ĐBQH đề nghị cấm mở đường ngang dân sinh giao cắt đường sắt

Sáng 30/5, các ĐBQH cho ý kiến về dự thảo Luật Đường sắt (sửa đổi) sau khi nghe Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Phan Xuân Dũng trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật Đường sắt (sửa đổi).

Đường giao gây ra trên 90% tai nạn đường sắt

Trong đó, đáng chú ý là các vấn đề về bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn trong hoạt động giao thông vận tải đường sắt. Có ý kiến đề nghị rà soát, tổng kiểm tra đường ngang để có quy định phù hợp đảm bảo an toàn, hạn chế tối đa tai nạn đường sắt và với lộ trình hợp lý để xây dựng; quy định cụ thể hơn về hành lang an toàn giao thông; quy định rõ, cụ thể trách nhiệm của các cấp khi tai nạn xảy ra; quy định rõ trách nhiệm bảo vệ kết cấu hạ tầng đường sắt (KCHTĐS) của doanh nghiệp, địa phương, về lối đi dân sinh để quản lý…

Về đường ngang, lối đi dân sinh, để bảo đảm an toàn chạy tàu, Điểm a Khoản 2 Điều 17 Dự thảo Luật đã quy định đường sắt có tốc độ thiết kế từ 100 km/h trở lên giao nhau với đường bộ, đường sắt giao nhau với đường bộ từ cấp III trở lên; đường sắt giao nhau với đường bộ đô thị, đường sắt giao nhau với đường sắt phải giao khác mức, trừ trường hợp đường sắt chuyên dùng giao nhau với đường sắt chuyên dùng. Đối với vị trí hiện nay đang có đường sắt giao cắt cùng mức thì doanh nghiệp kinh doanh KCHTĐS phải có biện pháp đảm bảo an toàn chạy tàu. Theo đó, nơi nào không được phép xây dựng đường ngang phải xây dựng đường gom nằm ngoài hành lang an toàn giao thông đường sắt để dẫn tới đường ngang hoặc nút giao khác mức gần nhất.

Đối với lối đi dân sinh, đây cũng là thực tế tồn tại, cần phải tiếp tục giải quyết cho phù hợp với thực tiễn cuộc sống, Dự thảo Luật đã chỉnh sửa thuật ngữ tại khoản 23 Điều 3 về “Lối đi dân sinh” cho phù hợp để quản lý, đồng thời bổ sung quy định cấm “Mở lối đi dân sinh” tại khoản 3 Điều 9 của Dự thảo Luật.

Trước thực tế của việc gia tăng số lượng đường ngang, lối dân sinh (số lượng đường ngang năm 2005 có 1.456, đến năm 2015 có 1.498, tăng 42 đường ngang; lối đi dân sinh năm 2005 có 3867, đến năm 2015 có 4309, tăng 442 đường), tai nạn đường sắt xảy ra chủ yếu tại đường ngang, đường giao cùng mức và tự phát còn nhiều…, đồng thời bảo đảm thực thi các quy định này cho phù hợp thực tế, Dự thảo Luật giao Chính phủ quy định việc xử lý các vị trí giao cắt không phù hợp và lộ trình thực hiện tại Khoản 5 Điều 17; bổ sung, quy định rõ trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các cấp trong việc giao, cho thuê đất dọc hành lang an toàn giao thông đường sắt phải bố trí đất để xây dựng đường gom, cầu vượt, hầm chui, hàng rào để đảm bảo an toàn giao thông đường sắt; quản lý, tăng cường các điều kiện an toàn giao thông tại lối đi dân sinh; giảm, xóa bỏ các lối đi dân sinh hiện có theo lộ trình; chịu trách nhiệm trong việc phát sinh lối đi dân sinh mới tại Khoản 2, Khoản 4, Khoản 8 Điều 48.

Theo thống kê, trên 90% số vụ tai nạn giao thông đường sắt xảy ra tại các điểm giao cắt giữa đường bộ với đường sắt, trong đó trên 80% xảy ra tại các đường ngang dân sinh bất hợp pháp.

Không phân biệt đối xử với DN

Để khắc phục một số bất cập hiện hành trong quản lý tài sản KCHTĐS do Nhà nước đầu tư và tạo lập môi trường cạnh tranh bình đẳng, không phân biệt đối xử giữa các doanh nghiệp tham gia kinh doanh đường sắt, tạo cơ chế mở để thu hút các thành phần kinh tế tham gia đầu tư, kinh doanh đường sắt trong tương lai theo đúng chủ trương đẩy mạnh xã hội hóa của Đảng trong lĩnh vực đường sắt, UBTVQH đề nghị được giữ quy định này trong Dự thảo Luật.

Trong quá trình chỉnh sửa Luật, các quy định về đại diện chủ sở hữu tài sản KCHTĐS quốc gia do Nhà nước đầu tư tại Dự thảo Luật sẽ tiếp tục được đối chiếu, rà soát với quy định về vấn đề này trong  Dự án Luật Quản lý, sử dụng tài sản công đang trình Quốc hội xem xét, thông qua cũng như các Luật khác có liên quan. Do đó, Dự thảo Luật đã chỉnh sửa, bổ sung quy định tại Điều 11 về tài sản KCHTĐS cho phù hợp với Dự thảo Luật Quản lý, sử dụng tài sản công; giao Chính phủ quy định danh mục các công trình thuộc KCHTĐS trực tiếp và không trực tiếp liên quan đến chạy tàu; quản lý, sử dụng tài sản KCHTĐS do Nhà nước đầu tư.

Có ý kiến ĐBQH đề nghị xác định rõ chủ thể chịu trách nhiệm quản lý tài sản KCHTĐS thì đồng thời quản lý đất dành cho đường sắt do Nhà nước đầu tư; đối với đất thuộc phạm vi hành lang an toàn giao thông đường sắt, đề nghị giao chính quyền địa phương quản lý theo quy hoạch và quy định của pháp luật về đất đai.

Đối với đề nghị cần phải quy định rõ ràng, chặt chẽ hơn và chỉ cho phép kết hợp xây dựng công trình phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh, an sinh xã hội trong phạm vi đất hành lang an toàn giao thông đường sắt mà không thể bố trí công trình đó ở ngoài phạm vi đất này, Dự thảo Luật đã tiếp thu và sửa đổi, bổ sung như quy định tại Điểm b Khoản 2 Điều 12 của Dự thảo Luật. Đồng thời tại Khoản 4 Điều 12 Dự thảo Luật đã quy định rõ “4. Chính phủ quy định chi tiết Điều này”. Do đó trong Nghị định của Chính phủ sẽ quy định chi tiết các loại công trình thiết yếu được phép xây dựng trong phạm vi đất dành cho đường sắt.