Đại sứ Evgueni Stoytchev: Việt Nam xứng đáng được đánh giá cao

Xin Đại sứ chia sẻ một số thành tựu nổi bật mà Bungari đã đạt được trong thời gian qua trong quá trình phát triển nói chung và lĩnh vực đối ngoại nói riêng. Trong chính sách đối ngoại của Bungari hiện nay, quan hệ hợp tác với Việt Nam được xác định ở mức độ nào?

Đầu tiên cho phép tôi thay mặt tất cả cán bộ, nhân viên Đại sứ quán Cộng hoà Bungari tại Hà Nội và nhân danh cá nhân xin gửi đến tất cả các bạn Việt Nam lời chúc mừng nhân dịp 65 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước chúng ta.

Trong giai đoạn phát triển hiện nay của mối quan hệ, Việt Nam có vị trí tốt để trở thành cửa ngõ cho các công ty Bungari thâm nhập vào thị trường và cơ sở sản xuất của Cộng đồng kinh tế ASEAN. Thêm vào đó, chúng ta có thêm lực hút từ mối quan hệ truyền thống từ 65 năm qua. Điều mà các công ty Việt Nam phải làm là khám phá lại, tìm lại các đối tác Bungari của mình.

Đại sứ Bulgaria tại Việt Nam Evgueni Stoytchev.

Có thể có người sẽ đặt câu hỏi: Bungari là một nước nhỏ và vị thế của Bungari so với các siêu cường khác - thành viên của Liên minh châu Âu là ở đâu? Tôi cho rằng, trong thế kỷ 21 này, thế kỷ của những công nghệ mới, những nước nhỏ với tiềm năng kinh tế của mình vẫn có chỗ đứng trên trường quốc tế. Tôi chắc chắn rằng chỉ là vấn đề thời gian các doanh nghiệp của Bungari và Việt Nam sẽ tìm được những điểm chung để hợp tác.

Từ năm 1995, Việt Nam là thành viên của ASEAN, từ năm 2007, Bungari là thành viên của Liên minh châu Âu (EU). Bungari thống nhất và triển khai chính sách đối ngoại với EU.

Bungari và Việt Nam tham gia tích cực vào đối thoại giữa hai tổ chức trên như  Cuộc gặp thượng đỉnh ASEM, tổ chức gần đây nhất vào tháng 10 năm 2014 tại Milano và hai nước đang tìm những điểm chung trong khuôn khổ hợp tác quốc tế.

Trong khuôn khổ đối thoại giữa Bungari và Việt Nam chúng ta có thể hợp tác “Danuyp - Mê Kông” để trao đổi kinh nghiệm và thực tiễn tốt với các nước châu Âu. Hợp tác song phương có thể triển khai mạnh mẽ theo hướng hợp tác giữa các Viện nghiên cứu khoa học của hai nước. Bungari có thể hỗ trợ trong việc thử nghiệm những giống lúa, đậu tương mới để các nhà doanh nghiệp triển khai công nghệ sản xuất cao, điều mà Việt Nam đang cần. Ngoại giao cần phải hỗ trợ và có ich cho nền kinh tế.

Còn có thể nói nhiều về sự hợp tác giữa Bungari và Việt Nam tại các tổ chức quốc tế, từ UNESCO (Paris) đến LHQ (New York). Tôi muốn đề cập đến sự hợp tác tốt đẹp giữa Đại sứ quán Bungari tại Hà Nội và Bộ Ngoại giao Việt Nam.

Trong bối cảnh tình hình thế giới hiện nay, Ngài có nhận xét gì về quá trình phát triển, chính sách đối ngọai và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế?

Trải qua những năm tháng triển khai chính sách mở cửa, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn trong phát triển kinh tế của đất nước. Tôi là một trong số những người theo dõi sát sao tình hình Việt Nam từ những năm 80 của thế kỷ trước.

