Hoàn thiện thể chế, chính sách - yếu tố hàng đầu phát triển thị trường KH&CN

Phát triển thị trường KH&CN là một trong những vấn đề cần tăng cường, đẩy mạnh, trong đó hoàn thiện thể chế, chính sách là yếu tố hàng đầu để phát triển thị trường KH&CN.
Hoàn thiện thể chế, chính sách - yếu tố hàng đầu phát triển thị trường KH&CN
Phó Cục trưởng Cục Phát triển thị trường và doanh nghiệp KH & CN Phạm Đức Nghiệm phát biểu tại buổi toạ đàm 

Đó là chia sẻ của ông Phạm Đức Nghiệm – Phó Cục trưởng Cục Phát triển thị trường và doanh nghiệp KH&CN tại buổi tạo đàm “Đối thoại Chính sách liên quan đến phát triển thị trường KH&CN” tổ chức ngày 10/11.

3 điểm nghẽn trong phát triển thị trường KH&CN

Đây là sự kiện nằm trong khuôn khổ hợp tác giữa Cục Phát triển thị trường và doanh nghiệp KH&CN và Tổ chức Nghiên cứu Công nghiệp và Khoa học Thịnh vượng chung (Csiro) thuộc chương trình Aus4Innovation (Chương trình tăng cường thúc đẩy hợp tác khoa học kỹ thuật và đổi mới sáng tạo Australia – Việt Nam).

Buổi tọa đàm với các nội dung đối thoại, phân tích, trao đổi nhằm hỗ trợ các viện nghiên cứu, trường đại học và các cơ quan, tổ chức liên quan trong việc xây dựng các quy định phù hợp về chuyển giao công nghệ bào gồm: pháp luật về chuyển giao công nghệ; Các vấn đề về quản trị tài sản trí tuệ của trường đại học, viện nghiên cứu; Luật Quản lý, sử dụng tài sản công (gồm các vấn đề về giao quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản là kết quả nghiên cứu hình thành từ nhiệm vụ KH&CN sử dụng ngân sách nhà nước); Luật hỗ trợ Doanh nghiệp vừa và nhỏ (các vấn đề liên quan đến doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo, gắn kết với viện, trường).

Phát biểu khai mạc, ông Phạm Đức Nghiệm cho biết: Hiện nay có 3 điểm nghẽn trong phát triển thị trường KH&CN cần phải khắc phục trong thời gian tới. Thứ nhất là nhận thức của xã hội về thị trường KH&CN còn hạn chế, không đồng bộ nên việc tổ chức vào thực tiễn còn khác nhau giữa các bộ ngành, địa phương. Thứ hai là sau khi kết thúc các đề tài nghiên cứu, các công nghệ chưa sẵn sàng chuyển giao, chưa được đánh giá khả năng thích ứng trên thị trường, thiếu đơn vị môi giới. Thứ ba là các công nghệ không được xác thực để giao dịch thì đòi hỏi phải thẩm định, đánh giá, kiểm định về tính ổn định, yếu tố rủi ro có thể gặp phải khi ứng dụng vào sản xuất.

Trong đề án Tái cơ cấu ngành KH&CN đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng góp phần phát triển kinh tế, đã đề ra các giải pháp thực hiện. Trong đó, phát triển thị trường KH&CN là một giải pháp quan trọng với những nội dung chủ yếu: Đẩy mạnh hỗ trợ thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, tài sản trí tuệ; Tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp nghiên cứu triển khai, khai thác sáng chế, giải mã công nghệ nhập khẩu, ưu tiên mua bán công nghệ nội địa do các tổ chức KH&CN tạo ra; Thúc đẩy hoạt động nâng cao năng suất, chất lượng và đào tạo nhân lực về năng suất chất lượng cho các doanh nghiệp; Phát triển nhanh và đồng bộ các tổ chức trung gian của thị trường KH&CN; Đổi mới phương thức tổ chức chợ công nghệ và thiết bị, kết nối cung cầu công nghệ, thương mại điện tử trong KH&CN; Đẩy nhanh thực hiện áp dụng cơ chế thị trường trong cung ứng các dịch vụ công, dịch vụ hạ tầng về KH&C; Thúc đẩy phát triển mối liên kết giữa viện nghiên cứu, trường đại học với doanh nghiệp nhằm thương mại hóa sản phẩm KH&CN.

