VKS Nhân dân Tối cao sẽ thi tuyển Kiểm sát viên

VKS Nhân dân Tối cao tiến tới thi tuyển chức danh Kiểm sát viên. (Ảnh minh họa)

Sáng 13/3, VKS Nhân dân Tối cao đã trình UBTVQH cho ý kiến về Luật tổ chức kiểm sát nhân dân sửa đổi. Đề cập đến cơ chế tuyển chọn Kiểm sát viên, Viện trưởng VKS Nhân dân Tối cao Nguyễn Hòa Bình cho biết, việc tuyển chọn, bổ nhiệm, miễn nhiệm, hay cách chức Kiểm sát viên được thực hiện bằng cơ chế Hội đồng (thành phần gồm đại diện lãnh đạo của nhiều cơ quan). Ưu điểm của việc tổ chức Hội đồng tuyển chọn Kiểm sát viên là bảo đảm tính dân chủ, khách quan và sự giám sát đối với công tác cán bộ của ngành kiểm sát.

Tuy nhiên qua thực tiễn, việc tổ chức Hội đồng tuyển chọn cũng có những bất cập. Điển hình như thành phần Hội đồng tuyển chọn gồm các thành viên của nhiều ngành khác nhau và thường là lãnh đạo đầu ngành, việc triệu tập Hội đồng với đầy đủ các thành viên rất khó khăn. Bên cạnh đó, có những trường hợp phải thay đổi, bổ sung thành viên Hội đồng vì lý do về hưu, chuyển công tác khác... khiến cho việc triệu tập Hội bị động, kéo dài.

Bên cạnh đó các thành viên Hội đồng tuyển chọn công tác trong các ngành khác nên không thực sự hiểu rõ năng lực chuyên môn của cán bộ ngành kiểm sát. Việc tuyển chọn chủ yếu phải dựa trên cơ sở hồ sơ đề nghị của ngành kiểm sát nên còn mang tính hình thức.

Do vậy, theo Viện trưởng Bình, việc thi tuyển Kiểm sát viên sẽ đảm bảo khách quan, công bằng, nâng cao chất lượng Kiểm sát viên. Mặt khác, hình thức này cũng phù hợp với xu thế tuyển chọn công chức hiện nay, và Nghị quyết 49-NQ/TW “nghiên cứu thực hiện cơ chế thi tuyển để chọn người bổ nhiệm vào các chức danh tư pháp”. Theo ông Bình, việc thi tuyển để bổ nhiệm vào ngạch hoặc nâng ngạch Kiểm sát viên đã được ghi nhận trong pháp luật của nhiều nước trên thế giới như Trung Quốc, Nga, Hungary, Nhật Bản...

Tuy nhiên, Viện trưởng Nguyễn Hòa Bình cũng chỉ ra rằng, việc thi tuyển chỉ có thể đánh giá được năng lực, trình độ của Kiểm sát viên, nhưng không đánh giá được toàn diện cả về phẩm chất đạo đức, lối sống. Ông cho rằng, trước khi thi tuyển phải tiến hành sơ tuyển để chọn người đủ điều kiện dự thi.

Việc sơ tuyển theo ông Bình nên giao cho Ủy ban kiểm sát, vì đơn vị này có thể đánh giá đầy đủ và chính xác nhất năng lực, trình độ và phẩm chất đạo đức của Kiểm sát viên. Bên cạnh đó, Ủy ban kiểm sát làm việc theo chế độ thảo luận tập thể và quyết định theo đa số nên có khả năng bảo đảm tính khách quan.

Riêng đối với ngạch Kiểm sát viên VKSND Tối cao, đây là ngạch Kiểm sát viên đặc biệt, do Chủ tịch nước bổ nhiệm, số lượng không nhiều, giữ cương vị là Lãnh đạo VKSND Tối cao, thành viên Ủy ban kiểm sát VKSND Tối cao, hoặc giữ chức vụ Vụ trưởng. Người được tuyển chọn để bổ nhiệm chức danh Kiểm sát viên VKSND Tối cao là những người đã được sàng lọc qua nhiều loại Kiểm sát viên. Vì vậy, theo Viện trưởng, việc áp dụng hình thức thi tuyển sẽ không phù hợp, mà nên tiếp tục duy trì Hội đồng tuyển chọn Kiểm sát viên VKSND Tối cao với sự tham gia của đại diện Lãnh đạo các bộ, ngành như hiện nay.

Một số ý kiến cũng đề nghị giữ nguyên quy định về Hội đồng tuyển chọn Kiểm sát viên đa thành phần đối với tất cả các ngạch Kiểm sát viên, nhằm bảo đảm tính dân chủ, khách quan và sự giám sát đối với công tác cán bộ của ngành kiểm sát.

UBPL của Quốc hội thì cho rằng, việc thi tuyển sẽ lựa chọn được Kiểm sát viên có trình độ, năng lực, phù hợp với tuyển chọn công chức hiện nay.

Chủ nhiệm UBPL Nguyễn Văn Hiện cho biết, từ kinh nghiệm nhiều nước cho thấy, việc tuyển chọn công tố viên được thực hiện bằng cơ chế thi tuyển rất nghiêm ngặt, vì hoạt động của chức danh này liên quan mật thiết đến quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân.

Tuy nhiên, ông Hiện cũng khuyến cáo, thực tiễn tư pháp ở nước ta cho thấy những oan sai xảy ra không chỉ do trình độ, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ mà còn do tinh thần trách nhiệm, phẩm chất đạo đức của cán bộ tư pháp.

“Nếu chỉ áp dụng hình thức thi tuyển sẽ không đánh giá được phẩm chất đạo đức, trách nhiệm của người được bổ nhiệm hoặc nâng ngạch Kiểm sát viên”.

Trước thực tế đó, UBTP cho rằng, cần kết hợp giữa hình thức Hội đồng tuyển chọn và thi tuyển đối với tất cả các ngạch Kiểm sát viên, bảo đảm tính thận trọng, khách quan, công bằng và sự giám sát của các cơ quan, tổ chức đối với công tác cán bộ của ngành Kiểm sát, nâng cao chất lượng Kiểm sát viên.

Nêu ý kiến về việc này, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thế Liên cho biết, Chính phủ muốn quy định việc thi đầu vào đối với vị trí Kiểm sát viên, trên cơ sở có một hội đồng thi tuyển quốc gia mà các nước hay làm. Đây cũng sẽ là cơ sở cho nguồn bổ nhiệm cán bộ sau này.