Thực hư chuyện "cắt" việc làm của hàng nghìn lao động hợp đồng?

Phó Giám đốc Sở Nội vụ Hà Nội Nguyễn Ngọc Việt (Ảnh: ND)

Phó Giám đốc Sở Nội vụ Hà Nội Nguyễn Ngọc Việt có cuộc trao đổi với phóng viên xoay quanh việc các sở, ngành tuyển thêm lao động hợp đồng và thực trạng hàng nghìn lao động công sở có nguy cơ mất việc làm như báo chí phản ánh:

Từ những bất cập trong quản lý hợp đồng lao động được Sở Nội vụ chỉ ra, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Hồng Khanh vừa yêu cầu các đơn vị rà soát lại việc sử dụng lao động hợp đồng và chấn chỉnh công tác quản lý biên chế. Theo phương án này, hàng nghìn lao động công sở tới đây sẽ mất việc?

Cái đó phải từng bước chứ làm sao làm ngay được. Sắp tới Hà Nội sẽ phải thống kê tổng hợp cụ thể trên cơ sở đặc thù của từng đơn vị. Sau đợt giám sát này chúng tôi sẽ tiếp tục đi nghe từng đơn vị báo cáo chính xác cụ thể. Từ đó sẽ xác định đối tượng, rồi sắp xếp làm sao cho có lý, có tình.

Suy cho cùng họ là người lao động nên không thể nói cắt một cái là cắt luôn được, người lao động cứ yên tâm làm việc.

Vì sao Hà Nội phải ký kết lao động dạng hợp đồng nhiều như vậy, thưa ông?

Sau khi hợp nhất thì công việc cũng nhiều. Đối với cấp Sở, nếu thủ trưởng nghiêm túc sẽ rất hạn chế tuyển lao động hợp đồng, thậm chí chấp hành tuyệt đối.

Một số Sở vì áp lực công việc nhiều, lại có nguồn thu như các Sở KHĐT, Xây dựng, GTVT, QH&KT…  nên mới tự ký hợp đồng để giải quyết việc của Sở đó. Theo quy định nếu tự ý ký vượt quá chỉ tiêu biên chế do UBND thành phố Hà Nội giao là thực hiện không đúng.

Đối với Sở không có nguồn thu, như Sở Nội vụ chúng tôi thì giao biên chế bao nhiêu sẽ tuyển dụng bấy nhiêu. Cái đầu tiên do thủ trưởng đơn vị sắp xếp bộ máy, sắp xếp công chức và đặc biệt là chọn được người tinh xảo, trách nhiệm thì giải quyết công việc rất nhanh. Còn hiện nay phải nói rằng, anh em công chức chưa phải là đội ngũ chuyên nghiệp tinh xảo về trình độ chuyên môn nghiệp vụ, chưa đạt được đến mức độ chuyên nghiệp.

Suy cho cùng có 2 yếu tố chính là trình độ chuyên môn của công chức và biết cách tổ chức sắp xếp bộ máy. Chúng tôi rất mong muốn đề án sắp xếp bộ máy việc làm được Bộ Nội vụ phê duyệt. Nếu duyệt xong rồi thì giữa người mới và người cũ cũng sẽ có áp lực. Khi xây dựng xong rồi thì giải quyết cái cũ, cái mới thế nào cũng rất khó khăn.

Bộ Nội vội ban hành công văn về hướng dẫn nội dung đánh giá công chức hàng năm. Khi đánh giá xong rồi, nếu theo quy định hai năm không “hoàn thành nhiệm vụ” thì phải thải hồi. Thế nhưng việc thải hồi cũng có dễ đâu.

Hình ảnh người lao động đội mưa xếp hàng nộp hồ sơ thi vào Cục thuế Hà Nội mấy ngày vừa qua

Vậy phải chăng ngoài khung biên chế, các Sở, ngành, quận, huyện được phép tùy tiện tuyển lao động dạng hợp đồng?

Không phải tuy tiện. Mình phải nói ngược lại một tí. Tôi nhớ quyết định số 42 năm 2000, hồi đó mình chưa tuyển như vậy nhiều đâu, mà mới tuyển dụng theo hình thức thuyên chuyển công tác như đang từ cơ quan này sang cơ quan kia, hoặc từ doanh nghiệp nhà nước chuyển vào làm công chức, hoặc đang từ sĩ quan công an, quân đội chuyển vào làm việc.

Ngày xưa có Nghị định 25 đối với hành chính và Nghị định 26 đối với doanh nghiệp thì đối với trường hợp có thời gian công tác từ năm 1993 trở về trước, khi chuyển về nếu đủ điều kiện theo quyết định 114 của Bộ Nội vụ thì đương nhiên trở thành công chức.

Ở Hà Nội cũ trước đây, theo văn bản của Bộ Nội vụ thì chưa đặt vấn đề thi tuyển. Nếu đối với cơ quan có người về hưu, có người chuyển công tác thì lấy ai làm việc? Do vậy, Hà Nội mới xin ý kiến của Bộ Nội vụ cho phép ra quyết định ký hợp đồng thỏa thuận trong chỉ tiêu biên chế. Ví như biên chế anh có 100 người nhưng anh mới có 70 thì cho phép tuyển những người có đủ điều kiện (như có trình đại học, ngoại ngữ, tin học, khả năng…) về làm việc ở vị trí đó.

Từ đó Hà Nội giao cho Sở Nội vụ là cơ quan thẩm định, làm thủ tục điều động về làm ở vị trí đó. Sau này khi ban hành Quyết định 103 thì không giao thẩm quyền cho Sở Nội vụ nữa mà để các Sở tự ký hợp đồng lao động. Mỗi một cơ quan có hình thức khác nhau, nhưng lẽ ra các đơn vị phải lấy theo mẫu của Bộ LĐTB&XH.

Tại sao lao động hợp đồng vẫn làm thay công chức hiện nay, thưa ông?

Tôi biết đối với các sở, ngành khi lấy về làm hợp đồng thì người ta đều chọn cả chứ không phải sinh viên mới ra trường. Ví đơn thuần như Sở GTVT lấy một người về làm phòng chuyên môn thì thường lấy người ở các ban dự án, doanh nghiệp hoặc lấy từ đơn vị sự nghiệp khác mà người ta biết rõ trình độ chuyên môn thế nào, năng lực ra sao...

Dĩ nhiên việc tuyển dụng về làm công tác chuyên môn chủ yếu vẫn là theo cảm nhận, đánh giá của người ta mà thôi.

Xin cảm ơn ông!