Việt Nam, Philippines cùng nhau quản lý nước tiết kiệm, hiệu quả

Ngày 19/4, Thứ trưởng Thường trực Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường đã có buổi tọa đàm với bà Fredelita Guiza, Bộ trưởng, Văn phòng cố vấn Tổng thống về An ninh lương thực và hiện đại hóa nông nghiệp Philippines về kinh nghiệm trong quản lý thủy lợi nhằm mục đích sử dụng nước hiệu quả, tiết kiệm.

Hệ thống thủy lợi Việt Nam. Ảnh minh họa.

Tại buổi tọa đàm, vấn đề bà Fredelita Guiza quan tâm nhất là những kinh nghiệm về phân cấp quản lý thủy lợi của Việt Nam và ý kiến của Việt Nam về thu phí thủy lợi.

Bộ trưởng Fredelita Guiza cho biết: “Philippines đang xây dựng dự thảo quy hoạch tổng thể thủy lợi trong 10 năm tới. Để xây dựng quy hoạch này, Philippines đang cần những ý tưởng mang tính sáng tạo, đổi mới về phát triển thủy lợi để tăng hiệu quả sử dụng nước cho tưới tiêu ở Philippines”.

Theo bà Fredelita Guiza, dự thảo này sẽ hoàn thành vào tháng 6 tới để trình lên Chính phủ mới của Philippines. Vì vậy, đoàn công tác muốn tìm hiểu, học tập những sáng kiến, thông tin về thủy lợi từ các quốc gia trong khu vực, trong đó có Việt Nam.

Philippines có diện tích đất tự nhiên ít hơn Việt Nam, nhưng dân số lại đông hơn, nên nhiệm vụ bảo đảm an ninh lương thực rất nặng nề. Hiện tại, Philippines có 10 triệu ha đất canh tác nông nghiệp, trong đó có 3 triệu ha cần tưới, tuy nhiên hệ thống thủy lợi mới chỉ bảo đảm tưới cho 1,73 triệu ha.

Philippines có hai hệ thống thủy lợi: Hệ thống thủy lợi quốc gia tưới tiêu cho khu vực canh tác lớn hơn 1.000 ha và những diện tích nhỏ hơn 1.000 ha thuộc về hệ thống thủy lợi của cấp cơ sở. Tất cả những hệ thống thủy lợi này đều phải được cơ quan quản lý thủy lợi quốc gia thiết kế và xây dựng.

Trao đổi với bà Fredelita Guiza, ông Trần Quang Hoài, Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục Thủy lợi (Bộ NN&PTNT) cho biết, hệ thống thủy lợi nhỏ ở Việt Nam chủ yếu do các địa phương quản lý. Chỉ có công trình thủy lợi lớn, liên tỉnh và những công trình về hệ thống đê điều từ cấp 3 trở lên là do Bộ NN&PTNT quản lý.

“Như vậy, mô hình Việt Nam khác hẳn với Philippines. Ở Việt Nam có sự phân cấp tương đối lớn cho chính quyền địa phương, còn ở Philippines lại tập trung vào chính quyền Trung ương. Vậy, hai mô hình này thì mô hình nào tốt hơn?”, bà Fredelita Guiza đặt vấn đề.

Ông Hoài lý giải: “Mỗi mô hình có một ưu điểm riêng. Nếu tập trung về Trung ương, với số lượng công trình rất lớn thì không thể quản lý được, chính vì vậy phải phân cấp. Hiện nay, chúng tôi còn tăng cường phân cấp quản lý hơn nữa đối với các công trình thủy lợi nhỏ để có sự tham gia của người dân, của cộng đồng vào sự quản lý này”.

Thứ trưởng Thường trực Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường cho biết, Việt Nam xác định, nước là tài nguyên quý nhất trong phát triển kinh tế-xã hội và đời sống. Việc quản lý nước sẽ phải tuân thủ theo quy luật thị trường, dùng quy luật giá trị để hướng mục đích tiêu dùng nước hiệu quả nhất; phân cấp rõ cho cơ sở và cho các đối tượng quản lý cụ thể.

Liên quan đến vấn đề thu phí thủy lợi, Thứ trưởng Nguyễn Xuân Cường khẳng định, Việt Nam đang điều chỉnh lại thu phí thủy lợi theo cơ chế thị trường. Khi áp dụng thu như thế người sử dụng mới biết giữ gìn và tiết kiệm được tài nguyên nước.

Với cách tiếp cận như vậy, Thứ trưởng Thường trực Bộ NN&PTNT hy vọng, phương án chuẩn bị về thủy lợi của bà Bộ trưởng và cộng sự trình Quốc hội Philippines sẽ là một sản phẩm hợp lý và khoa học nhất.