Giếng đá ong, quê bạn có không?

Nông thôn hiện đại hóa còn có cả nguồn nước máy dẫn về. Thế nhưng một số gia đình vẫn giữ lại giếng đào.

Mùa này nắng nóng như sôi. Buổi trưa nằm trong nhà không có một cọng gió, bật quạt máy hết cỡ mà vẫn lăn qua lăn lại không ngủ được. Nghe ngoài sân tiếng dội nước ào ào, tôi bật dậy ngó, thì ra cậu tôi đang xách từng gầu nước dội lên người. 

“Trưa nắng thế này mà cậu tắm à?”, tôi hỏi. “Mát lắm”, cậu nói. “Cháu coi nước trong veo luôn, giếng nhà ta là trong mát nhất thế giới. Cậu nói thiệt luôn đó”. Tôi cười, gật gù xác nhận cho cậu vui, sẵn ra vốc ít nước rửa mặt luôn cho tỉnh. 

Nước mát quá. Nguồn nước trong vắt, rười rượi xua tan cái oi ả mùa hè. Nhìn xuống giếng một màu xanh thăm thẳm, soi một khoảng trời quê.

Tôi chợt nhớ cái thời nhà ai cũng có một cái giếng đào trước nhà. Đi ra đồng về, các mẹ các chị rửa chân. Sáng sớm, chị tôi thường mang quần áo ra giếng giặt giũ.

Gần giếng có trồng mấy khóm sả và hương nhu. Có những hôm chị gội đầu bằng nước nấu từ lá sả và lá hương nhu, nhờ tôi xách nước giùm. Mùi thơm tỏa ra từ mái tóc dài đen mượt của chị. Mọi cái giếng đều gắn liền với ký ức làng quê, những sinh hoạt đời thường yên lành, êm ả.

Giếng đá ong luôn cho dòng nước mát lạnh giữa ngày hè
Giếng đá ong luôn cho dòng nước mát lạnh giữa ngày hè

Giếng thường được làm bằng gạch hoặc xi măng, nhưng tuyệt vời nhất là giếng đá ong. Loại đá kỳ diệu của thiên nhiên có màu nâu đỏ từng được dùng xây tường, xây thành ngày xưa và xây giếng.

Đá ong khi ở trong đất vẫn còn mềm, khai thác lên cần được phơi khô, rồi các thợ đá sẽ đục đẽo đá tạo nên hình dạng khác nhau.

Đá đẽo làm phiến vuông vức hình chữ nhật thì xây thành, xây tường. Vẫn còn những di tích tường thành cổ xưa xây bằng đá ong sót lại ở vùng đất này sau những bể dâu. Đá đẽo cong ghép lại tạo thành cung tròn uốn theo hình giếng.

Rải rác trong các ngôi nhà quê là những giếng xây bằng đá ong nước trong vắt. Với tính chất “đông ấm hạ mát”, lại lọc nước tốt nên giếng nước đá ong hệt như một máy lọc nước và máy nóng lạnh tự nhiên. 

 

Mùa hè, nước kéo lên từ giếng trong mát; mùa đông buốt giá, nước từ giếng kéo lên lại ấm. Bây giờ, ở thành phố có những gia đình biết được giá trị tuyệt vời của đá ong nên dùng loại đá này trong kiến trúc nhà cửa.

Ở quê, loại đá mộc mạc này vẫn gắn cùng những giếng nước hiền hòa, cạnh đó là khóm sả, hương nhu, cái chum bằng đất nung, cái gáo dừa múc nước, cùng những hàng rào chè được xén rất khéo bao bọc quanh nhà…

Lấy nước từ giếng, dĩ nhiên phải xách bằng tay nên tốn công. Nhà có điều kiện, muốn đỡ mất công sức sẽ làm thêm một chiếc ròng rọc để dễ dàng lấy nước. Có lẽ vì vậy mà sau này để tiện lợi hơn, người ta làm giếng bơm có động cơ điện, chỉ cần bơm lên là xong. 

Nông thôn hiện đại hóa còn có cả nguồn nước máy dẫn về. Thế nhưng một số gia đình vẫn giữ lại giếng đào. Sự phát triển thường đi kèm với những trả giá, đánh đổi, trong đó có nguồn nước sạch, không khí sạch…

Sông ngòi bây giờ không còn trong trẻo, chất lượng nước nguồn giảm nhiều. Nước giếng vẫn mát lành đấy, nhưng ít nhà dùng để nấu nước, mà chủ yếu dùng cho tắm táp, giặt giũ, tưới cây…

Ngày trước đi làm về, nóng khát quá người quê tôi thường múc nước trong chum cạnh giếng mà uống ừng ực, ấy vậy mà không thấy bị đau bụng. Giờ thì không ai làm như vậy nữa. Nhà nào không thích nước máy, có thể lấy nước giếng đun sôi để nguội rồi mới uống. Xét cho cùng, ăn chín uống sôi vẫn đảm bảo nhất về nguyên tắc vệ sinh. 

