Tục mua muối đầu năm: Mong một năm mới no đủ, mặn mà và ấm áp

Với ước nguyện mua muối đầu năm để gia đình gặp nhiều điều may mắn, gia đạo hiếu thuận, ấm áp nên vào ngày đầu tiên của năm mới, nhiều người đã  mua muối về nhà để lấy may mắn, ấm no, hạnh phúc cho cả năm.

Năm nào cũng vậy, mới rạng sáng ngày Mùng 1 Tết, tiếng rao bán muối đã len lỏi khắp mọi ngả đường, ngõ xóm. Khắp các con phố cũ, đường làng ở Hà Nội, người bán muối đóng thành những gói nhỏ bên trong một chiếc túi màu đỏ, kèm theo một bao diêm để lấy may. Người đi lễ hay hái lộc đầu xuân có thể mua được những túi muối nhỏ xinh kèm theo lời chúc may mắn ngay tại cổng chùa.

Chị Phương Hoa (ở huyện Hoài Đức, Hà Nội) đã có thâm niên gần chục năm đi bán muối vào sáng Mùng 1 Tết. Khi mọi người đang chìm trong giấc ngủ thì từ 4 giờ sáng, chị đã rong ruổi lên đường đi bán muối. Trên chiếc xe đạp cũ kỹ, chị len lỏi vào từng ngõ phố và cảm nhận xuân về ngay trên phố.

Muối dành cho những khách hàng đầu năm, chị Phương Hoa thường đong vào một bát đầy, có ngọn chứ không đong vơi hay gạt ngang miệng bởi theo quan niệm xưa: bát muối có ngọn mới mang lại sự trọn vẹn, giúp cả năm may mắn, no đủ. Bán muối ngày Tết với chị Phương Hoa cũng có nhiều niềm vui vì ai cũng hoan hỉ, không mặc cả như ngày thường, đôi khi còn được khách hàng mừng tuổi.

Người dân mua muối sáng mùng 1 Tết.

Chị Phương Hoa cho biết: “Ngày bình thường tôi bán 8.000 đồng/kg, nhưng Mùng một Tết, mỗi bát muối giá 20.000 đồng, nhiều người mua thì đến 8-9 giờ sáng là hết hàng. Đêm Giao thừa tôi cũng tranh thủ đi bán. Hầu hết mọi người đều muối lấy may cho cả năm và không ai kỳ kèo mặc cả bao giờ, thậm chí tiền thừa họ cũng không lấy lại”.

Tập tục mua muối đầu năm không biết có từ bao giờ, nhưng ngay từ khi còn nhỏ, chị Nguyễn Thúy Ngần (ở quận Hoàng Mai, Hà Nội) đã thấy cha mẹ mình thường mua muối vào sáng mùng 1 Tết. Từ chiều 30 Tết, người dân trong làng đã đem những cái âu đựng muối ra cọ rửa sạch sẽ rồi hong khô, chờ đến sáng mùng 1 Tết lên chùa cầu may và không quên mua một bát muối đầy. Đến bây giờ, gia đình chị Ngần vẫn giữ truyền thống mua muối đầu năm và nhắc nhở con cháu về tập tục tốt đẹp đầy ý nghĩa ấy với mong muốn giữ được sự ấm áp của gia đình, tình cảm ngày một đậm đà, gắn kết hơn.

Chị Ngần chia sẻ: “Năm nào chúng tôi sau khi lễ chùa xong, ra khỏi cổng chùa thì thường mua muối và đi kèm đó là bao diêm. Với quan niệm của cha ông ta để lại “Đầu năm mua muối” thì mình cũng tin tưởng vào cái tâm linh cũng như mong muốn một năm may mắn. Sự may mắn đó sẽ đem lại cho gia đình cũng như cho tất cả mọi người. Nếu như chúng ta cũng có những cái tâm nguyện giữ gìn truyền thống của người Việt thì  cuộc sống gia đình sẽ đậm đà hơn và mặn mà hơn, vợ chồng con cái đầm ấm và hạnh phúc”.

 

Theo quan niệm của người xưa, muối bán trong ngày đầu năm mới là “muối lộc”. Sau khi mang muối về nhà, người ta có thể chia ra thành từng gói nhỏ, cho vào túi nilon hay túi vải, phong bao lì xì... vừa cho đẹp mắt mà lại tiện cất giữ. Người làm kinh doanh buôn bán có thể đặt túi muối ở quầy hàng để cầu may mắn về tài lộc, đi du lịch xa cũng đặt túi muối trong vali để lộ trình được bình an.

Chị Nguyễn Thúy Phượng (ở quận Thanh Xuân, Hà Nội) cho biết: “Trong truyền thống của người Việt Nam, muối là gia vị không thể thiếu của người dân. Nó thể hiện cho một cuộc sống no đủ, mọi người trong gia đình thì yêu thương, ấm áp, gắn kết với nhau. Ví dụ trong đồ ăn mà thiếu đi vị mặn của muối thì không thể làm nên vị ngon của món ăn. Là phong tục đầu năm, mỗi năm qua Giao thừa, đi lễ chùa thì ai cũng sẽ mua cho mình một chút muối và diêm, 2 thứ mang lại may mắn, cầu cho một năm mới an lành, thịnh vượng, mọi người trong gia đình được hạnh phúc, yêu thương”.

Theo các nhà nghiên cứu văn hóa dân gian, thành ngữ “Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi” có nghĩa là: người dân mua muối đầu năm mong một năm no đủ, ấm áp; “cuối năm mua vôi” là để làm mới căn nhà, tường cổng cho sạch sẽ, trắng tinh tươm, chuẩn bị đón năm mới.