Bên cạnh đó là phát triển mạng lưới các tổ chức xúc tiến liên kết giữa viện nghiên cứu, trường đại học với doanh nghiệp. Xây dựng mô hình phòng thí nghiệm phối thuộc, nhóm nghiên cứu hỗn hợp viện nghiên cứu - trường đại học - doanh nghiệp; phát triển mạnh hình thức doanh nghiệp đặt hàng nhiệm vụ KH&CN cho viện nghiên cứu, trường đại học thực hiện; Liên kết với viện, trường xây dựng và cùng tổ chức thực hiện nhiệm vụ KH&CN các cấp và thí điểm thành lập quỹ đầu tư KH&CN với sự tham gia của các trường đại học, viện nghiên cứu, các nhà khoa học, nhà nước và doanh nghiệp.

Cần môi trường pháp lý thuận lợi hơn nữa cho hoạt động chuyển giao công nghệ

Tại buổi tọa đàm, TS. Hà Nguyệt Thu, Cục Sở hữu trí tuệ đã chia sẻ về các vấn đề về quản trị tài sản trí tuệ của trường đại học, viện nghiên cứu. Theo TS. Hà Nguyệt Thu, các trường đại học và viện chức nghiên cứu muốn mở rộng hợp tác với các đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp cần có chính sách quản lý sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ hiệu quả. 

Thông qua các hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, các trường đại học – viện nghiên cứu sẽ hình thành một số sản phẩm nghiên cứu nhất định. Các trường đại học, viện nghiên cứu thực hiện tốt quản trị tài sản trí tuệ sẽ khuyến khích được hoạt động sáng tạo, thúc đẩy việc khai thác, chuyển giao công nghệ, tránh lãng phí, thất thoát.

 

Đặc biệt, thúc đẩy quản trị tài sản trí tuệ trong các cơ sở nghiên cứu sẽ giúp tránh được nguy cơ tranh chấp về sở hữu trí tuệ; nguy cơ hàng giả; nguy cơ nghiên cứu và triển khai trùng lặp; tránh được rủi ro trong vấn đề tiêu chuẩn hóa và nguy cơ rò rỉ bí quyết.

Theo TS Nguyễn Hữu Xuyên – Phó Viện trưởng, Viện Nghiên cứu sáng chế và Khai thác công nghệ: Chuyển giao công nghệ giữ vai trò quan trọng đối với sự phát triển của doanh nghiệp, tạo động lực cho nền kinh tế phát triển nhanh dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Do đó, cần tạo môi trường pháp lý thuận lợi hơn nữa cho hoạt động chuyển giao công nghệ, nhất là cơ chế bắt buộc đăng ký chuyển giao công nghệ từ nước ngoài vào Việt Nam, tăng cường kiểm soát và xây dựng chiến lược nhập khẩu công nghệ phù hợp để hạn chế tình trạng chuyển giá, gian  lận và tiếp nhận công nghệ không thân thiện với môi trường.

Việt Nam cần gắn hoạt động chuyển giao công nghệ với việc nâng cao năng lực công nghệ nhằm phục vụ cho việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội và khoa học, công nghệ. Việc hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận công nghệ cần được thực hiện đồng bộ, tương thích và có lộ trình, phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế và khoa học, công nghệ từng giai đoạn.

Cùng với đó là hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá, định giá công nghệ để phục vụ cho việc thu hút, nhập và chuyển công nghệ, đặc biệt, trong các ngành, lĩnh vực có lợi thế cạnh tranh của Việt Nam. 

Bên cạnh đó, ông Lê Văn Khương, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa phía Bắc, Cục Phát triển doanh nghiệp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư chia sẻ về các giải pháp để thúc đẩy doanh nghiệp gắn kết viện, trường. Theo đó, cần phải đưa các sáng chế, phát minh, kết quả nghiên cứu, nguồn nhân lực để triển khai trong nước; khuyến khích cơ chế tự chủ của Viện, trường gắn với nhu cầu của doanh nghiệp, thị trường và xã hội; Nâng cao năng lực, đầu tư vào nghiên cứu và phát triển; Tận dụng lợi thế của cuộc cách mạng Công nghiệp 4.0 chia sẻ, kết nối, phát huy sáng tạo cộng đồng; thúc đẩy tư vấn triển khai, chia sẻ kết quả nghiên cứu công nghệ.

Để phát triển thị trường KH&CN có hiệu quả, việc hoàn thiện thể chế, chính sách là yếu tố hàng đầu. Trong đó, hoàn thiện hệ thống chính sách về sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ và cạnh tranh, đảm bảo phù hợp với các cam kết của Việt Nam trong các định chế quốc tế và khu vực; hoàn thiện chính sách đầu tư từ ngân sách nhà nước cho phát triển thị trường KH&CN, trọng tâm là cơ chế, chính sách đầu tư vào phát triển cơ sở hạ tầng, phát triển các tổ chức trung gian và thúc đẩy nhu cầu đổi mới công nghệ của doanh nghiệp.

