Công bố nghiên cứu toàn cảnh phản ứng của Việt Nam trước đại dịch

Các nhà nghiên cứu ở Viện Nghiên cứu Tiên tiến, ĐH Phenikaa đưa ra ý tưởng cải tiến bộ đồ bảo hộ cho nhân viên y tế nhằm khắc phục những bất tiện khi mặc bộ đồ bảo hộ liền thân liên tục trong thời gian dài.

Ngày 7/4 vừa qua, nghiên cứu Policy Response, Social Media and Science Journalism for the Sustainability of the Public Health System Amid the COVID-19 Outbreak: The Vietnam Lessons (Phản ứng chính sách, mạng xã hội, và báo chí khoa học phục vụ sự bền vững của hệ thống y tế giữa đại dịch COVID-19: Các bài học từ Việt Nam) của Trung tâm Nghiên cứu Xã hội Liên ngành (ISR) thuộc trường Đại học Phenikaa vừa được công bố trên tạp chí Sustainability (IF 2,592; CiteScore 3,01; H-Index 53).

Nghiên cứu tập trung phân tích các phản ứng của Chính phủ, phương tiện truyền thông xã hội và báo chí khoa học tại Việt Nam kể từ khi các thông tin về dịch viêm phổi lạ tại Trung Quốc xuất hiện cho đến nay.

Một công cụ thu thập dữ liệu web do A.I. for Social Data Lab (AISDL) thiết kế và phát triển đã được sử dụng để rà soát và tổ chức các thông tin liên quan đến COVID-19 từ các trang truyền thông chính thức trong khoảng thời gian từ đầu tháng 1/2020 đến ngày 4/4/2020.

Công bố nghiên cứu toàn cảnh phản ứng của Việt Nam trước đại dịch
Sản phẩm dung dịch rửa tay do Trường Đại học Phenikaa nghiên cứu.

Dựa trên 14.952 tin tức thu thập được, nhóm tác giả cho thấy tại sao Việt Nam có thể ứng phó với Covid-19 hiệu quả dù là một quốc gia có nguy cơ lây nhiễm cao do vị trí địa lý và mối quan hệ sát với Trung Quốc, nơi dịch bệnh bùng phát đầu tiên.

Ngay từ rất sớm vào đầu tháng Một, khi căn bệnh viêm phổi lạ lây lan tại Trung Quốc, Chính phủ Việt Nam đã đưa ra các chỉ thị để ứng phó với dịch bệnh. Theo nghiên cứu, có lẽ ký ức từng đối mặt với các đại dịch lớn trước đây như SARS năm 2003 đã giúp Việt Nam cẩn trọng với COVID-19.

Điều này được thể hiện khi các đơn vị truyền thông cũng bám sát và đưa tin liên tục về dịch: kể từ ngày 9/1 đến 15/3, trung bình 127 tin tức về dịch bệnh được đăng tải hàng ngày trên 13 trang báo lớn tại Việt Nam. Nỗ lực ứng phó kịp thời này được củng cố sức mạnh nhờ các nhà khoa học Việt Nam liên tục đưa ra các phân tích, đánh giá tình hình trên truyền thông, tạo ra nguồn thông tin tin cậy trên mạng xã hội.

Giai đoạn sau này, sự quyết liệt tiếp tục được duy trì nhờ các chính sách cách ly, giãn cách xã hội. Bên cạnh đó, một số bài báo khoa học về các ca bệnh đầu tiên từ Việt Nam cũng tiếp tục mang lại các thông tin quan trọng. Tính tới thời điểm đăng bài, nhóm tác giả tìm thấy 4 bài báo khoa học liên quan đến COVID-19 từ Việt Nam, trong đó 1 bài công bố rất sớm vào ngày 28/1, chỉ khoảng 5 ngày sau ca đầu tiên. Ngoài ra, các nhà nghiên cứu từ hơn 20 viện nghiên cứu và trường đại học cũng tham gia đóng góp, sáng chế kịp thời nước rửa tay sát khuẩn, buồng khử khuẩn, để phục vụ cộng đồng.

Chỉ khoảng 36 giờ sau khi xuất bản, bài nghiên cứu đã có hơn 2.000 lượt truy cập, và 500 lượt download. Hiện nó đang đứng đầu danh sách được đọc nhiều của tạp chí Sustainability.

Với thời gian hạn chế - bắt đầu triển khai từ giữa tháng 3, sau 1 tuần có bản thảo đầu tiên và sau 2 tuần nữa có bản thảo hoàn chỉnh - nhóm nghiên cứu đã rất nỗ lực để đóng góp một trong những nghiên cứu xã hội sớm nhất về COVID-19 từ Việt Nam. Trong lời đề tựa của bài, nhóm nghiên cứu chia sẻ:

“Chúng tôi xin dành tặng công trình nghiên cứu này cho Tổ Quốc của mình, đất nước Việt Nam, cho Chính phủ, và cho người dân Việt, vì tất cả những điều dân tộc chúng ta đã chung tay cùng làm trong cuộc chiến chống COVID-19. Chúng tôi xin bày tỏ sự đồng cảm sâu sắc với những người bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh này, và xin gửi sự trân trọng đến các bác sỹ và nhân viên y tế, những người dũng cảm xả thân giúp đỡ các bệnh nhân. Chúng tôi mong rằng giai đoạn khó khăn này cho tất cả chúng ta sẽ sớm qua.”

