“Nhìn vào luật thấy quyền lực của Bộ trưởng Công Thương rất lớn”

Tiếp tục chương trình làm việc phiên họp thứ 3, sáng nay (14/9), Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật Quản lý ngoại thương.

Trình bày tờ trình về sự cần thiết phải ban hành Luật Quản lý ngoại thương trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đại diện lãnh đạo Bộ Công Thương cho biết, trong suốt quá trình đàm phán gia nhập Tổ chức thương mại thế giới (WTO) từ năm 1995, Việt Nam đã liên tục cải thiện chính sách, công cụ pháp luật để thực hiện quản lý ngoại thương phù hợp với điều kiện hội nhập. Sau khi gia nhập WTO, chúng ta vẫn đang nỗ lực hoàn thiện chính sách quản lý nhà nước về thương mại, đặc biệt là thương mại quốc tế để tận dụng tối đa cơ hội hội nhập đồng thời hạn chế những bất lợi về vị thế và năng lực cạnh tranh.

Theo đơn vị này, hoạt động ngoại thương trong thời gian qua diễn ra sôi động và có đóng góp nhất định cho quá trình phát triển kinh tế của đất nước, đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế. Công tác quản lý nhà nước về ngoại thương đã vừa chặt chẽ, vừa thông suốt, minh bạch và hiệu quả hơn, song chính sách của Nhà nước trong lĩnh vực này còn một số điểm chưa hoàn chỉnh, cần tiếp tục hoàn thiện…

Do đó, việc xây dựng một đạo luật về quản lý ngoại thương có tính định hướng rõ ràng, phù hợp với quan điểm của Đảng, Nhà nước, ổn định, minh bạch, thống nhất, đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế là cần thiết. Đồng thời, đảm bảo hoạt động quản lý nhà nước về ngoại thương thuận lợi, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.

Đồng tình với tờ trình của Chính phủ, báo cáo thẩm tra trước Ủy ban Thường vụ QH, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh cho biết, Thường trực Ủy ban Kinh tế tán thành với tờ trình của Chính phủ về sự cần thiết ban hành Luật Quản lý ngoại thương nhằm góp phần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đồng bộ điều chỉnh hoạt động ngoại thương, đồng thời tăng cường công cụ quản lý nhà nước về ngoại thương, đảm bảo minh bạch, hiệu quả, phù hợp với các cam kết quốc tế....

Cùng quan điểm, thảo luận về dự án luật, các ý kiến của các đại biểu Uỷ ban Thường vụ Quốc hội tán thành với tờ trình của Chính phủ về sự cần thiết ban hành Luật Quản lý ngoại thương nhằm góp phần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đồng bộ điều chỉnh hoạt động ngoại thương, đồng thời tăng cường công cụ quản lý nhà nước về ngoại thương, đảm bảo minh bạch, hiệu quả, phù hợp với các cam kết quốc tế; nâng cao tính cạnh tranh của nền kinh tế trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng...

Ông Phan Thanh Bình,Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội.

Cho rằng luật ra đời nhằm phát triển ngoại thương nhưng ông Phan Thanh Bình, Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội cho rằng, hình như chúng ta quản lý nhiều hơn phát triển.

“Nhìn vào luật còn thấy nặng nề, nào giấy phép rồi thậm chí quyền lực của đồng chí Bộ trưởng Bộ Công Thương rất lớn, từ hạn ngạch, áp dụng cho anh nào đi, cho anh nào ở...  Ở đây sự giám sát, minh bạch, công bằng vấn đề ngoại thương thể hiện ở khoản, điểm nào? Hạn ngạch là vấn đề rất khó trong xuất nhập khẩu thì các đồng chí minh bạch hoá, công bằng hoá những quyền lực của Bộ Công Thương trên những điều khoản nào?”, ông Phan Thanh Bình đặt câu hỏi.

Đề cập đến những biện pháp phòng vệ thương mại, ông Bình cho rằng, chính các doanh nghiệp Việt Nam có sự cạnh tranh chưa tốt như trong thu mua làm ảnh hưởng lớn đến ngoại thương, từ con tôm, con cá, lúa gạo, trái cây...

“Hiện có hiện tượng chính nội bộ doanh nghiệp của chúng ta cạnh tranh với nhau, hạ giá nhau và nói xấu nhau trên thị trường thế giới. Đó là chưa kể hiện nay thương lái Trung Quốc đi về Đồng bằng sông Cửu Long đưa tiền và mua thẳng của nông dân, doanh nghiệp Việt thua vì giá cỡ nào họ cũng mua. Vậy xử lý vấn đề núp bóng trong nước thu mua, hạ giá cạnh tranh nhau, chèn ép nhau thì luật quan tâm vấn đề cạnh tranh thế nào?”, ông Bình nêu chất vấn.

Trong khi đó, Chủ nhiệm Uỷ ban An ninh, Quốc phòng Võ Trọng Việt thì cho rằng, cần quan tâm điều chỉnh, cải cách để luật ra đời thì thủ tục xuất nhập khẩu bớt rườm rà. Các nước thủ tục ít nhưng chặt trong khi ta thủ tục vừa nhiều, rườm rà nhưng hở, dễ lợi dụng.

Theo ông Võ Trọng Việt, việc xuất nhập khẩu lâu nay còn phụ thuộc vào Trung Quốc. Cung cầu gắn liền với tuyến biên giới nên dễ xuôi một chiều. Do đó Luật này cần mở ra phạm vi rộng hơn, đa dạng hơn theo đúng đường lối của Đảng, Nhà nước. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị trường đến các nước khác thì đây là tiền đề tạo dựng nền kinh tế tương xứng với tiềm năng thế mạnh của nước ta.

“Bảo đảm xuất khẩu, nhập khẩu làm sao không thua thiệt. Thực tế như ở biên giới với Trung Quốc đúng là doanh nghiệp bị thua thiệt rất lớn, có thời kỳ cửa khẩu hàng hoá ách tắc rất khổ cho doanh nghiệp. Làm thế nào đảm bảo cân bằng hài hoà cung cầu và tính pháp lý cao trong luật”, ông Chủ nhiệm Ủy ban An ninh, Quốc phòng nêu quan điểm.