Tốn 1.300 tỷ/năm cho nghiên cứu KH-CN, nhiều đề tài chỉ... xếp ngăn kéo

Đại biểu này cho biết, mỗi năm, ngân sách chi cho hoạt động nghiên cứu khoa học công nghệ lên đến 1.300 tỉ nhưng có nhiều đề tài “xếp ngăn kéo” (nghiên cứu xong để đấy, không ứng dụng được). 

Đại biểu Nguyễn Mạnh Cường đặt câu hỏi: Phải chăng nghiệm thu đề tài còn “trên bàn giấy”, thiếu thực tiễn, và có cơ chế “xin cho”…?

Bộ trưởng Bộ KHCN Nguyễn Quân

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Quân đã thẳng thắn chỉ ra 3 loại đề tài xếp ngăn kéo:

Thứ nhất, đó là những đề tài nghiên cứu cơ bản. Đề tài loại này chủ yếu là xếp ngăn kéo. Vì đó là  những nghiên cứu đi đầu. Ví dụ chất bán dẫn, người Mỹ nghiên cứu thành công từ trước đó đã lâu, nhưng cũng phải xếp ngăn kéo, chỉ đến khi bán cho người Nhật thì nghiên cứu này mới mang lại nhiều giá trị cho cuộc sống.

Thứ hai, đề tài nghiên cứu ứng dụng, phải kèm theo đầu tư phát triển ứng dụng mới có hiệu quả. Hiện nay, ngân sách Nhà nước chỉ nghiên cứu thử nghiệm. Doanh nghiệp chưa có đủ kinh phí để đầu tư nên nhiều kết quả nghiên cứu chưa được ứng dụng.

Thứ ba, Bộ trưởng Nguyễn Quân cũng thừa nhận có 1 số đề tài nghiên cứu xếp ngăn kéo thực sự, không xuất phát từ thực tiễn mà xuất phát từ sở thích của nhà khoa học. Nhưng Bộ trưởng cũng chỉ ra, Luật KHCN đã khắc phục vấn đề này. Theo Luật quy định, các nghiên cứu phải thông qua đặt hàng. Mọi cá nhân đề xuất, nhưng cơ quan nhà nước phải nghiên cứu xem phù hợp và đặt hàng thì mới tiến hành cấp ngân sách cho hoạt động nghiên cứu đó.