 

Đặc biệt, ngày 8/4, trang nghiên cứu kinh tế và chính sách nổi tiếng thế giới Project Syndicate đã đăng bài quan điểm (Op Ed) Vietnam’s Low-Cost COVID-19 Strategy của tác giả Hong Kong Nguyen với tiêu điểm là nghiên cứu COVID-19 của Trung tâm ISR, tức chỉ một ngày sau khi nghiên cứu được xuất bản trên Sustainability. Bài quan điểm cũng lên tiếng về sự hiệu quả của Việt Nam trong kiểm soát dịch bệnh nhờ các chính sách can thiệp sớm, và việc truyền thông rõ ràng tới công chúng.

Cũng liên quan đến những nghiên cứu tại Trường Đại học Phenikaa, các nhà nghiên cứu ở Viện Nghiên cứu Tiên tiến, ĐH Phenikaa đưa ra ý tưởng cải tiến bộ đồ bảo hộ cho nhân viên y tế nhằm khắc phục những bất tiện khi mặc bộ đồ bảo hộ liền thân liên tục trong thời gian dài.

Trong quá trình tham gia chăm sóc và điều trị cho bệnh nhân Covid-19, các y bác sĩ thường phải mặc đồ bảo hộ từ đầu đến chân để hạn chế đến mức thấp nhất nguy cơ lây nhiễm chéo. Trong 1 ca trực kéo dài khoảng 12 tiếng, nhân viên y tế phải hạn chế tối đa việc cởi bỏ trang phục, thậm chí là hạn chế đi vệ sinh do việc này khá gây mất thời gian.

Từ thực tế này, TS Trương Thanh Tùng và các cộng sự tại Viện nghiên cứu tiên tiến thuộc Trường đại học Phenikaa đã đưa ra ý tưởng cải tiến để giải quyết đồng thời 2 vấn đề: cấp nước, chất điện giải cho người mặc đồ bảo hộ và giúp họ đi vệ sinh dễ dàng, thuận tiện.

Theo đó, để người sử dụng dễ dàng uống nước, bộ đồ bảo hộ liền thân được bổ sung phần cung cấp nước cho người mặc bằng cách dán thêm túi chứa nước ở phía trong 2 vạt áo, mỗi bên chứa 1 loại nước khác nhau: nước lọc và nước điện giải, kèm theo ống dẫn cùng van 1 chiều để đưa nước, chất điện giải… lên miệng.

Công bố nghiên cứu toàn cảnh phản ứng của Việt Nam trước đại dịch
Bộ đồ bảo hộ của Viện Nghiên cứu tiên tiến.

“Van 1 chiều sẽ hạn chế nước đã vào khoang miệng bị chảy ngược xuống túi làm mất vệ sinh và dễ hỏng trong điều kiện phải trong thời gian dài” – TS Tùng giải thích.

Để cải tiến giúp người mặc đi vệ sinh dễ dàng hơn, TS Tùng cho biết, mấu chốt của việc này là khoét lỗ của bộ đồ liền thân. Theo đó, nhóm tiến hành dự kiến thiết kế thêm “nắp chụp” và đưa thêm phần ‘váy quây’ bổ trợ bên ngoài giúp bảo vệ phần cơ thể bên trong cho người mặc.

“Phần 'váy quây' sẽ có nhiều lớp, (từ 3 đến 5), tùy thuộc vào nhu cầu đi vệ sinh (số lần đi). Sau mỗi lần đi vệ sinh, một lớp sẽ được bóc tách và loại bỏ, chỉ để lại lớp sạch bên trong. Do có nhiều lớp nên tiêu chuẩn cho lớp bổ trợ này không cần quá cao, có thể sử dụng nylon màu mà vẫn đảm bảo an toàn chống lây nhiễm. Phần trên và dưới lớp sử dụng viền cao su bó thích hợp, giúp bộ quần áo không hở ra môi trường. Đặc biệt, mỗi lớp 'váy quây' được cố định bằng các sợi dây, có tác dụng cầm để kéo lớp 'váy quây' xuống và lên. Ngoài ra, chúng tôi cũng tính đến việc sử dụng một loại dung dịch loại khuẩn để phun vào bề mặt giữa các lớp nhằm loại bỏ virus, vi khuẩn, tăng khả cường khả năng bảo vệ hơn” – TS Tùng cho biết.

Hiện, những cải tiến này đang ở dạng ý tưởng với sản phẩm minh họa thử nghiệm. Theo TS Tùng, ý tưởng này phù hợp với tình hình khẩn cấp, đồ bảo hộ hiếm do nhu cầu phát sinh số lượng lớn.