Việc Việt Nam vượt qua khủng hoảng tài chính vào những năm 90 của thế kỷ trước và cuộc khủng hoảng năm 2008 là minh chứng rõ nhất cho sự phát triển mạnh và đều đặn, kết hợp nhuần nhuyễn của chính sách kinh tế đối ngoại và ngoại thương với các nền kinh tế hàng đầu thế giới. Mặc dù có những dao động trong những năm gần đây nhưng việc chuyển đổi từ nền kinh tế nhà nước sang kinh tế thị trường vẫn diễn ra tốt đẹp. Đặc biệt phải kể đến những nỗ lực của Chính phủ cùng với sự giúp đỡ của các nhà tài trợ trong việc xoá đói, giảm nghèo - một trong những mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ của LHQ. Tôi chúc cho Việt Nam triển khai thành công các chính sách để hội nhập tốt vào Cộng đồng kinh tế ASEAN từ ngày 01 tháng 01 năm 2016.

Việt Nam xứng đáng được đánh giá cao vì vai trò tích cực của mình với tư cách thành viên của ASEAN trong việc phát triển quan hệ của ASEAN với Liên minh Châu Âu. Tôi chúc mừng những nỗ lực, cố gắng của Việt Nam trong việc nâng tầm quan hệ với Liên minh Châu Âu thông qua việc ký kết Hiệp định khung về đối tác và hợp tác toàn diện giữa Liên minh Châu Âu và Việt Nam ngày 27 tháng 06 năm 2012. Bungari là nước thứ 3 đã hoàn thành các thủ tục nội bộ để thông qua Hiệp định trên với quyết định của Hội đồng Bộ trưởng ngày 17 tháng 01 năm 2013.

Bungari đánh giá cao sự phát triển của quan hệ giữa Brussel và Hà Nội trong lĩnh vực thương mại và xin chúc cho việc kết thúc đàm phán thành công và ký kết Hiệp định thương mại tự do giữa Liên minh Châu Âu và Việt Nam.

Trong chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Bungari Rosen Plevneliev tháng 10 năm 2013, hai bên đã thống nhất nâng tầm quan hệ lên mức Hướng tới đối tác chiến lược và ký Mô hình hợp tác kinh tế mới. Ngài đánh giá thế nào về kết quả và triển vọng của các động thái trên cũng như những tác động đến quan hệ giữa hai nước trong thời gian tới?

Chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng thống Bungari vào tháng 10 năm 2013 và chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Bungari vào tháng 04 năm 2014 với nhiều doanh nghiệp Bungari tháp tùng là minh chứng cho thấy vị trí của Việt Nam trong hợp tác với Bungari. Việc ký Tuyên bố chung ngày 28.10.2013, cũng như Phụ lục “Mô hình mới về hợp tác kinh tế” cho thấy một cách rõ ràng mong muốn của lãnh đạo hai nước về tương lai của mối quan hệ - có thể thấy rõ sự hiện diện của ý chí chính trị trong việc việc mở rộng và tăng cường mối quan hệ giữa hai nước.

Hiện đang có những yếu tố khách quan với những cơ hội để chúng ta tận dụng lợi thế với tư cách là thành viên của hai tổ chức lớn - Liên minh châu Âu và Cộng đồng ASEAN sau ngày 31.12.2015.

Các nhà lãnh đạo, Chính phủ hai nước đã vạch ra hướng phát triển quan hệ như chủ đề của hợp tác kinh tế, cho thấy họ đã xác định được lợi ich của mình trong trung hạn và dài hạn.

