Philipines rút tàu khỏi khu vực tranh chấp

Hãng thông tấn AFP đã trích lời ngoại trưởng Albert del Rosario cho biết, Tổng thống Philippines Benigno Aquino III đã ra lệnh cho tàu tuần tra bảo vệ bờ biển và tàu khảo sát của cục thủy sản trở về từ vùng Scarborough Shoal/Hoàng Nham thuộc Biển Đông vào đêm thứ sáu (15/6) với lý do thời tiết xấu.

Trung Quốc tuyên bố chủ quyền của gần như tất cả vùng biển Đông, thậm chí là vùng gần bờ biển của các nước láng giềng. Những năm gần đây Philippines và Việt Nam đã cáo buộc Trung Quốc đang ngày càng gây căng thẳng trên khu vực biển Đông.

Bãi đá Scarborough/Hoàng Nham. Ảnh vệ tinh: Google

Khi Philippines rút thuyền ra khỏi khu vực tranh chấp, có tuyên bố rằng Trung Quốc vẫn tiếp tục cho tàu vào vùng biển tranh chấp này. Reuters cho biết thêm, từ tháng 4/2012, các tàu của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển được trang bị vũ khí hạng nhẹ đã được giao nhiệm vụ hộ tống các thuyền đánh cá dân sự nhằm bảo vệ Scarborough Shoal, bãi đá ngầm cách đảo Luzon của Philippines 124 hải lý về phía Tây.

Trong khi đó, Trung Quốc có gần 100 tàu giám sát dân sự, tàu đánh cá và thuyền nhỏ trong khu vực biển này, gia tăng mối căng thẳng trong vùng biển Biển Đông, đe dọa thương mại, du lịch và quan hệ chính trị giữa hai bên.

Hôm 15/6, Philippines cho biết Trung Quốc vẫn còn 26 tàu thuyền ở Scarborough, trong khi đó Philippines chỉ có 2 tàu, một tàu bảo vệ bờ biển và một thuyền đánh cá.

Philippines hiện đang chờ đợi bên Trung Quốc cũng có động thái gọi các thuyền của đất nước này về. Theo Washington Post, ông Del Rosario cho biết Philippines vẫn chưa quyết định xem liệu có cử tàu quay trở lại vùng biển tranh chấp khi thời tiết tốt lên hay không. Manila đang chờ đợi Bắc Kinh thực hiện cam kết rút 20 thuyền ra khỏi khu đầm phá của bãi đá này sau khi ở khu vực này chỉ còn lại một chiếc tàu của Philippines.

Tuy nhiên, theo Thời báo Hoàn cầu (Global Times), Bộ Ngoại giao của Trung Quốc thông báo các hoạt động của Trung Quốc vẫn sẽ diễn ra như bình thường.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc, ông Liu Weimin cho biết hôm 14/6 vừa qua rằng các tàu đánh cá của Trung Quốc sẽ tiến hành "đánh bắt như bình thường" trong vùng biển đảo Scarborough thuộc khu vực Biển Đông, và rằng "các tàu thuyền của chính phủ Trung Quốc sẽ tiếp tục quản lý và cung cấp các dịch vụ cho tàu đánh cá và ngư dân". "Tình hình chung đang có xu hướng dịu xuống. Trung Quốc hy vọng Philippines sẽ không thực hiện những hành động làm phức tạp thêm tình hình”, ông Liu tuyên bố.

Mặc dù cả hai nước đã nhất trí kiềm chế, nhưng Manila vẫn yêu cầu Hoa Kỳ giám sát vùng Scarborough. Telegraph cho biết, Philippines đã yêu cầu Mỹ trang bị hệ thống radar và vũ khí hiện đại cho tàu tuần tra trong lúc căng thẳng với Trung Quốc tại bãi đá ngầm Scarborough.

Các nhà phân tích cho biết, các kế hoạch giúp Manila của Mỹ phản ánh sự thay đổi chiến lược của Washington đối với châu Á trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng với Bắc Kinh về vấn đề Biển Đông.

Ông Patrick Cronin, cố vấn cao cấp về châu Á tại Trung tâm An ninh mới của Mỹ cho biết: "Hệ thống radar trên đất liền vừa giúp Hoa Kỳ có thể đồng thời thúc đẩy khả năng phòng thủ của Philippines vừa thể hiện tín hiệu cam kết dài hạn của Washington đối với châu Á”.

Cronin cũng cho biết thêm, Trung Quốc có thể sẽ chọn cách xoa dịu căng thẳng với Philippines ngay trước cuộc họp 10 thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á vào tháng tới.

Phạm Khánh