Thi công khe nhiệt thuỷ điện Sông Tranh 2 chưa đảm bảo

Thủy điện Sông Tranh 2: “Phải đảm bảo tuyệt đối an toàn…” 

Buổi họp báo về thuỷ điện Sông Tranh 2 do Hội đồng nghiệm thu Nhà nước và UBND tỉnh Quảng Nam tổ chức ngày 28/9 - Ảnh: Trần Phong

Tham dự buổi họp báo còn có đại diện Bộ KH-CN, Viện Vật lý địa cầu, Viện Khoa học công nghệ, Bộ Công thương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam cùng lãnh đạo 5 huyện bị ảnh hưởng bởi động đất là Bắc Trà My, Nam Trà My, Hiệp Đức, Tiên Phước và Phước Sơn.

GS TS Nguyễn Văn Liên, Phó Chủ tịch HĐNTNN cho biết, công tác xử lý thấm tại đập thuỷ điện Sông Tranh 2 đã kết thúc hơn 1 tháng trước và đạt yêu cầu đề ra. Cụ thể, ở mức nước 140m, tổng lưu lượng thấm còn 3,23lít/giây, trong đó bao gồm cả lưu lượng thấm qua nền là 3,19 lít/giây, giảm gần 90% so với lúc chưa xử lý thấm.

Tuy nhiên ông nhấn mạnh, chất lượng thi công các khe nhiệt chưa đảm bảo, các đơn vị chưa tổ chức kiểm tra, nghiệm thu chặt chẽ. Thiết bị quan trắc chưa được lắp đặt đầy đủ trong quá trình thi công xây dựng, một số thiết bị hư hỏng chưa được kịp thời khắc phục. Việc này ngoài trách nhiệm của nhà thầu thi công xây dựng còn có trách nhiệm của tổ chức giám sát.

Để kiểm tra, khắc phục, đơn vị tư vấn độc lập AF-Conlenco (Thụy Sỹ) đã kiểm tra hiện trường, chỉ định vị trí khoan vào thân đập để lấy mẫu thí nghiệm, kiểm tra phục vụ tính toán. Theo kết luận của AF Colenco, đập thủy điện Sông Tranh 2 được thiết kế đúng với tiêu chuẩn áp dụng cho dự án; đập làm việc an toàn, ổn định; tư vấn độc lập không phát hiện vết nứt ở mặt thượng lưu và hạ lưu thân đập, không có vết nứt ở kết cấu phụ, trên đỉnh đập và bản thân đập khi kiểm tra hiện trường.

Các chuyên gia HĐNTNN cũng thống nhất với kết luận của tư vấn độc lập AF-Colenco. Đồng thời khẳng định đập thủy điện Sông Tranh 2 đảm bảo an toàn và ổn định theo thiết kế ở mực nước dâng bình thường 175m với động đất có gia tốc nền là 150cm/s². Đập còn có thể chịu được các tổ hợp tải trọng bất lợi hơn như động đất có gia tốc nền là 220cm/s² và điều kiện đẩy nổi bất lợi nhất khi giả định tất cả các hố khoan tiêu nước nền đập đều bị tắc, nền đập bị nứt hoàn toàn.

Về các trận động đất xảy ra trong thời gian gần đây ở khu vực Bắc Trà My cho biết, đó là động đất kích thích liên quan tới việc tích nước hồ chứa thủy điện Sông Tranh 2. Các vùng chấn động cực đại của các trận động đất lớn nhất đã xảy ra trong thời gian gần đây ở khu vực Bắc Trà My đều không vượt quá cấp 6 (theo thang MSK 64) và kéo dài theo phương Tây Bắc – Đông Bắc, bao gồm cả khu vực đập thủy điện.

Dự báo trong thời gian tới, tại khu vực Bắc Trà My và lân cận, động đất kích thích vẫn tiếp tục xảy ra, thậm chí có thể mạnh hơn, nhưng khó có thể vượt quá giá trị động đất cực đại đã đánh giá là M=5,5 độ richter. Tuy nhiên Chính phủ đã chỉ đạo chưa tích nước hồ chứa thuỷ điện Sông Tranh 2 và cần tiếp tục nghiên cứu đánh giá tác động của lũ và động đất đến công trình.

Trả lời câu hỏi của báo giới liên quan đến động đất khu vực thủy điện Sông Tranh 2, đại diện đơn vị tư vấn thiết kế, ông Nguyễn Tài Sơn, Tổng giám đốc Công ty CP Tư vấn xây dựng điện 1 thừa nhận thiếu sót vì chưa tính đến động đất kích thích do tích nước thủy điện Sông Tranh 2 gây ra. Ông nói: “Thời điểm 2005, do kinh nghiệm chưa có, chúng tôi phải sử dụng tiêu chí của quốc tế. Theo tiêu chí này thì không có động đất kích thích. Đây là sự bị động, thiếu sót của chúng tôi”.

Theo TS Lê Huy Minh, Phó Viện trưởng Viện Vật lý địa cầu, việc trích dẫn lại các kinh nghiệm quốc tế vào trường hợp thuỷ điện Sông Tranh 2 là sai hoàn toàn. Ông cũng khẳng định Viện Vật lý địa cầu chưa từng tư vấn cho đơn vị thiết kế về động đất kích thích ở con đập này mà chỉ là động đất cực đại.

Về các đới đứt gãy tại thủy điện Sông Tranh 2, ông Phạm Hữu Sy, chuyên gia thuộc HĐNTNN khẳng định: “Không có chuyện đứt gãy chạy qua tuyến đập. Tôi là người tham gia theo dõi nên trong quá trình mở móng đều có biên bản mở móng, hồ sơ hoàn công. Từ phần mực nước dâng trở xuống có 7 đứt gãy bậc 4, bậc 5 (đứt gãy nhỏ), không có đứt gãy lớn bậc 1, bậc 2. Trong báo cáo của Viện Vật lý địa cầu đã nêu rõ đứt gãy bậc 1, bậc 2 nằm cách xa khu vực đập”.

Về công việc sắp tới, GS.TS Nguyễn Văn Liên nhấn mạnh: "HĐNTNN cùng các bộ, ngành sẽ cử ngay một đội công tác thường xuyên thường trực tại đập trong thời gian mưa lũ để đánh giá, theo dõi sự làm việc của đập thông qua hệ thống quan trắc; đánh giá trạng thái có gì bất thường, kể cả thấm để có ngay biện pháp xử lý cho kịp thời. Thứ hai là tuyên truyền, giúp người dân yên tâm sửa chữa nhà cửa. Ngoài ra, Viện Vật lý địa cầu có trách nhiệm, kể cả phối hợp với chuyên gia nước ngoài, tổ chức tức thời, khẩn trương việc nghiên cứu toàn diện hệ thống đứt gãy ở khu vực".

Liên quan đến việc hàng loạt nhà dân, trường học, cơ quan nhà nước... trên địa bàn huyện Bắc Trà My bị thiệt hại do động đất kích thích gây ra, ông Trần Văn Được, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam nói thẳng là "không đền bù" mà chỉ phối hợp với chính quyền địa phương thực hiện hỗ trợ trong thời gian sớm nhất!

Ông Lê Phước Thanh- Chủ tịch UBND tỉnh cho biết: “Cuộc họp này đã đánh giá sơ bộ được tình hình hiện tại đang diễn ra. Trước mắt, chính quyền địa phương phải tin vào những đánh giá của khoa học, từ đó phối hợp với các ban ngành liên quan, tiến hành tuyên truyền tới người dân, bởi người dân hiện nay đang rất ngóng chờ kết quả cuối cùng của Nhà nước…”.