Điện Biên - ngày mới ở biên giới thiêng liêng cực Tây Tổ quốc

 “Thật khó kể hết những thành tựu quan trọng mà Điện Biên đã đạt được trong 6 thập niên qua” - đó là khẳng định của ông Phạm Xuân Kôi, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên khi trả lời phỏng vấn Báo điện tử Infonet/Bưu điện Việt Nam về những thành công nổi bật của Điện Biên sau 60 năm chiến thắng vang dội địa cầu.

- Trong các thành tựu của Điện Biên sau 60 năm chiến thắng Điện Biên Phủ vang dội toàn cầu, nếu chỉ nói ngắn gọn về điểm nổi bật, thành công nhất, ghi dấu ấn ấn tượng nhất thì ông có thể nói đó là gì, thưa ông?

- Thật khó kể hết những thành tựu quan trọng mà Điện Biên đã đạt được trong 6 thập niên qua, nhưng trước nhất phải khẳng định đó là “sức mạnh” đoàn kết giữa nhân dân các dân tộc trên địa bàn ngày càng khăng khít, gắn bó. Nhờ đó mà Điện Biên đã luôn hoàn thành nhiệm vụ bảo vệ biên giới thiêng liêng ở cực Tây Tổ quốc, giữ gìn trọn vẹn từng tấc đất cha ông để lại bao đời qua. Nhờ sự quan tâm của Đảng và Chính phủ, của các cấp, các ngành, đồng bào các dân tộc đã và đang được đổi đời, cuộc sống ngày càng no cơm ấm áo...

Cánh đồng Mường Thanh với giống lúa IR 64 đã tạo nên thương hiệu “gạo Điện Biên”.

Một trong những thành tựu lớn nhất, cụ thể nhất và đáng biểu dương nhất của Điện Biên là sản xuất nông nghiệp. Gạo Điện Biên làm ra không những đủ ăn mà còn thừa để xuất khẩu sang nước bạn và nhập trở lại các tỉnh miền xuôi. Theo thống kê, năm 2013 tổng diện tích gieo trồng lúa ruộng toàn tỉnh 24.860ha, tăng 4,98%, diện tích lúa nương 22.454ha, giảm 0,76%, diện tích ngô 30.026ha, tăng 3,24%; tổng sản lượng lương thực 234,617 ngàn tấn, tăng 5,75% so với năm 2010, đạt 98,96% mục tiêu đặt ra trong Nghị quyết Đại hội XII Đảng bộ tỉnh; lương thực bình quân đầu người 445kg/năm.

Cánh đồng Mường Thanh (huyện Điện Biên) với diện tích gần 5.000ha được ví như “Đồng Tháp Mười” của tỉnh Điện Biên, là cánh đồng rộng nhất trong 4 cánh đồng “có tên” của cả khu vực Tây Bắc. Tại đây, đã từ lâu giống lúa IR64 trở thành đặc sản, tạo nên thương hiệu “gạo Điện Biên”.

- Du lịch Điện Biên hội tụ những yếu tố đặc sắc ít nơi nào có được. Vậy tỉnh có giải pháp đột phá nào để thúc đẩy ngành này, thưa ông?

- Điện Biên là một tỉnh biên giới miền núi Tây Bắc của Tổ quốc có tổng diện tích tự nhiên 9.562,9 km2; dân số trên 53 vạn người, với 19 dân tộc anh em sinh sống; mỗi dân tộc với bản sắc văn hóa độc đáo và phong tục tập quán riêng của vùng Tây Bắc. 60 năm qua, tỉnh Điện Biên rất vinh dự và tự hào được thay mặt nhân dân cả nước gìn giữ và phát huy giá trị quần thể di tích chiến trường Điện Biên Phủ, một trong 10 di tích đặc biệt của cả nước được công nhận lần đầu tiên.

Để bảo tồn, bảo vệ và phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa phục vụ cho phát triển du lịch của tỉnh, trong các năm qua, tỉnh đã chỉ đạo các cấp, các ngành mà trực tiếp là Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thực hiện nghiêm túc, đầy đủ các quy định của Luật Di sản, cũng như các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của các Bộ, ngành Trung ương, qua đó hàng năm có nhiều di tích, danh lam thắng cảnh mới được phát hiện và bảo vệ; các phong tục tập quán, các lễ hội truyền thống được khôi phục và giữ gìn.

Đến nay, tỉnh Điện Biên có 07 di tích cấp quốc gia, trong đó có 01 di tích cấp quốc gia đặc biệt - một trong 10 di tích cấp quốc gia đặc biệt được công nhận lần đầu tiên trong cả nước; 02 di tích cấp tỉnh và đang tiến hành các thủ tục công nhận và xếp hạng 02 di tích cấp quốc gia và 04 di tích cấp tỉnh. Trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ và huyện Điện Biên hiện có 8 bản văn hóa đang lưu giữ những nét văn hóa truyền thống của dân tộc thái vùng Tây Bắc.

Qua công tác chỉ đạo, điều hành trên cùng với các chủ trương chính sách đúng đắn trong công tác bảo tồn, bảo vệ và phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa, tỉnh Điện Biên đã thu được những kết quả nhất định trong việc phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt trong lĩnh vực du lịch. Khách du lịch trong và ngoài nước đến Điện Biên ngày một tăng, năm sau cao hơn năm trước, doanh thu từ các hoạt động du lịch qua đó cũng ngày một tăng lên. Trong thời gian tới tỉnh Điện Biên xác định, từng bước sẽ đưa Điện Biên trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn của du khách trong và ngoài tỉnh góp phần đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh.

- Là tỉnh duy nhất có chung đường biên giới với 2 quốc gia là Trung Quốc và Lào, việc phát triển kinh tế cửa khẩu đã được đẩy mạnh và đem lại kết quả như thế nào, thưa ông?

