Tịch thu xe của tài xế say xỉn: Chưa phù hợp, không khả thi

Đề xuất này của Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia (ATGTQG) đang khiến dư luận quan tâm và bàn tán. Để góp tiếng nói cùng cơ quan chức năng, PV Infonet đã có cuộc trao đổi với luật sư Nguyễn Kiều Hưng về vấn đề này.

Kiểm tra nồng đô cồn của người điều khiển phương tiện giao thông

Thưa luật sư, mới đây, cộng đồng xôn xao về việc Uỷ Ban ATGTQG đã đề xuất sẽ tịch thu phương tiện giao thông với người điều khiển phương tiện có nồng độ cồn trên 80 mg/100ml máu. Ý kiến của luật sư về đề xuất này như thế nào?

Tôi với tư cách là một người dân rất ủng hộ và hoan nghênh về sự quan tâm tích cực của Bộ GTVT trong việc đưa ra các giải pháp giảm tai nạn giao thông và bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ. 

Đặc biệt là các giải pháp hạn chế, phòng ngừa tình trạng điều khiển phương tiện giao thông đường bộ trong tình trạng sử dụng các chất kích thích, như rượu bia …Tuy nhiên, mọi giải pháp phải đảm bảo phù hợp pháp luật, đặc biệt là phải đi vào cuộc sống…

Có ý kiến cho rằng đề xuất này vi phạm quyền sở hữu tài sản của công dân được quy định tại Hiến pháp. Luật sư có cùng quan điểm không?

Với kiến nghị này, đồng quan điểm của các luật sư đã lên tiếng với báo chí, tôi thấy rằng kiến nghị này chưa phù hợp pháp luật và thiếu tính khả thi. Quyền sở hữu tài sản của cá nhân, tổ chức và chủ thể khác được pháp luật công nhận và bảo vệ. Không ai có thể bị hạn chế, bị tước đoạt trái pháp luật quyền sở hữu đối với tài sản của mình. Quyền này được Hiến pháp ghi nhận và cụ thể hoá trong Bộ luật Dân sự.

Tuy nhiên, đó chỉ mới là kiến nghị. Hy vọng Chính phủ sẽ có cái nhìn khách quan, toàn diện trước khi có ý kiến với kiến nghị này.

Luật sư Nguyễn Kiều Hưng, Hãng luật Giải Phóng (Đoàn Luật sư TP HCM)

Trước đây Hà Nội áp dụng hạn chế đăng ký phương tiện, sau đó lại phải bỏ. Vậy phải chăng đề xuất lần này không rút kinh nghiệm từ những lần trước?

Trước khi đưa ra một giải pháp, tôi nghĩ rằng Uỷ ban ATGTQG cũng đã quá trình nghiên cứu và tổng kết đúc rút kinh nghiệm. Tuy nhiên, điểm yếu và thiếu trong việc ban hành các chủ trương, chính sách hiện nay là chưa khảo sát, thăm dò dư luận và lấy ý kiến rộng rãi trực tiếp đến người dân, đặc biệt là là các vấn đề liên quan trực tiếp đến an sinh xã hội…

Nếu luật sư không đồng tình với chế tài này, luật sư có đề xuất gì giúp hạn chế tình trạng "say rượu" điều khiển phương tiện giao thông?

Tôi nghĩ, giải pháp căn cơ để kéo giảm tai nạn giao thông chính là thay đổi ý thức của người tham gia giao thông, tuy nhiên, nhiều năm qua chúng ta vẫn đang loay hoay tìm lời giải cho bài toán này. 

Giải pháp tịch thu xe là một trong những giải pháp đánh vào “túi tiền” của người dân, nhằm thay đổi ý thức, nhưng như đã nói giải pháp này là không phù hợp.

Theo tôi, nếu không muốn thay đổi nhiều về nội dung các kiến nghị, cách đơn giản nhất là chỉ cần thay đổi từ chế tài “tịch thu” sang “tạm giữ” phượng tiện là ổn. Nếu áp dụng biện pháp tạm giữ phương tiện với một thời gian dài hơn, sẽ gây tác động tích cực đến ý thức của người dân hơn. Tuy nhiên, để thực hiện giải pháp này cần tính đến chỗ quản lý, bảo quan phương tiện vi phạm giao thông.

Một giải pháp khác, phù hợp với xu hướng và có tính khả thi nhất là phải gắn trách nhiệm hình sự đối với người lái xe ô tô có sử dụng chất kích thích, đặc biệt là rượu bia…Điều 202 Bộ luật Hình sự đã điều chỉnh hành vi này, tuy nhiên, chỉ truy cứu trách nhiệm hình sự khi có: “gây thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khoẻ, tài sản của người khác”.

Hành vi lái xe khi đã uống rượu bia là đã nguy hiểm rồi chứ không cần phải đợi đến khi gây hậu quả.

Vì vậy, theo tôi, chỉ cần sử dụng vượt quá một mức độ cồn cho phép là có thể truy cứu được rồi, không cần phải chờ đến gây hậu quả thực tế mới xử lý. Có như vậy mới đảm bảo tính phòng ngừa, ngăn chặn được hậu quả xảy ra.

Xin cảm ơn luật sư!