trưởng VP Luật sư Hoàng Việt Luật) tỏ thái độ bất bình: “Anh Tình nếu có bán hàng rong, thì dù là lực lượng cảnh sát trật tự, cũng chỉ có quyền áp dụng biện pháp hành chính để xử lý. Không có quy định nào cho phép lực lượng trật tự, dân phòng xử lý người vi phạm hành chính như một tội phạm”.

Theo Luật sư Sang, ở đây có 2 lực lượng có liên quan đến vụ việc: đội dân phòng, bảo vệ dân phố quyền hạn sẽ được điều chỉnh theo Nghị định 38/2006. Lực lượng bảo vệ dân phố chỉ được phép bắt giữ áp giải người trong trường hợp phạm tội quả tang.

Còn đối với lực lượng Quản lý trật tự đô thị (QLTTĐT) của Tp. HCM, mặc dù UBND đã yêu cầu Sở Nội vụ chủ trì phối hợp với các cơ quan chức năng góp ý dự thảo Quy chế tổ chức và hoạt động của Đội QLTTĐT quận, huyện và Tổ trật tự đô thị phường, xã, thị trấn; hoàn chỉnh quy chế, trình UBND TPHCM vào cuối tháng 8-2013, tuy nhiên đến nay, trên các cơ sở dữ liệu vẫn chưa tìm thấy quy chế về lực lượng QLTTĐT.

Hiện nay, quy chế hoạt động của lực lượng QLTTĐT vẫn theo văn bản quy định của từng quận, huyện Tp. HCM. Mặc dù vậy, về nguyên tắc, QLTTĐT chỉ là đơn vị giúp việc cho UBND đôn đốc thực hiện quy định về quản lý trật tự đô thị, xây dựng, giao thông...

Như vậy, từ căn cứ quy định về quyền hạn của lực lượng này và căn cứ thông tin phản ánh trên phương tiện thông tin đại chúng, luật sư Sang cho rằng: “Nếu có việc đánh đập người dân, còng tay, bắt giữ trái pháp luật thì cần phải xem xét trách nhiệm của những người tham gia. Nếu đủ yếu tố cấu thành tội bắt giữ người trái pháp luật cần khởi tố để đảm bảo trật tự an toàn xã hội”.

Luật sư Sang cũng cho biết thêm: “Nếu gia đình anh Tình cần hỗ trợ pháp lý, Văn phòng chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ tư pháp miễn phí để đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho anh”.