Tổng thống bị “trói tay”, Moldova sẽ theo kịch bản của Ukraine?

Tòa án Hiến pháp (cơ quan quyền lực tối cao) Moldova ngày 2/1 đã ra quyết định tạm thời ngừng mọi quyền hạn của Tổng thống nước này Igor Dodon. Quyết định này làm dấy lên lo ngại rằng Moldova sẽ trượt theo “vết xe đổ” của Ukraine.

Tổng thống Moldova Igor Dodon

Bất ổn chính trị tại Moldova đã tiếp tục gia tăng sau khi Tòa án Hiến pháp nước này ra quyết định tạm thời ngừng mọi quyền hạn của Tổng thống Igor Dodon, đồng thời cho phép Chủ tịch Quốc hội hoặc Thủ tướng Moldova có quyền bổ nhiệm các thành viên trong chính phủ mà chỉ cần sử dụng đến sắc lệnh của Ngoại trưởng Moldova.

Tòa án Hiến pháp Moldova đưa ra quyết định này dựa trên đề nghị của nhóm các nghị sỹ thuộc đảng Dân chủ cầm quyền ở Moldova. Theo đó, việc tiến hành bổ nhiệm, luân chuyển nhân sự cấp cao trong thành phần Chính phủ Moldova sẽ được thực hiện bất chấp sự phản đối của Tổng thống Igor Dodon.

Chánh án Tòa án Hiến pháp Moldova Igor Dolya tuyên bố rằng “khi Tổng thống không đủ khả năng thực hiện các quyền hạn và nghĩa vụ của mình thì quyền lực của người đứng đầu nhà nước sẽ được chuyển sang cho Thủ tướng hoặc Chủ tịch Quốc hội Moldova”.

Phát biểu sau phiên họp của Tòa án Hiến pháp Moldova, nghị sỹ đảng Dân chủ Moldova Sergey Syrbu tuyên bố rằng các ứng cử viên cho chức vụ bộ trưởng (trước đó không được Tổng thống Igor Dodon phê chuẩn) sẽ được thông qua ngay trong tuần tới.

Tổng thống kịch liệt phản đối

Về phần mình, Tổng thống Igor Dodon kịch liệt phản đối quyết định của Tòa án Hiến pháp và tuyên bố rằng cơ quan quyền lực này đã “vượt quá phạm vi dân chủ và vượt trên luật pháp quốc gia”. Do đó, ông sẽ kiên quyết không chấp hành quyết định của Tòa án Hiến pháp Moldova.

“Quyết định ngày hôm nay của Tòa án Hiến pháp Moldova đã thực sự vượt quá phạm vi dân chủ và vượt trên luật pháp quốc gia. Tòa án đã thể hiện mình là công cụ chính trị của các thế lực bên ngoài chứ không phải là cơ quan Hiến pháp. Đây là sự đồng thuận nhục nhã đối với một nhà nước đang hướng đến nền dân chủ”- Tổng thống Igor Dodon viết trên trang Facebook cá nhân.

Trong khi đó, người đại diện cho Tổng thống Igor Dodon tại Tòa án Hiến pháp Moldova là cố vấn Maxim Lebedinsky đã lên tiếng cáo buộc các quan tòa hành động không khách quan. Theo cố vấn Tổng thống Moldova, quyết định được đưa ra ngày 2/1 là “quyết định chính trị”.

Trong bối cảnh bị hạn chế quyền lực, Tổng thống Moldova đang tích cực sử dụng quyền của mình để không ký vào các văn kiện mà ông không đồng ý về nội dung.

Binh lính Moldova

Nguyên nhân bùng phát mâu thuẫn

Theo luật pháp Moldova, người đứng đầu nhà nước có quyền hai lần bác bỏ các ứng cử viên được Chính phủ đề nghị bổ nhiệm vào chức vụ bộ trưởng nào đó. Sau đó, theo quyết định của Tòa án Hiến pháp, Chủ tịch Quốc hội hoặc Thủ tướng Moldova có quyền thay tổng thống ký sắc lệnh về bổ nhiệm tạm thời ứng cử viên vào chức vụ bộ trưởng đó. Quy trình này đã được áp dụng từ trước.

Đến cuối tháng 10/2017, Tòa án Hiến pháp Moldova đã cho phép Chủ tịch Quốc hội Andrian Candu ký sắc lệnh bổ nhiệm ứng cử viên Avgheni Sturza vào chức vụ Bộ trưởng Quốc phòng, bất chấp sự phản đối của Tổng thống Igor Dodon.

Ngày 20/12/2017, Đảng Dân chủ cầm quyền Moldova đã tuyên bố bổ nhiệm thêm 2 phó Thủ tướng và 5 bộ trưởng và 2 chức vụ quan trọng khác. Tổng thống Igor Dodon đã chấp nhận cho các quan chức cũ trên các cương vị này được nghỉ nhưng lại không đồng ý phê chuẩn nhân sự mới vì các ứng cử viên này chưa đủ tin cậy.

Trong số những quan chức bị cho nghỉ có Ngoại trưởng Moldova Andrey Galbur, Bộ trưởng Kinh tế Aktavian Kalmyk, Bộ trưởng Tư pháp Vladimir Chebotar và Bộ trưởng Lao động Atella Grigorash.