Người dân hy vọng dùng vôi quét nhà để xóa đi những điều không hay trong năm cũ, thể hiện một sự khởi đầu lại để sửa chữa những gì chưa thật trọn vẹn trong năm đã qua. Ý nghĩa của việc “mua muối đầu năm” cũng là để cha mẹ nhắc nhở con cái “ăn dè”, tiết kiệm để dành tiền “cuối năm mua vôi” xây nhà.

Ông Trần Đức Nguyên, Phó Trưởng khoa Di sản văn hóa (Đại học Văn hóa) giải thích: “Đây là phong tục của người dân đồng bằng Bắc Bộ, là cái nôi của người Việt, sau đó thì mới lan tỏa. Trong những năm gần đây, tôi thấy phong tục này được nhiều người dân có ý thức khôi phục lại. Theo tôi thì chúng ta rất cần gìn giữ và bảo tồn, bởi đây không chỉ mang ý nghĩa vật chất mà còn có ý nghĩa tinh thần rất lớn. Nếu người ta có tinh thần, có nền tảng vững chắc thì trong năm đó người ta sẽ có sự phát triển tốt hơn, trong công việc sẽ đưa lại nhiều sự thuận lợi hơn”.

Ngoài quan niệm muối mang lại vị mặn mà, đậm đà, người Việt nói riêng và người phương Đông nói chung còn có quan niệm muối nằm trong danh mục nhóm thực phẩm quan trọng nhất, thiết yếu nhất giúp nuôi sống con người. Mặc dù muối có thể dễ dàng ở đâu cũng được và mua với số lượng bao nhiêu tùy ý, nhưng tục mua muối đầu năm vẫn tồn tại đầy ý nghĩa nhân văn, được lưu truyền đến mãi sau này.

Theo vov.vn

 
List comment
 
 
Chơi chẳng giống ai, vườn bonsai mọc ngược xứ Quảng lập kỷ lục Việt Nam
icon

Với thú chơi cây cảnh “chẳng giống ai”, ông Lê Thạnh (59 tuổi, TP Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam) đã sáng tạo ra hàng trăm chậu bonsai mọc ngược độc đáo và lạ mắt.

 
 
Cuộc sống lẫn trong mây, gần sấm sét của những người 'chăn máy' trên đỉnh Hồng Lĩnh
icon

Trên đỉnh núi Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh), 5 kỹ thuật viên ngày đêm thầm lặng với công việc chuyển phát thông tin, hình ảnh phục vụ bà con nhân dân trong khu vực. Có người đã gắn bó với nơi này suốt 21 năm qua.

 
 
Mong chờ tương lai sáng cho người dân vạn chài 3 thế hệ chòng chành mưu sinh trên dòng Lam giang
icon

Đã bao đời này, cuộc sống của ngư dân vạn chài trên dòng sông Lam ở huyện Thanh Chương (Nghệ An) vẫn nổi trôi theo từng con nước. Với họ, để có một “tấc đất cắm dùi”,  được lên bờ sinh sống luôn là niềm khát khao…

 
 
Nghề làm hương trầm mang thu nhập tiền tỷ cho người dân miền biên xứ Nghệ
icon

Mỗi dịp giáp Tết, các làng nghề sản xuất hương trầm ở huyện Quỳ Châu (Nghệ An) đang tất bật vào vụ Tết. Có những cơ sở phải thuê tới gần 30 công nhân mới làm đủ hàng phục vụ nhu cầu tiêu thụ dịp Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021.

 
 
'Thủ phủ' mật mía xứ Thanh ngày giáp Tết, đỏ lửa nấu mật suốt ngày đêm
icon

Về làng Lâm Thành (Kim Tân, Thanh Hóa) những ngày này, mùi thơm nồng của mật mía tỏa ra từ khắp các gia đình. Hơn 20 lò nấu mật đỏ lửa suốt ngày đêm, cho ra hàng trăm tấn mật đáp ứng nhu cầu của khách hàng dịp Tết.

 
 
Rực rỡ sắc hoa giấy Thanh Tiên xứ Huế
icon

Mỗi dịp Tết đến, Xuân về, làng Thanh Tiên (xã Phú Mậu, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên – Huế) dường như sáng bừng lên bởi những chông hoa giấy rực rỡ màu sắc trải từ trong nhà ra tận đầu ngõ.

 
Làng hương nổi tiếng xứ Quảng xuất gần nghìn tấn mỗi năm
icon

Những ngày cận Tết, dọc các con đường ở làng Quán Hương (thị trấn Hà Lam, huyện Thăng Bình, Quảng Nam) lại ngào ngạt mùi thơm của các loại hương trầm.

 
Làm gì để Tết vẫn vui dù hạn chế ra khỏi nhà
icon

Tết đến trong hoàn cảnh đặc biệt khi dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp. Dù mọi người cần hạn chế ra khỏi nhà, nhưng đừng vì thế mà để Tết mất đi ý nghĩa.

 
Chúc Tết không gặp mặt nở rộ icon, hình ảnh, lời chúc mới 'chỉ Tết mới có'
icon

Dù không thể tụ tập vì đại dịch, hãy giữ cho không khí Xuân luôn rộn ràng cùng những lời chúc đặc trưng của thời đại 4.0, dành cho nhau những lời ý nghĩa bất chấp những khoảng cách về mặt địa lý.

 
9 điều bạn có thể chưa biết về tiết Lập xuân
icon

Tiết Lập xuân là thuật ngữ mặt trời đầu tiên trong năm, bắt đầu vào ngày 3 tháng 2 năm nay và kết thúc vào ngày 17 tháng 2 dương lịch.