Chúng ta cũng đừng quên trong năm nay chúng ta sẽ ký Hiệp định thương mại tự do giữa EU và Việt Nam và tôi chắc chắn rằng sẽ có nhiều cơ hội được mở ra cho các doanh nghiệp của Bungari và Việt Nam. Tôi muốn khơi dậy mối quan tâm của các doanh nghiệp Việt Nam tới những cơ hội mà Bungari, với tư cách là thành viên của EU mang lại. Đúng, vào thời điểm này Bungari được cho là nghèo nhất EU, đất nước đã trải qua giai đoạn khó khăn, phải vực dậy nền kinh tế sau khủng hoảng tài chính trầm trọng vào những năm 90 của thế kỷ trước và sự phục hồi chậm chạp của tiềm năng kinh tế quốc gia sau khủng hoảng kinh tế vào năm 2008. Nhưng Bungari có những ưu điểm về địa lý - có thể trở thành cửa ngõ cho châu Á thâm nhập vào thị trường châu Âu. Tôi hy vọng các doanh nghiệp Việt Nam thấy được và tìm hiểu về những ưu điểm của người bạn truyền thống Bungari, thí dụ như chính sách đầu tư hấp dẫn và các chỉ số kinh tế vĩ mô ổn định.

Mặt khác, Việt Nam đang trong quá trình hình thành và củng cố vốn nhà nước. Chúng ta thử nghĩ xem: Một doanh nghiệp nhỏ Việt Nam và một doanh nghiệp nhỏ Bungari - sản phẩm công nghệ mới - công ty liên doanh với vị thế tốt tại cả hai thị trường lớn là EU và ASEAN. Ở khía cạnh này chính sách nhà nước đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ của Bungari và Việt Nam có vai trò quan trọng, điều này cũng hoàn toàn phù hợp với chính sách mà EU và ASEAN đang thực hiện.

Như các bạn thấy, cơ hội rõ ràng là có và tôi cho rằng chỉ là vấn đề thời gian để chúng ta có được những tầm cao mới trong hợp tác kinh tế thương mại.

Trong nhiệm kỳ hiện tại của Đại sứ tại Việt Nam, Ngài mong muốn tập trung vào những lĩnh vực ưu tiên nào để thúc đẩy phát triển quan hệ hợp tác giữa Chính phủ và nhân dân hai nước?

Ông Evgueni Stoytchev, Đại sứ Bulgaria tại Việt Nam (trái) đã có chuyến thăm và làm việc với GS.TS. Châu Văn Minh, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam hôm 16/6/2014.

Trong bối cảnh hiện tại, trên phạm vi khu vực và thế giới mối quan hệ giữa Bungari và Việt Nam ngày càng phong phú, được mở rộng và tăng cường trên phương diện song phương, tại LHQ và các tổ chức quốc tế khác, cũng như trong khuôn khổ đôi thoại EU - ASEAN và ASEM.

Dựa vào bề dày lịch sử và những thành tựu đã đạt được của mối quan hệ song phương, chúng ta càng có lý do để hợp lực nhằm tận dụng những tiềm năng to lớn chưa được khai thác để thiết lập mối quan hệ đối tác chiến lược theo tinh thần Tuyên bố chung của Tổng thống và Chủ tịch nước hai nước vào tháng 10 năm 2013 và Phụ lục kèm theo “Mô hình mới về hợp tác kinh tế”.

Chính phủ Bungari tuyên bố cam kết sẵn sàng hợp sức để cùng Việt Nam hiện thực hóa những thoả thuận đã đạt được trong các lĩnh vực hai bên cùng quan tâm như Thương mại, Đầu tư, Nông nghiệp, Du lịch, Văn hoá, Giáo dục, Khoa học, Phòng và chống tội phạm, Quốc phòng và an ninh.

Đang có những ý tưởng hợp tác thú vị giữ Viện Hàn lâm khoa học Bungri và Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam. Sau khi hai bên ký kết Bản ghi nhớ hợp tác vào tháng 10 năm 2013, Đại sứ quán đang hỗ trợ cho các nhà khoa học hai nước xác định lĩnh vực hợp tác và các dự án cụ thể.