Được biết, những bất đồng giữa Tổng thống Igor Dodon với Thủ tướng Pavel Filip đã bắt nguồn từ khá lâu khi Tổng thống Dodon nhiều lần không ký phê chuẩn các đề nghị do Thủ tướng Pavel Filip đưa ra. Đỉnh điểm là việc ngày 21/9/2017, Chủ tịch đảng Tự do Moldova Mikhai Gimpu đã đề nghị Quốc hội Moldova bắt đầu quy trình luận tội đối với Tổng thống Igor Dodon.

“Tổng thống rõ ràng là không hoàn thành các nhiệm vụ của mình. Chúng tôi đề nghị giúp đỡ ông ấy và cho ông ấy về nghỉ. Nhóm nghị sỹ đảng Tự do đề nghị Quốc hội xem xét vấn đề này", Mikhai Gimpu nói.

Cũng trong ngày 21/9/2017, Quốc hội Moldova lần thứ hai thông qua các đạo luật mang tính “trói tay” với Tổng thống Igor Dodon với sự ủng hộ của 55 nghị sỹ đảng Dân chủ cầm quyền.

Được biết thời gian gần đây, nhiều sắc lệnh, nghị định của Tổng thống Igor Dodon không được cấp dưới chấp hành, thậm chí một số sắc lệnh còn bị vi phạm nghiêm trọng.

Một số sắc lệnh còn không được Quân đội Moldova thực hiện, bất chấp ông Igor Dodon là Tổng Tư lệnh tối cao Quân đội Moldova, điển hình là việc Quân đội Moldova vẫn cử binh sỹ tham gia cuộc tập trận tại Ukraine hồi tháng 9/2017, cho dù ông Igor Dodon đã yêu cầu quân đội không tham gia cuộc tập trận này.

Theo giới phân tích chính trị, căng thẳng chính trị tại Moldova đang ngày càng diễn biến phức tạp và không loại trừ kịch bản các căng thẳng này sẽ đẩy Moldova vào “vết xe đổ” của Ukraine.

Đức Dũng (Lược dịch)

Lính Nga cảm ơn Tổng thống Mỹ gửi xe tăng Abrams cho Ukraine

Một trong số những người lính Nga đã cảm ơn Tổng thống Mỹ Joe Biden vì cung cấp xe tăng Abrams cho Ukraine, giúp họ có cơ hội nhận tiền thưởng từ việc phá hủy chúng.

Vũ khí giúp Nga phá hủy xe tăng Abrams đầu tiên của Mỹ ở Ukraine

Máy bay không người lái Piranha FPV của Nga đã phá hủy chiếc xe tăng M1 Abrams đầu tiên của Mỹ hoạt động ở vùng xung đột Ukraine.

Mối quan hệ 'tay ba' giữa CIA, MI6 và tình báo Ukraine

Bài báo điều tra mới được công bố của New York Times đã tiết lộ nhiều chi tiết bất ngờ về mối quan hệ "tay ba" giữa các cơ quan tình báo của Mỹ, Anh là CIA và MI6 với lực lượng tình báo Ukraine.

Tình báo Mỹ dùng thiết bị đặc biệt theo dõi Tổng thống Putin?

Một công ty công nghệ Mỹ có quan hệ chặt chẽ với Lầu Năm Góc và CIA đã sử dụng một công cụ rất mạnh để theo dõi mọi di chuyển của Tổng thống Nga, cựu nhà báo của tờ The Wall Street Journal là Byron Tau cho hay.

Tiết lộ mạng lưới tình báo bí mật của CIA ở Ukraine

Truyền thông Mỹ cho hay, Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) trong một thập kỷ qua đã thiết lập mạng lưới căn cứ tình báo bí mật ở Ukraine nằm gần biên giới với Nga.

Dự báo thời điểm Nga mở đợt tấn công mới

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết, Nga đang chuẩn bị cho một cuộc tấn công mới chống Ukraine bắt đầu vào cuối tháng 5 hoặc mùa hè song Kiev đã có kế hoạch rõ ràng của riêng mình.

Tại sao Ukraine chỉ muốn nhận tiêm kích F-16?

Quan chức Ukraine thừa nhận, Kiev đang đặt hy vọng duy nhất vào tiêm kích F-16 Fighting Falcons do nước này không có khả năng phục vụ nhiều loại máy bay.

Giành được Avdiivka từ Ukraine có ý nghĩa thế nào với Nga?

Việc giành quyền kiểm soát thị trấn Avdiivka được xem là thắng lợi lớn nhất của Nga trong 9 tháng qua trong xung đột ở Ukraine.

UAV Ukraine bắn tung xe tăng trị giá 3,5 triệu USD của Nga

Quân đội Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) cảm tử để bắn cháy một xe tăng T-72B3 đắt giá của Nga trên tiền tuyến.

Hình ảnh quân Nga nã đạn chùm vào vị trí hệ thống HIMARS Ukraine

Quân đội Nga gần đây đã phát hiện và tập kích vị trí của Hệ thống pháo phản lực cơ động cao (HIMARS) Ukraine ở khu vực Donbass.

Đang cập nhật dữ liệu !