- Như đã đề cập, Điện Biên là tỉnh có đường biên giới dài 400km tiếp giáp với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) và tỉnh Luông Pra Băng, Phoong Sa Ly (Lào). Hiện tỉnh có cặp cửa khẩu quốc tế Tây Trang (Điện Biên) – Pang Hốc (Phoong Sa Ly, Lào), Huổi Puốc (Điện Biên) -  Na Son (Luông Pra Băng, Lào), khu kinh tế cửa khẩu Tây Trang. Những năm qua hoạt động thương mại biên giới giữa Điện Biên với các tỉnh Bắc Lào và Vân Nam (Trung Quốc) đã được tỉnh quan tâm chỉ đạo và tăng cường phối hợp thực hiện, như: Đầu tư, nâng cấp đường giao thông 2E Mường Khoa – Tây Trang, xây dựng hạ tầng khu kinh tế cửa khẩu Pang Hốc – Tây Trang. Sở Công thương Điện Biên phối hợp với ngành công thương các tỉnh Bắc Lào xúc tiến việc mở văn phòng đại diện, cửa hàng giới thiệu sản phẩm, thông báo cơ chế chính sách ưu đãi về thuế xuất nhập khẩu, bàn giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong hoạt động xuất nhập khẩu. Đồng thời hỗ trợ và kết nối các doanh nghiệp Điện Biên hội đàm với doanh nghiệp Lào về việc mua bán đầu tư các mặt hàng như: chè, ngô, đậu tương, bông chít, xi măng, cà phê... Một số sản phẩm tiêu biểu của Điện Biên đã có mặt trên thị trường Bắc Lào: xi măng, sắt thép, hàng tiêu dùng, hàng thủ công mỹ nghệ.

Trên cơ sở biên bản hợp tác ký kết giữa Sở Công thương Điện Biên và các tỉnh Bắc Lào, hoạt động XNK có bước phát triển mạnh, kim ngạch XNK tăng qua mỗi năm. Từ năm 2011 đến tháng 6/2013, tổng kim ngạch xuất khẩu của Điện Biên với các tỉnh Bắc Lào đạt gần 31 triệu USD, nhập khẩu 19,57 triệu USD.

Riêng khu vực lối mở A Pa Chải tiếp giáp với huyện Giang Thành, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc đã được tỉnh chỉ đạo các sở, ngành xúc tiến tổ chức hội chợ với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh và nước bạn sang, nhằm thúc đẩy, tạo cơ hội giao thương giữa doanh nghiệp 2 bên. Mới đây, Sở Công thương Điện Biên đã tổ chức khảo sát tiến tới xây dựng Đề án mở cặp cửa khẩu A Pa Chải – Long Phú. Điều này góp phần quan trọng thúc đẩy kinh tế cửa khẩu ngày càng phát triển mạnh mẽ hơn.

- Sau mốc 60 năm xây dựng và phát triển, hướng tới một giai đoạn phát triển mới, lãnh đạo và nhân dân Điện Biên đang hướng tới mục tiêu nào để xây dựng một Điện Biên phát triển mạnh mẽ tầm vóc hơn, thưa ông?

- Điện Biên là tỉnh có địa hình không thuận lợi, chủ yếu là đồi núi cao, chia cắt phức tạp và có độ dốc lớn (hơn 70% quỹ đất của tỉnh có độ dốc trên 25%); dân cư thưa, sống không tập trung; giao thông đi lại khó khăn; tài nguyên thiên nhiên nghèo; nguồn lực và thu hút đầu tư không đáp ứng nhu cầu phát triển của tỉnh... Để hoàn thành thắng lợi mục tiêu Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian tới, trước mắt là năm 2014, tại kỳ họp thứ 9, HĐND tỉnh khóa XIII đã xác định mục tiêu là: “Nâng cao tốc độ và chất lượng tăng trưởng, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô; đảm bảo an sinh xã hội, cải thiện đời sống nhân dân, thực hiện giảm nghèo bền vững gắn với phát triển sự nghiệp y tế, giáo dục, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm quốc phòng an ninh, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ và cải thiện môi trường sinh thái”. UBND tỉnh xác định một số chỉ tiêu chủ yếu năm 2014 như: Tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) đạt 9,52%; sản lượng lương thực phấn đấu đạt 236,58 ngàn tấn, nâng tỷ lệ che phủ rừng lên 41,58%; thu nội địa tăng 11,44% so với ước thực hiện 2013; giảm tỷ lệ đói nghèo là 3,57% so với năm 2013...

Do vậy, UBND tỉnh tập trung vào những giải pháp và định hướng chủ yếu để chỉ đạo điều hành phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh như sau: Tiếp tục tập trung kiềm chế lạm phát, bảo đảm phát triển bền vững; Tập trung tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy phát triển sản xuất kinh doanh; Thực hiện quyết liệt, hiệu quả các nhiệm vụ liên quan đến tái cơ cấu nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng, trong đó tập trung vào tái cơ cấu đầu tư công và tái cơ cấu ngành nông nghiệp; Đảm bảo an sinh, giảm nghèo bền vững, quan tâm chăm lo các vấn đề xã hội; Tăng cường quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, chủ động phòng chống thiên tai; Đẩy mạnh cải cách hành chính... Cùng với những giải pháp trên, tỉnh Điện Biên hiện đang là một tỉnh đặc biệt khó khăn, do vậy cần tiếp tục tranh thủ sự giúp đỡ của Trung ương và thực hiện thật tốt các nhiệm vụ, chương trình dự án mà Trung ương và các tỉnh, thành trong cả nước đã quan tâm đầu tư trên địa bàn tỉnh Điện Biên.

- Xin cảm ơn ông!

Hương Giang 

(thực hiện)