Thổ Nhĩ Kỳ khủng hoảng tiền tệ vì Mỹ, thế giới lập tức "chao đảo"

Ngay khi các thị trường Châu Á mở cửa vào ngày 13/8, giá trị đồng lira của Thổ Nhĩ Kỳ so với đồng USD tiếp tục giảm 11%, mặc dù tỉ lệ này đã giảm bớt phần nào trong ngày.

Đồng lira của Thổ Nhĩ Kỳ đang mất giá nhanh chóng do căng thẳng trong quan hệ với Mỹ.

Đồng lira vào tuần trước đã mất giá 20% sau khi căng thẳng chính trị giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ nóng lên và các nhà đầu tư quan ngại trước việc chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ chưa có bước đi nào để khắc phục vấn đề kinh tế của mình.

Đồng lira mất giá mạnh cũng khiến nhiều thị trường trên thế giới bất ổn, khi giá cổ phiếu của các ngân hàng Châu Âu đang dao động mạnh. Còn tại các thị trường Châu Á, giá cổ phiếu trên sàn chứng khoán Tokyo đã giảm 2%, còn ở Hồng Kông còn số này là hơn 1%.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã bác bỏ những lời kêu gọi nâng lãi suất để cố gắng khắc phục khủng hoảng, và chỉ đưa ra những chỉ trích đối với Mỹ. “Chúng tôi sẽ không đầu hàng”, ông Erdogan phát biểu ngày 12/8. “Nếu Mỹ dùng đồng USD để đối phó với chúng ta thì chúng ta sẽ tìm cách khác để làm kinh tế”.

Các nhà kinh tế học đã cảnh báo rằng nếu niềm tin vào nền kinh tế không nhanh chóng phục hồi, Thổ Nhĩ Kỳ có thể rơi vào suy thoái kinh tế và khủng hoảng nợ, có thể sẽ phải kêu gọi viện trợ từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

“Các nhà đầu tư đang lo ngại rằng chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ không hành động (hoặc không cho phép ngân hàng nhà nước hành động) để bình ổn giá tiền tệ, và điều này có thể khiến ngành ngân hàng Thổ Nhĩ Kỳ rơi vào khủng hoảng”, ông William Jackson, nhà phân tích về các nền kinh tế đang phát triển cho biết.

Vào lúc này, giá đồng lira so với đồng USD đã giảm hơn 40% kể từ đầu năm 2018 tới nay, khiến các công ty Thổ Nhĩ Kỳ gặp khó khăn trong việc trả nợ các khoản vay bằng đồng USD trong quá khứ. Trong khi đó, Mỹ đang lợi dụng khủng hoảng tiền tệ ở Thổ Nhĩ Kỳ để gây sức ép hơn nữa trong lúc chính phủ nước này đang giam giữ một mục sư người Mỹ.

“Tôi đã phê duyệt lệnh áp mức thuế gấp đôi với nhôm và thép của Thổ Nhĩ Kỳ trong khi đồng lira của quốc gia này tiếp tục mất giá so với đồng USD mạnh của chúng ta”, Tổng thống Donald Trump viết trên trang Twitter. “Quan hệ giữa Hoa Kỳ và Thổ Nhĩ Kỳ lúc này rất không tốt đẹp!”.

Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ cho đến hiện tại vẫn chưa thể xoa dịu những quan ngại của các nhà đầu tư. Bộ trưởng Tài chính Thổ Nhĩ Kỳ Berat Albayrak mới đây đã phát biểu trong một buổi phỏng vấn rằng chính phủ vừa soạn thảo một kế hoạch hành động cho nền kinh tế và sẽ thực thi ngay ngày 13/8. Ông Albayrak không nói rõ chi tiết, và chỉ nói rằng các ngân hàng của Thổ Nhĩ Kỳ “sẽ nhanh chóng thực hiện biện pháp cần thiết”.

Ngân hàng trung ương Thổ Nhĩ Kỳ sau đó tuyên bố vào sáng ngày 13/8 rằng họ sẽ “thực hiện mọi biện pháp cần thiết để đảm bảo ổn định tài chính” và “cung cấp mọi nguồn tài chính mà các ngân hàng cần”. Họ cũng cho biết sẽ bãi bỏ mức ngân quỹ trần mà mỗi ngân hàng được sở hữu.

Tuy nhiên, ông Rob Carnell, một nhà kinh tế học tại ngân hàng đầu tư ING của Hà Lan nhận định, các nhà đầu tư vẫn đang chờ đợi “một câu trả lời thuyết phục từ ngân hàng trung ương và chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ”.