Đồng tình với quan điểm này, PGS. TS Phan Tiến Dũng, Phó trưởng Ban Ứng dụng và Triển khai công nghệ, Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam cho biết, NĐ 70 đang đi ngược với Luật Khoa học công nghệ.

“Thị trường KHCN ở nước ta mới mẻ, đang mong muốn hình thành, trong khi KHCN của chúng ta chưa phải là mạnh. Do vậy muốn hình thành và phát triển đầu tiên phải tạo cơ chế chính sách thuận lợi mới tiến hành được. Trong khi nó đã yếu, thị trường có muốn hình thành mà chính sách gây cản trở thì rất khó để phát triển”, PGS. TS Phan Tiến Dũng nhấn mạnh.

 N. Huyền 

 
List comment
 
 
Chế phẩm sinh học bảo vệ thực vật có nguồn gốc thảo mộc giá rẻ
icon

Không chỉ có giá thành hợp lý, những chế phẩm sinh học bảo vệ thực vật có nguồn gốc tự nhiên còn đảm bảo các yếu tố an toàn cho cây trồng.

 
 
Thiết kế máy cắt nilong tiết kiệm hàng trăm triệu cho doanh nghiệp thủ công
icon

Ứng dụng công nghệ tự động hóa trong sản xuất thủ công, mỹ nghệ giúp tăng năng suất và giảm giá thành sản phẩm, nâng cao thu nhập cho người lao động, tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.

 
 
Sản xuất rau sạch nhờ ứng dụng kết quả khoa học công nghệ
icon

Trong thời đại công nghệ 4.0, muốn phát triển nông nghiệp hiệu quả và bền vững, cần nhanh chóng áp dụng tiến bộ của khoa học và công nghệ vào tất cả các khâu của quy trình sản xuất, nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm.

 
 
Phần mềm ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong nội soi phát hiện polyp đại tràng tại Việt Nam
icon

Viện Nghiên cứu và Đào tạo Tiêu hóa gan mật Việt Nam đã có công trình nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong nội soi đường tiêu hóa là ứng dụng đột phá trong tiêu hóa, gan mật ghi nhận được một số thành công nhất định.

 
 
Từ nghiên cứu phân lập virus Corona đến vắc xin đại dịch trong tương lai
icon

Từ đầu năm 2020, khi dịch Covid-19 vừa xảy ra Việt Nam có những ca bệnh đầu tiên, các nhà nghiên cứu của Viện Vệ sinh dịch tễ trung ương bắt tay và phân lập virus để mở ra con đường sản xuất vắc xin Covid-19 của Việt Nam.

 
 
Khơi thông “thế bí” cho starup “Đi chung”
icon

Nhờ sự trợ giúp từ VCIC, doanh nghiệp đã sử dụng hiệu quả nguồn lực tài trợ, đã tạo được doanh thu hơn 3,1 tỷ đồng, phục vụ gần 160 nghìn lượt khách với gần 2,5 lần cam kết đề ra.

 
Hỗ trợ hoàn thiện công nghệ sản xuất và thương mại hoá chế phẩm EMIC
icon

VCIC đã hỗ trợ tài chính cho Mitecom để hoàn thiện công nghệ sản xuất và thương mại hoá chế phẩm EMIC. Đồng thời VCIC cũng “sắn tay” hỗ trợ kêu gọi vốn đầu tư cho doanh nghiệp sản xuất sản phẩm có chế phẩm EMIC.

 
Máy nhắc nhở thông minh hỗ trợ bác sĩ chống dịch Covid-19 lần đầu ra mắt
icon

Máy nhắc nhở thông minh là sản phẩm nghiên cứu khoa học công nghệ được đánh giá là nghiên cứu xuất sắc của nhóm sinh viên BK Star (sinh viên trường ĐH Bách khoa Hà Nội) giúp các bác sĩ trao đổi với bệnh nhân Covid-19, tránh lây nhiễm chéo.

 
Sản phẩm robot phun xịt, khử khuẩn ngừa Covid-19 Made in Vietnam
icon

Nhóm nghiên cứu khoa học công nghệ Robotics của Trường Đại học Tôn Đức Thắng vừa nghiên cứu, chế tạo thành công 2 robot để phục vụ cho 2 loại khu vực cần khử khuẩn khác nhau có thể hỗ trợ tốt công tác phòng, chống dịch COVID-19.

 
Công nghệ cô đặc nước hoa quả JEVA hứa hẹn nhiều ứng dụng thương mại hóa.
icon

Công nghệ JEVA cô đặc nước hoa quả giúp nông dân Việt Nam tránh cảnh 'được mùa mất giá' đã giành được Huy chương bạc khi tham dự Triển lãm và Diễn đàn quốc tế về sáng chế của phụ nữ lần thứ 12 (KIWIE 2019) tại Hàn Quốc.