“Quy chuẩn của Bộ Y tế là dựa trên các minh chứng khoa học để đảm bảo an toàn cho người mặc bộ áo bảo hộ. Mặc dù mới chỉ ở mặt ý tưởng, song các tính toán lý thuyết của chúng tôi cho thấy việc cải tiến vẫn đảm bảo an toàn tuyệt đối. Tất nhiên sản phẩm hoàn chỉnh sẽ cần các đánh giá độc lập từ Bộ Y tế, song trong tình trạng dịch Covid-19 lây lan mạnh như hiện nay, chúng tôi quyết định đưa ra ý tưởng nhằm khuyến khích các đơn vị chuyên môn phối hợp phát triển, phản biện, nhằm tìm ra một giải pháp tốt nhất đảm bảo an toàn cho đội ngũ cán bộ tuyến đầu đặc biệt là trong các tình huống cấp thiết” – TS Tùng cho biết thêm.

 
List comment
 
 
Cứu sống bệnh nhân ung thư nhờ cụm công trình của Giáo sư chuyên ngành ung bướu
icon

Nhiều bệnh nhân ung thư giai đoạn muộn đã được GS Mai Trọng Khoa và đồng nghiệp ở Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu cứu sống kỳ diệu nhờ ứng dụng kỹ thuật hiện đại về bức xạ ion hóa trong chẩn đoán, điều trị ung thư

 
 
Vị Giáo sư đưa kỹ thuật lọc máu hiện đại vào điều trị, cứu sống hàng nghìn người
icon

Kỹ thuật lọc máu hiện đại dùng trong hồi sức cấp cứu giúp người bệnh có thêm cơ hội giữ lại sự sống, đặc biệt kỹ thuật này đang phát huy hiệu quả trong điều trị cho bệnh nhân nhiễm Covid-19.

 
 
Việt Nam nghiên cứu thành công công nghệ nhận diện khi dùng khẩu trang
icon

VinAI sử dụng mô hình học sâu (deep learning) mới nhất và đặc thù do các chuyên gia của Viện nghiên cứu và tối ưu hóa để nghiên cứu công nghệ nhận diện ổn định cả khi sử dụng và không sử dụng khẩu trang.

 
 
Phát hiện “đột biến mới trên gen” bệnh di truyền hiếm gặp
icon

 “Phát hiện đột biến mới trên gen NPR2 và Ứng dụng trong chẩn đoán tiền làm tổ bệnh Acromesomelic Dysplasia” của sinh viên Cao Hà My (ĐH Y Hà Nội) là một trong 10 đề tài xuất sắc nhất cuộc thi “Sinh viên nghiên cứu khoa học 2019”.

 
 
Điều đặc biệt về bộ kit xét nghiệm Covid -19 của Việt Nam vừa được WHO công nhận
icon

Tin vui đối với ngành Khoa học và Công nghệ cũng như Y tế của Việt Nam là Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã công nhận bộ kit xét nghiệm Covid - 19 của Việt Nam. Bộ kit có độ nhạy, độ đặc hiệu 100%, độ chính xác 100%

 
 
WHO chính thức chấp thuận bộ KIT xét nghiệm Covid-19 của Việt Nam
icon

Ngày 25/4, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, WHO đã công nhận bộ KIT xét nghiệm Covid-19 của Việt Nam do Bộ Khoa học và Công nghệ giao cho Học viện Quân y và Công ty Việt Á phối hợp nghiên cứu và sản xuất.

 
“Cha đẻ” gạo Việt ngon nhất thế giới vui lâng lâng nhưng kèm nỗi lo
icon

Kỹ sư Hồ Quang Cua-cha đẻ của gạo ST25 ngon nhất thế giới tự hào bởi chất gạo cực ngon, sản lượng cao gấp 5 lần, nhưng nếu trồng dùng phân hóa học, thâm canh... thì gạo ngon nhất thế giới sẽ biến thành gạo thường thường bậc trung

 
“Giải pháp sàng lọc không tiếp xúc” giúp truy tìm dấu vết người nghi nhiễm COVID-19
icon

“Giải pháp sàng lọc không tiếp xúc nguy cơ lây nhiễm” do nhóm sáng kiến của Viện Ứng dụng Công nghệ, Bộ KH&CN nghiên cứu giúp tầm soát và sàng lọc người triệu chứng lâm sàng và có yếu tố dịch tễ liên quan đến trường hợp nghi nhiễm COVID-19.

 
Ứng dụng NCOVI thêm tính năng mới, đã có gần 7 triệu lượt tải về
icon

Ngày 22/4/2020, ứng dụng NCOVI đã cập nhật phiên bản mới, bổ sung tính năng ‘Đăng ký điểm kiểm dịch” trên thiết bị di động. Đây chính là tính năng bổ sung cho tính năng quản lý điểm kiểm soát đã được giới thiệu trước đó.

 
4 Công trình đạt Giải thưởng Trần Đại Nghĩa năm 2019
icon

Ngày 13/5/2019, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam công bố 4 công trình được nhận Giải thưởng Trần Đại Nghĩa năm 2019. Chi tiết 4 công trình được nhận Giải như sau: