Nợ đọng BHXH có thể bị xử lý hình sự

Sáng 5/5, Bộ trưởng LĐTBXH Phạm Thị Hải Chuyền đã có buổi đối thoại trực tuyến với nhân dân. Trong buổi đối thoại, an toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ), xuất khẩu lao động, nợ đọng BHXH, nâng tuổi nghỉ hưu đối với lao động nữ... là những vấn đề độc giả quan tâm được bộ trưởng giải đáp.

Bộ trưởng LĐTBXH Phạm Thị Hải Chuyền đối thoại trực tuyến với nhân dân sáng nay (5/4).

Nợ đọng BHXH: Đề nghị xử lý hình sự

Theo thống kê cả nước năm 2012, số tiền nợ đọng BHXH là trên 5.000 tỷ đồng, tập trung tại các doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên 40%, doanh nghiệp FDI là 14%. Tình trạng này có nhiều nguyên nhân nhưng quan trọng nhất vẫn là ý thức trách nhiệm của người sử dụng lao động trong việc đóng BHXH cho người lao động, có những doanh nghiệp đã thu tiền đóng BHXH của người lao động nhưng lại không đóng, dẫn tới việc khi người lao động đến thời gian được nghỉ, được hưởng chế độ thì phía BHXH lại nói là doanh nghiệp chưa nộp.

Bộ trưởng cho biết, năm 2012, bộ đã có văn bản kiểm tra các doanh nghiệp có nợ đọng, đồng thời yêu cầu các địa phương đôn đốc tích cực, yêu cầu chủ doanh nghiệp đóng tiền BHXH. Nhờ đó, nợ đọng BHXH năm 2012 giảm 13,7% so với năm 2011.

Nguyên nhân khiến người sử dụng lao động nợ đọng BHXH là do chính sách, mức phạt chậm đóng BHXH chỉ chiếm 10% trong khi nếu vay bên ngoài, lãi suất lên đến 15-20%/năm, vì vậy, doanh nghiệp chấp nhận nợ BHXH để có vốn quay vòng. Bộ đã gửi công văn sang bộ tư pháp đề nghị xem xét các quy định pháp lý để xử lý hành vi nợ đọng BHXH mà người lao động đã đóng nhưng doanh nghiệp chưa đóng BHXH theo hướng hình sự. Tuy nhiên, với doanh nghiệp quá khó khăn thì cũng cần xem xét, có sự chia sẻ từ phía nhà nước cũng như người lao động.

Nâng tuổi nghỉ hưu với lao động nữ: Nhạy cảm và khó

Có ý kiến cho rằng, nâng tuổi nghỉ hưu với lao động nữ là thông điệp rõ ràng nhất cho thấy Việt Nam đang tích cực thực hiện Luật Bình đẳng giới, nhưng việc này có thể sẽ làm thu hẹp đầu vào, ảnh hưởng đến cơ hội việc làm của rất đông lực lượng lao động trẻ có trình độ. Đây là vấn đề mà thời gian qua được báo chí phản ánh theo nhiều chiều trong thời gian vừa qua.

Trong tháng 6/2012, Bộ luật Lao động được ban hành, Điều 187 quy định nam 60 tuổi, nữ 55 tuổi nghỉ hưu, những trường hợp đặc thù có thể nghỉ trước theo quy định tại Khoản 2. Khoản 3 quy định người lao động có trình độ chuyên môn cao, người lao động làm quản lý và một số trường hợp đặc biệt khác có thể nghỉ hưu quá tuổi nhưng không quá 5 năm theo quy định tại khoản 1 điều này.

Bộ trưởng cho rằng, đây là vấn đề nhạy cảm và khó. Có ý kiến cho rằng những người có kinh nghiệm, nhất là nữ nên kéo dài thời gian nghỉ hưu để phát huy năng lực và cũng là thực hiện bình đẳng giới. Nhưng theo luồng ý kiến khác, nếu kéo dài tuổi nghỉ hưu thì nghĩ gì đến thế hệ trẻ, những người được đào tạo cơ bản mà hiện nay không có việc làm. Vì vậy, "chúng tôi đang cân nhắc và tranh thủ ý kiến một cách thận trọng hơn để trình Chính phủ phương án theo đúng quy định của luật, nhưng đồng thời xử lý đượ 2 luồng ý kiến đó, có được sự đồng thuận cao".

An toàn lao động: Vấn đề nhức nhối

Theo Bộ trưởng Phạm Thị Hải Chuyền, hiện nay, số lượng cán bộ làm công tác thanh tra so với lượng cần thanh tra là quá mỏng nên xảy ra tình trạng người lao động và người sử dụng lao động không chấp hành nghiêm túc quy định về ATVSLĐ, dẫn đến những vụ tai nạn lao động thương tâm.

Bộ trưởng thừa nhận, công tác an toàn lao động hiện vẫn là một vấn đề nhức nhối cho toàn xã hội. Thời gian qua, mặc dù có triển khai công tác tuyên truyền nhưng chưa được như mong muốn. Hơn nữa, cần giáo dục ý thức đảm bảo an toàn của người lao động cũng như trách nhiệm của người sử dụng lao động.

Trong năm 2012 cả nước để xảy ra 6.777 vụ tai nạn lao động làm 606 người chết, 6.361 người bị thương. Có những trường hợp chết và bị thương do cháy nổ như sang chiết ga, hàn xì gây cháy… Thế nhưng, công tác ngăn ngừa những vụ việc này vẫn chưa được quan tâm và tuyên truyền đúng mức. Theo ý bộ trưởng, tới đây sẽ tăng cường các lớp bồi dưỡng kiến thức về ý thức an toàn lao động, thực hiện pháp luật về an toàn lao động, tuyên truyền về ý thức an toàn lao động sẽ được đưa tới các trường học bởi việc giáo dục ý thức an toàn phải thực hiện từ khi họ bắt đầu trưởng thành.

Bảo Nam