Những ngày mùa hạ oi ả ngột ngạt này, càng thấy giá trị của một nguồn nước trong, một ngọn gió lành, một không gian xanh mát. Cúi đầu soi vào giếng đá ong, thấy cả một khoảng trời quê. Nhắm mắt lại vẫn nghe thoang thoảng hương sả hương nhu, cảm nhận hơi nước mát mà thấm lòng… 

An Duyên

Người phụ nữ dũng cảm trèo xuống giếng sâu hơn 15m để cứu chú chó

Người phụ nữ dũng cảm trèo xuống giếng sâu hơn 15m để cứu chú chó

Hình ảnh người phụ nữ dũng cảm đu dây xuống giếng sâu hơn 15 m để cứu một chú chó khiến người xem vô cùng cảm phục.

Theo www.phunuonline.com.vn

 
List comment
 
 
“Giữ tổ ấm giữa đại dịch”: Tấm lòng hướng về người lao động TP HCM
icon

Bên cạnh những hoạt động hỗ trợ thực phẩm mùa dịch, TP.HCM gần đây xuất hiện mô hình mới hỗ trợ người lao động gặp khó khăn một phần chi phí thuê nhà, giúp họ an cư vượt qua đại dịch.

 
 
Bỏ hàng trăm triệu đồng mua rau, củ quả gửi tặng nhân viên y tế
icon

Chị Nguyễn Thị Kim Ngọc – Phường Tân Thới Hiệp, quận 12 TP.HCM đã tự bỏ tiền của mình ra để mua rau, củ quả ủng hộ người dân TP. HCM và lực lượng y tế.

 
 
Đội “shipper tình nguyện” giữa mùa dịch
icon

Những ngày này, không kể nắng mưa, các bạn đoàn viên, thanh niên trong đội “shipper tình nguyện” ở La Gi, Bình Thuận vẫn miệt mài trên những con đường, chở những phần quà thiết yếu trao tặng cho các hộ gia đình nghèo ở các khu vực tạm thời phong toả.

 
 
Lớp học đặc biệt ở vùng quê 'đau đầu' vì bèo tây
icon

Lớp học không có bàn ghế, sách vở, cũng không có phấn trắng, bảng đen, được tổ chức ngay nhà văn hóa thôn với đủ mọi lứa tuổi, ai cũng vui vẻ, hăng say, cố gắng học tập thành nghề.

 
 
Hàng tấn rau, củ, quả được người Bình Thuận gom góp, gửi đi TP.HCM mỗi ngày
icon

Trước tình hình dịch bệnh phức tạp ở TP.HCM, nhóm từ thiện TOT Bình Thuận đã quyên góp rau củ quả gửi vào vùng dịch, đáp lại ân tình người dân TP.HCM đã từng dành cho Bình Thuận trước đây.

 
 
Đang lo lắng vì rơi điện thoại và túi xách trên đường đi làm, người phụ nữ nhận thông tin bất ngờ
icon

Trưa 14/7, Đội CSGT số 3 – Phòng CSGT – Công an TP Hà Nội cho biết đã trả lại một chiếc điện thoại Iphone 11 và một số tiền lớn cho người đánh rơi nút giao Ngã Tư Sở - Trường Chinh, quận Đống Đa, Hà Nội.

 
Vợ chồng đánh cá trên sông Lam nhanh trí cứu 4 người bị nước cuốn
icon

Cả 4 người đi tắm sông ở khu vực đập ba ra thì bị dòng nước cuốn trôi. May mắn, cả 4 đã được vợ chồng đang đánh cá trên sông nhanh trí cứu giúp.

 
Miệt thị người xin cơm từ thiện, đừng trịch thượng ban phát
icon

“Cuộc đời là vô thường, không ai biết trước ngày mai thế nào, không vì có chút điều kiện hơn người để làm từ thiện mà lên giọng kẻ cả trịch thượng, phán xét, bình phẩm khiếm nhã về những người đang khốn khó...Thành viên một nhóm thiện nguyện chia sẻ

 
Người Quảng Trị: Có gì tốt đẹp gửi hết cho Sài Gòn
icon

Rau củ từ ruộng vườn, muối mắm, bánh, thịt, tôm cá đánh bắt được từ trùng khơi... mọi người cùng tìm cách chế biến, bảo quản, gói ghém gửi tặng Sài Gòn.

 
Đi lấy hàng, người phụ nữ bất cẩn đánh rơi 10 chỉ vàng 9999
icon

Trong lúc đi làm nhiệm vụ, lực lượng Công an xã Quỳnh Lập (thị xã Hoàng Mai, Nghệ An) nhặt được chiếc ví có chứa 10 chỉ vàng 9999 cùng một số tài sản khác.