Quảng Ngãi: Đua nhau đào đãi vàng sau lũ

Tan hoang sông suối trên địa bàn huyện Tây Trà (Quảng Ngãi) do nạn đãi vàng - Ảnh: NP

Ồ ạt đãi vàng

Những ngày qua, hàng trăm người dân các xã Trà Thanh, Trà Thọ, Trà Nham…đã đổ ra các sông, suối trên địa bàn để đào đãi vàng. Từ đường liên tỉnh Trà Bồng (Quảng Ngãi) đi Nam Trà My (Quảng Nam) nhìn xuống dòng Trường Giang chảy qua địa phận xã Trà Thanh, nước sông đỏ quạch.Dưới sông, hơn hai mươi người dân hì hục đãi vàng. Người dùng khay, người dùng máng thi nhau đào bới lòng sông. Nhìn từ xa nơi đây như một đại công trường đang trong giai đoạn thi công nước rút.

Anh Hồ Văn Nên ở thôn Vuông (xã Trà Thanh) cho biết, khi lũ đi qua vàng cám thường lộ ra trên mặt đất và có người “trúng lớn” nên người dân trong thôn mới ra đây đãi vàng. Theo anh, riêng đoạn sông Trường chảy qua địa bàn xã có ít nhất mười điểm đãi vàng thủ công như chỗ anh đang làm.

“Nghe có người có ngày trúng cả chỉ vàng nên bà con mình cũng tranh thủ ra đãi. May được vàng thì có tiền mua gạo. Người ta tìm “lộc trời” nhiều lắm, có gia đình không còn người nào ở nhà cả, ai cũng ra sông đãi vàng hết” – anh Nên cho biết.

Đi dọc sông Trường về phía thượng nguồn, cứ cách chừng 300m là có một tụ điểm đãi vàng với hầu hết là người đồng bào dân tộc Cor. Nhiều đoạn lòng sông bị người dân “móc ruột” tạo thành những hố sâu đến gần hai mét. Có nơi người dân dùng xẻng, xà ben, cuốc… đào khoét vào vách đất dọc theo bờ sông tạo thành những đoạn sông lồi lõm rất nguy hiểm.

Đào khoét vách suối tìm vàng khiến tình trạng sạt lở ngày càng nghiêm trọng - Ảnh: NP

“Lúc đầu chỉ có vài người làm thôi, nhưng mưa gió không lên rẫy làm gì được nên bà con mới kéo ra đây làm theo. Mỗi ngày làm cật lực cũng kiếm được gần 100.000 đồng. Nhà mình có bốn người nên mấy bữa nay có gạo ăn không sợ đói” – chị Hồ Thị Út, thôn Môn, Trà Thanh cho biết.

Tại xã Trà Thọ, lợi dụng việc chặn dòng thi công hồ chứa nước Nước Trong, hàng trăm người dân cũng đổ xô ra các sông Nước Biếc, sông Tang đào đãi vàng. Anh Hồ Văn Huy (ở thôn Tre) cho biết, từ ngày chuyển nhà để thi công hồ chứa nước, người dân trong thôn mất đất sản xuất nên ai cũng tìm ra sông, suối đãi vàng. “Không đi đãi vàng thì không biết làm gì nữa. Mấy tháng rồi bà con mình đói suốt, chỉ toàn ăn rau rừng với củ mì chứ đất sản xuất giờ ngập dưới lòng nước thủy điện rồi” – anh Huy tâm sự.

Hiểm họa rình rập

Hầu hết các sông suối ở huyện Tây Trà có độ dốc rất lớn nên những người tham gia đãi vàng gặp không ít hiểm họa. Dọc theo các triền sông là những đồi quế, keo của người dân trồng bị đổ nhào xuống nước. Tại nhiều điểm sông, suối do dòng chảy bị thay đổi nghiêm trọng và nhiều hầm, hố sâu xuất hiện nên khi có lũ quét, lũ ống thì người dân thường chạy không kịp.

Tại điểm đãi vàng mà anh Nên và người dân đang làm, cách đây không lâu, bà Hồ Thị Thi (thôn Môn, Trà Thanh) đã bị sập hầm vàng dẫn đến bại liệt. Do chồng đã phải nằm một chỗ từ 5 tháng trước vì tai nạn lao động nên bà theo người dân ra sông đãi vàng kiếm tiền nuôi gia đình. Không may trong lúc lom khom đào đất thì bà trượt chât sụp xuống hố sâu, bị đất đá vùi lấp.

Em Hồ Văn Linh, 11 tuổi, bỏ học suốt hai tuần qua để thao cha mẹ đãi vàng trên sông Trường - Ảnh: NP

Mặc dù được người dân cứu thoát nhưng bà Hồ Thị Thi đã bị chấn thương cột sống, vỡ đốt sống, chèn ép tủy, liệt hai chân. “Giờ bà ấy nằm một chỗ bỏ năm đứa con bơ vơ, nhưng ở đây ngoài làm rẫy thì người dân mình chẳng còn biết làm gì khác. Biết là nguy hiểm nhưng chẳng còn cách nào” – anh Nên tâm sự.

Không riêng bà Thi mà dọc sông Trường từng có rất nhiều trường hợp khác bị đá lăn dập tay, chân khi đãi vàng. Có người bị đất vùi đến ngất xỉu. Ngoài hiểm họa từ sạt lở núi thì trong mùa mưa lũ nước sông dâng cao thất thường tiềm ẩn không ít rủi ro.

Anh Hồ Văn Nhất, một “phu vàng” vừa thoát chết trong gang tấc khi bị nước lũ cuốn trôi hơn 500m kể: “Lúc đó tui đang lui cui đào đất thì nghe tiếng nước chảy ầm ầm. Chưa định hình được gì thì nước đã tràn tới và cuốn phăng tui đi. Khi tỉnh dậy thấy mình bị tấp vào bụi cây, cả thân đau nhức”. Theo anh, trong vòng hai tuần qua có ít nhất năm trường hợp bị nước lũ cuốn trôi nhưng may mắn bu bám được vào cây rừng ven sông nên thoát chết.

Không chỉ có đàn ông, thanh niên mà ở những “công trường” vàng còn có cả trẻ em, phụ nữ và người già. “Bọn trẻ nghe đãi vàng có tiền cũng rủ nhau bỏ học ra suối tìm vàng, mấy tuần qua có tới vài chục đứa. Giờ đám trẻ trong làng không đứa nào chịu đi học cả” – chị Hồ Thị Trắm, thôn Môn cho biết.

Ông Hồ Thanh Hùng, Chủ tịch UBND xã Trà Thanh (huyện Tây Trà) xác nhận có biết chuyện người dân đãi vàng sau lũ nhưng chẳng thể làm gì được. “Đã nhiều lần truy quét rồi nhưng khi mình đến thì họ chạy vào rừng, khi mình rút đi thì họ lại “chui” từ trong rừng ra nên khó vô cùng. Chỉ mong Nhà nước hỗ trợ cho bà con mình chứ vào mùa mưa người dân thường bị đói dài dài!” – ông Hùng nói.

NHẬT PHONG