Tôi muốn đề cập đến một thí dụ về sự hợp tác song phương về các vấn đề quốc tế  -  lĩnh vực bảo vệ môi trường, cụ thể là hỗ trợ Việt Nam trong việc thực hiện những cam kết quốc tế. Một doanh nghiệp Bungari đề xuất xây dựng dây chuyền công nghệ cao để thu gom và chế biến dầu máy đã qua sử dụng, với kinh phí do doanh nghiệp Bungari đầu tư.

 Bungari đã đào tạo cho Việt Nam hàng ngàn sinh viên. Hiện rất nhiều người thành đạt và giữ vị trí cao trong bộ máy chính trị của Việt Nam Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan và trở thành cầu nối để thúc đẩy hơn nữa quan hệ giữa hai nước. Ngài có đánh giá và dự định gì với tầng lớp trí thức này để tiếp tục nâng cao quan hệ hợp tác giữa hai bên?

Trường mầm non Việt - Bun

Mặc dù cách xa nhau về mặt địa lý Bungari và Việt Nam trong 65 năm qua đã thiết lập mối quan hệ hữu nghị gần gũi và hợp tác hiệu quả, dựa trên sự tôn trọng, tin tưởng và giúp đỡ lẫn nhau.

Bungari trong khả năng của mình đã hỗ trợ Việt Nam trong cuộc chiến giành độc lập dân tộc. Trong những năm tháng khó khăn của chiến tranh, Bungari đã tiếp nhận, đào tạo cho hơn 5000 sinh viên Việt Nam tại các trường đại học và hơn 40 000 thực tập sinh và công nhân đã được các đồng nghiệp Bungari truyền cho những kỹ năng, kinh nghiệm của mình. Tất cả những công dân Việt Nam đã được đào tạo đó, dù ở trên cương vị nào Bộ trưởng, giảng viên trong các trường đại học, giám đốc, nhà quản lý hay chuyên gia lành nghề đều đã góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam.

Ngày nay báo chí hay nhắc đến khái niệm “Hỗ trợ phát triển chính thức”, “Đầu tư trực tiếp nước ngoài”, “Khu kinh tế tự do”, nhưng chúng ta hãy nhớ lại vào những năm 70, 80 của thế kỷ trước -thời điểm mà Việt Nam có nhu cầu lớn nhất, Bungari đã đầu tư số tiền lên trên 30 triệu USD vào xây dựng 125 dự án như trường học, bệnh viện, cầu đường, nông trường cafê, cao su, dây chuyền sản xuất hoa quả đóng hộp, v.v.Biểu tượng của sự giúp đỡ chí tình của Bungari cho Việt Nam - Nhà trẻ tại Hà Nội được xây dựng từ năm 1982 với kinh phí do Hội Phụ nữ Bungari quyên góp. Ngày nay, nhà trẻ này mang tên Trường mầm non “Việt-Bun”, tên ngắn gọn của Việt Nam - Bungari mà nhiều người Việt Nam hay gọi khi nhắc đến. Thật sung sướng khi nghe Vụ trưởng của một Bộ nói: Thưa Ngài Đại sứ, tôi là nguyên nam sinh Trường mầm non “Việt-Bun”, cũng như khi nghe các bạn Việt Nam hát những bài hát bằng tiếng Bungari và kể những kỷ niệm ấm áp về Bungari.

Bungari tự hào với những “Nguyên sinh Bungari” của Việt Nam - cái tên mà các bạn Bungari gọi những người Việt Nam đã từng học tập, công tác tại Bungari hiện đang góp phần vào việc xây dựng đất nước Việt Nam hiện đại và phát triển. Họ đang là cầu nối giữa Bungari và Việt Nam và mỗi người trong số họ đều có những đóng góp cho mối quan hệ và hợp tác giữa hai dân tộc. Không phải ngẫu nhiên mà các bạn Việt Nam khi nói về mối quan hệ giữa hai nước phát biểu: “Bungari - Việt Nam, xa mà gần”.