Đại tướng Võ Nguyên Giáp và đường Hồ Chí Minh trên biển (Bài 3)

Nhắc tới đoàn tàu không số, các thế hệ cán bộ, chiến sỹ của Đoàn nói riêng và trong quân đội nói chung, đều coi Đại tướng Võ Nguyên Giáp là “Linh Hồn” của đoàn tàu. Bởi ông là người trực tiếp chỉ đạo, theo dõi và động viên cổ vũ cán bộ chiến sỹ đoàn tàu không số trong suốt những năm tháng chiến đấu đầy hi sinh gian khổ và vô cùng vẻ vang của Đoàn.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp- linh hồn của đoàn tàu không số. Ảnh TL

Thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương, Đại tướng Võ Nguyên Giáp chính là người trực tiếp ra lệnh mở đường vận tải trên biển từ năm 1959. Theo đó, tháng 5/1959 ông đã chỉ thị cho Bộ Tổng tham mưu thành lập tiểu đoàn vận tải thủy 603 mang tên “tập đoàn đánh cá Sông Gianh” làm nhiệm vụ chi viện vũ khí cho Miền Nam. Khi đó, Đại tướng đã nhắc nhở rất cụ thể rằng: “Việc mở đường không được ai biết…không để lọt vào tay địch một người, một hiện vật, một mẩu thuốc lá cũng có thể tạo nên một vật chứng là hỏng việc lớn”.

Thực tiễn càng chứng tỏ lời căn dặn đó của Đại tướng Vỗ Nguyên Giáp hết sức cần thiết và quý báu, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, đúng là chỉ một sơ xuất nhỏ có thể gây tai họa lớn.

Đặc biệt sau thất bại của chuyến tàu chở 5 tấn vũ khí đầu tiên của tiêu đoàn 603, Đại tướng trăn trở rất nhiều, ông đã thay mặt Quân ủy Trung ương chỉ thị cho Bộ Tổng tham mưu ngừng ngay hoạt động của “Tập đoàn đánh cá Sông Gianh” để nghiên cứu phương thức hoạt động mới.

… Trung tuần tháng 8/1962, Quân ủy Trung ương họp thông qua nghị quyết mở đường vận chuyển chiến lược trên biển. Sau khi nghe một số đồng chí tướng lĩnh báo cáo, đại tướng hỏi luôn: “Liệu có thể đảm bảo thành công 50% những chuyến đi không?”. Trưng tướng Trần Văn Trà cho rằng, đạt 100% thì khó chứ 50% thì chắc là đạt được. Đồng chí Nguyễn Chí Thanh cũng khẳng định: “Chỉ cần một nửa số chuyến đi vào được bến cũng là thắng lợi to rồi ”… thế là hội nghị được thông qua.

Những cán bộ chiến sĩ "tàu không số". Ảnh TL

Ngày 11/10/1962, chiếc tàu gỗ đầu tiên gọi là “Phương Đông 1” do thuyền trưởng  Lê Văn Một và chính trị viên  Bông Văn Dĩa chỉ huy chở 30 tấn vũ khí vào Cà Mau theo phương thức mới. Tàu chỉ đi được 1 ngày đại tướng đã hỏi: “Có tin gì chưa?”, rồi hôm sau ông lại sốt ruột hỏi: “Tàu đã đến nơi chưa?”… Đến khi tàu cập bến Vàm Lũng an toàn, nhận được tin báo, Đại tướng Võ Nguyên Giáp mắt nhòe lệ nói: “… tính ra theo đường biển, tàu chở 30 tấn vũ khí đủ trang bị cho 1 tiểu đoàn, chỉ trong  9 ngày với một tiểu đội, lợi hơn gấp bao nhiêu lần đường bộ, bằng 1.500 người gùi cõng trên Trường Sơn A trong 5 tháng…”

Cũng từ thực tiễn đó, Đại tướng khẳng định: “Đường biển là con đường duy nhất có thể chi viện cho Đồng bằng sông Cửu Long, nên phải giữ cho được bí mật con đường đó. Phải kiểm tra thật kỹ, nắm chắc từng chuyến đi vào khu V. Không để một sai sót nhỏ khiến kể địch nghi ngờ…”

Mỗi chuyến đi của Đoàn tàu không số, mỗi bến đỗ khi tàu vào thành công hay chưa thành công… đều được đại tướng quan tâm và chỉ đạo sát sao, cụ thể và sáng suốt. Chẳng hạn: khi tàu 4011 cập bến Lộ Giao (có sách ghi Lộ Riêu thuộc Bình Định) đêm 31/10/1964 đúng lúc hàng được bốc dỡ an toàn, nhưng để giữ được bí mật, anh em phải hủy tàu. Khi nghe báo cáo Đại tướng đã chỉ thị không sử dụng bến Lộ Giao nữa, đồng thời cho theo dõi động thái của địch ở khu vực này xem chúng có phát hiện được ý đồ của ta không và tìm cách đưa hàng vào bến mới ở Phú Yên. Cùng thời gian này, Đại tướng đã đồng ý cho tàu vào Vũng Rô mở thêm một bến mới quan trọng chi viện cho chiến trường khu V…

Đường Hồ Chí Minh trên biển làm nên Huyền thoại có những đóng góp quan trọng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.