Nhật Bản sắp “quốc hữu hóa” nhà xưởng nhằm phục hồi nền công nghiệp

Hãng tin Nikkei cho biết Thủ tướng Shinzo Abe sẽ dành tới 1 nghìn tỷ yên (11,5 tỷ USD) để mua lại các nhà xưởng trong lĩnh vực điện tử, máy móc thiết bị và sợi các bon để đẩy mạnh đầu tư.

Trong một động thái chưa có tiền lệ, chính phủ Nhật Bản định dùng tiền thuế của người dân để mua lại các nhà xưởng và máy móc.

Thông tin trên được tiết lộ chỉ 1 ngày sau khi ông Abe “thề” sẽ khôi phục lại nền công nghiệp hạt nhân Nhật Bản bằng thế hệ lò phản ứng mới, và khăng khăng cho rằng các lò phản ứng mới này là “hoàn toàn khác” so với công nghệ Fukishima Daiichi.

Theo tờ Telegraph, tình trạng chao đảo của nền công nghiệp cho thấy đang có sự khuấy động trong nhận thức của nền kinh tế lớn thứ ba thế giới sau nhiều năm bị tê liệt. Trong quí 3, sản lượng kinh tế giảm đi 0,9% và trong 2 tháng vừa qua sản xuất công nghiệp giảm 3,3%, và tình trạng này lại tồi tệ hơn sau khi Trung Quốc mở chiến dịch tẩy chay hàng Nhật Bản do cuộc tranh chấp chủ quyền quần đảo Senkaku/Điếu Ngư. Trong tháng 11, xuất khẩu từ Nhật Bản sang Trung Quốc đã giảm đi 38%.

Đảng dân chủ tự do (LDP) của ông Shinzo Abe đã  khiển trách ngân hàng trung ương, đe dọa sẽ xây dựng một luật ngân hàng mới nếu ngân hàng trung ương Nhật không thực thi các biện pháp cải cách mạnh mẽ nhằm đưa Nhật Bản ra khỏi tình trạng giảm phát, thực hiện mục tiêu tăng trưởng GDP 3% . LDP cũng bóng gió sẽ thực thi một gói kích thích tiền tệ khổng lồ.

Ông Abe đề ra mục tiêu áp đặt tỉ giá hối đoái ở mức tuyệt đối 90 yên/đô la, chỉ thị cho Ngân hàng Nhật Bản hạ giá đồng yên bằng cách mua một lượng lớn trái phiếu nước ngoài.

Bộ trưởng Tài chính Taro Aso bác bỏ những lời cảnh báo rằng một hành động can thiệp “trắng trợn” như vậy sẽ khiến các đối tác thương mại của Nhật Bản tức giận và làm tổn hại quan hệ đồng minh giữa Nhật Bản và Hoa Kỳ.

“Các quốc gia nước ngoài không có quyền gì dạy bảo chúng tôi”, ông Aso nói, buộc tội phương Tây đã không tuân thủ cam kết G20 năm 2009 yêu cầu từ bỏ các động thái hạ giá nội tệ để tạo sự cạnh tranh.

Chính phủ Nhật Bản còn có kế hoạch cho các công ty đang gặp rắc rối trong kinh doanh được thuê lại tài sản mà chính phủ đã mua. Các nhà phân tích cho rằng đây là động thái hỗ trợ cho nền công nghiệp, một động thái chắc chắn sẽ khiến các đối thủ của Nhật Bản phản ứng gay gắt. Đây cũng có thể là động thái vi phạm các qui định của Tổ chức thương mại thế giới về trợ giá.

Việc giảm giá đồng yên là một câu chuyện phức tạp hơn. Đồng yên tăng giá 25% so với đồng đô la Mỹ từ giữa năm 2009 tới cuối năm 2012, gây ra tình trạng “mục ruỗng” từ từ của nền sản xuất Nhật Bản do các công ty dịch chuyển cơ sở sản xuất ra nước ngoài.

Nhờ “hiệu ứng Abe”, đồng yên đã giảm giá 10% xuống mức 86,4 yên/USD, mức thấp nhất trong 27 tháng qua. Tuy nhiên, lãnh đạo liên doanh Renault–Nissan Carlos Ghosn cho biết vẫn còn phải hành động nhiều hơn nữa.

Stephen Jen, quan chức của quĩ đầu cơ SLJ Macro Partners, cho rằng Nhật Bản đang chơi với lửa khi tìm cách hạ giá đồng yên và cảnh báo rằng điều đó có thể sẽ làm tổn hại tới danh mục trái phiếu của các nhà đầu tư Nhật Bản và khơi mào một cuộc khủng hoảng ngân hàng. Ông Jen cho rằng trong năm nay, Nhật Bản có thể sẽ là tâm điểm chú ý của dư luận do “ngôi sao” của chính trường quốc tế đã dịch chuyển từ Hoa Kỳ và châu Âu sang châu Á.

“Sẽ có các sự kiện đầy kịch tính diễn ra ở Nhật Bản”, ông nói.