Sau một thời gian bị thương lái Trung Quốc “ngoảnh mặt” không ăn hàng khiến khoai lang ế ẩm và rớt giá thê thảm, nhiều nông dân ở huyện Bình Tân, Vĩnh Long lỗ sạt nghiệp, thì mấy ngày qua ở vùng này lại nhộn nhịp khi xuất hiện lại người Trung Quốc đi thu gom khoai lang... Giá bán khoai cũng theo đó tăng vùn vụt và nhiều người lại đổ xô trồng lại loại cây này.

Bán khoai non

Thông tin từ ngành nông nghiệp huyện Bình Tân, theo kế hoạch sản xuất vụ khoai năm nay, toàn huyện xuống giống khoảng 6.500ha, nhưng hiện chỉ khoảng 80ha cho thu hoạch. Do đang vào vụ nghịch, sản lượng không nhiều nên giá khoai tăng cao.

Thu hoạch khoai lang xuất khẩu sang Trung Quốc tại huyện Bình Tân ngày 3.3.

Đặc biệt, sau Tết Nguyên đán, giá khoai lang tím giống Nhật tăng cao ngất ngưởng, lên đến 1,3 - 1,5 triệu đồng/tạ (60 kg) khiến người trồng vui ra mặt. Với giá này, trừ chi phí, nông dân có lãi từ 15 - 20 triệu đồng/công. Sở dĩ giá khoai lang tím Nhật tăng cao do thị trường xuất khẩu (chủ yếu sang Trung Quốc) tiêu thụ hàng khá mạnh, trong khi đang vào vụ nghịch nên không đủ sản lượng khoai bán cho thương lái Trung Quốc mua xuất khẩu về nước. Cũng theo phản ánh của bà con, hiện có rất nhiều thương nhân người Trung Quốc xuất hiện ở vùng trồng khoai và thông qua các đầu mối người địa phương để thu mua khoai lang.

Ngày 3.3, tiếp xúc với phóng viên NTNN, nhiều bà con ở vùng này tỏ ra tiếc hùi hụi vì không có khoai để bán cho thương lái Trung Quốc. Trước tình hình giá cả thu mua khoai tăng đột biến, nhiều nông dân ở các xã Tân Hưng, Tân Thành “xé rào” thu hoạch sớm làm ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng của củ khoai. Bình quân mỗi công khoai thu hoạch sớm năng suất sụt giảm từ 12 - 20 tạ.

Lão nông Nguyễn Văn Lâm ở xã Tân Hưng cho biết: “Hiện nay đang vào mùa nghịch nên giá khoai tăng cao là lẽ đương nhiên. Nông dân chỉ thấy cái lợi trước mắt, thấy giá khoai tăng cao cứ ùn ùn xuống giống, không nghĩ đến việc khi thu hoạch rộ sẽ bị thương lái “ép” giá, lúc đó giá cỡ nào cũng phải chấp nhận bán". Hôm qua, trao đổi với phóng viên NTNN, anh Huỳnh Văn Quân - Phó Chủ nhiệm Hợp tác xã Khoai lang Tân Thành, huyện Bình Tân cho biết: “So với 2 tuần trước, giá khoai lang tím Nhật hiện đang sụt giảm chỉ còn khoảng 700.000 đồng/tạ. Với giá này, nông dân vẫn lời nhiều và thương lái cũng đang mua mạnh để xuất sang Trung Quốc”.

Tiềm ẩn nhiều rủi ro

Năm 2012, vào thời điểm cuối vụ, giá khoai lang tím Nhật đã tăng hơn 1 triệu đồng/tạ. Nông dân sang nhiều tỉnh khác mướn đất trồng, mở rộng diện tích. Riêng tại Vĩnh Long, diện tích xuống giống cũng hơn 8.000ha. Sau đó, cung vượt cầu, Trung Quốc giảm nhập khẩu nên giá khoai rớt thê thảm, chỉ còn hơn 100.000 đồng/tạ. Việc người Trung Quốc “ngoảnh mặt” không thu mua khoai lang trong một thời gian dài đã làm cho nhiều người trồng khoai gần như lỗ sạt nghiệp. Thế nhưng, chuyện “nhãn tiền” vẫn chưa đủ sức làm cho bà con sợ nên hiện nay vẫn tiếp tục trồng khoai...

Thạc sĩ Võ Văn Theo - Trưởng phòng NNPTNT huyện Bình Tân khuyến cáo: “Ở vùng nguyên liệu khoai Bình Tân thì giống khoai tím Nhật chiếm một tỷ lệ rất lớn. Loại khoai này chủ yếu xuất khẩu, nhưng trong điều kiện thị trường còn nhỏ hẹp thì rủi ro rất lớn nếu cung vượt cầu. Do vậy, ngành nông nghiệp khuyến cáo bà con nên chọn nhiều giống khoai để trồng, tránh trồng tập trung mà nên rải vụ”.

Theo tính toán của ngành nông nghiệp huyện Bình Tân, trồng khoai lang thu lợi nhuận gấp nhiều lần hơn trồng lúa. Nếu khoai lang tím Nhật ở mức 200.000 đồng/tạ thì vẫn có lời so với trồng lúa.

Ông Sơn Văn Luận - Chủ nhiệm Hợp tác xã Tân Thành cho biết: “Hiện ngoài xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc, thông qua cung ứng hàng cho một công ty rau quả ở Bình Thuận, hợp tác xã còn xuất khoai lang sang thị trường Malaysia, Singapore. Để tránh thừa hàng dội chợ, năm nay hợp tác xã đã vận động xã viên cân đối sản xuất và chọn giống trồng”.

Ông Võ Văn Theo cho biết thêm, huyện đang làm thủ tục gửi Cục Sở hữu trí tuệ công nhận thương hiệu khoai lang Bình Tân, đây là tín hiệu vui cho người trồng khoai. Song song đó, định hướng lâu dài mà địa phương cũng đang thực hiện là quy hoạch vùng trồng, đa dạng giống. Phía người trồng phải đảm bảo chất lượng theo tiêu chuẩn VietGAP hoặc GlobalGAP để đáp ứng thị trường và mở rộng xuất khẩu.