Đà Nẵng “vượt rào” phòng chống ma túy: Ngành y tế, tòa án nói gì?

Tòa án: Chưa nhận được hồ sơ nào vì vướng chỗ y tế!

Theo Thẩm phán Lê Thị Ngọc Hà, Phó Chánh án TAND TP Đà Nẵng, sau khi Luật xử lý vi phạm hành chính được ban hành, Pháp lệnh 09 về trình tự thủ tục xem xét quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại tòa án và Nghị định 221 quy định chế độ áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc có hiệu lực, TAND Tối cao đã tổ chức tập huấn và ban hành biểu mẫu để tòa án hai cấp thực hiện.

Thẩm phán Lê Thị Ngọc Hà, Phó Chánh án TAND TP Đà Nẵng: "Chưa nhận được hồ sơ nào về việc đưa các đối tượng đi cai nghiện bắt buộc do vướng chỗ Sở Y tế!" (Ảnh: HC)

Tuy nhiên đến nay tòa án hai cấp ở Đà Nẵng chưa thụ lý được một hồ sơ nào về việc đưa các đối tượng đi cai nghiện bắt buộc. Lý do là trình tự, thủ tục được quy định phức tạp hơn, bắt buộc trong hồ sơ phải có lý lịch của người đưa đi cai nghiện; tài liệu chứng minh tình trạng nghiện ma túy của người đó; tài liệu chứng minh người đó đã được áp dụng dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn về hành vi nghiện ma túy; bảng tường trình của người vi phạm hoặc đại diện hợp pháp của họ và các tài liệu liên quan.

“Điểm vướng mắc mấu chốt nhất hiện nay là chứng minh tình trạng nghiện ma túy. Sở Y tế bảo chờ hướng dẫn của Bộ Y tế, cho đến nay chúng tôi chưa biết có hay không nhưng chưa thấy một hồ sơ nào được chuyển đến tòa án. Hiện ngành tòa án đã chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất và phân công thẩm phán để giải quyết nếu có hồ sơ, nhưng tòa chưa có hồ sơ thì không thể giải quyết được. Vướng là ở chỗ Sở Y tế, chứ nếu có hồ sơ đầy đủ chuyển qua thì tòa sẽ xét duyệt” – Thẩm phán Lê Thị Ngọc Hà nói.

Bà nêu rõ, tuy thời gian tòa thụ lý, giải quyết hồ sơ được quy định 15 ngày nhưng TAND TP Đà Nẵng sẽ cố gắng rút ngắn tối đa thời gian. Tuy nhiên, quy định khi cơ quan công an phát hiện ra đối tượng nghiện, lập hồ sơ phải đưa cho người đó hoặc người nhà của họ đọc hồ sơ trong 5 ngày xem có ý kiến gì không là “bất di bất dịch”, không thay đổi được. Sau đó hồ sơ chuyển qua Phòng Tư pháp 5 ngày, Phòng LĐ-TB-XH 7 ngày, Tòa án 15 ngày thì các cơ quan này có thể rút ngắn được thời gian.

Một khoảng thời gian khác không thể rút ngắn, theo thẩm phán Lê Thị Ngọc Hà, là 3 ngày dành cho người bị phán quyết nghiện ma túy kháng cáo, kháng nghị. Chỉ khi kháng cáo, kháng nghị lên phúc thẩm thì tòa án có thể tạo điều kiện rút ngắn từ 5 – 7 ngày xuống còn 2 – 3 ngày để giải quyết nhanh.

Y tế: Vướng ở Bộ Y tế và... WHO!

Bác sĩ Nguyễn Út, Phó Giám đốc Sở Y tế Đà Nẵng cho hay, số người nghiện ma túy ở Đà Nẵng trong 8 tháng đầu năm 2014 lên đến 1.888 người, tăng 15,2% so với cuối năm 2013. 65% trong số đó là nghiện ma túy tổng hợp; 75% nhỏ hơn 30 tuổi; 85% không có công ăn việc làm... Trong khi đó việc đưa người nghiện vào cai nghiện bắt buộc tại Trung tâm 05 – 06 lại đang bế tắc. Nguyên do là Nghị định 221/CP ban hành từ tháng 12/2013 song đến nay các bộ, ngành hữu quan vẫn chưa hướng dẫn thực hiện.

Bác sĩ Nguyễn Út, Phó Giám đốc Sở Y tế Đà Nẵng: "Bộ Y tế chưa có hướng dẫn nhưng ngành y tế Đà Nẵng vẫn chủ động!" (Ảnh: HC)

Theo quy định tại Nghị định 221/CP, trước khi đưa người nghiện vào Trung tâm 05 – 06 thì phải qua xét xử của tòa án. Nhưng trước khi đưa qua tòa án xét xử phải có giấy “xác định người nghiện ma túy” của y, bác sĩ thuộc trạm y tế cấp xã, phường, quận, huyện trở lên. Các y, bác sĩ này phải có chứng chỉ hành nghề khám, chữa bệnh và chứng chỉ tập huấn về điều trị cắt cơn nghiện ma túy do cơ quan có thẩm quyền cấp.

Theo ông Nguyễn Út, cùng với báo cáo tình hình cho UBND TP, Sở Y tế Đà Nẵng cũng đã báo cáo, đề nghị Bộ Y tế sớm có hướng dẫn để triển khai thực hiện. Văn bản này được gửi đi đã lâu nhưng đến nay Sở Y tế Đà Nẵng vẫn chưa nhận được hồi âm từ Bộ Y tế.

“Hiện chỉ mới có quy trình xác định người nghiện heroin, trong khi từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đến Bộ Y tế chưa có một văn bản nào hướng dẫn xác định nghiện ma túy tổng hợp. Đây là khó khăn, trăn trở của ngành y tế. Bộ Y tế không dám ban hành hướng dẫn cũng vì lý do này, vì không có cơ sở nào để xác định người nghiện ma túy tổng hợp” – Bác sĩ Nguyễn Út nói.

Mặc dù vậy, Sở Y tế Đà Nẵng vẫn chủ động tổ chức 4 lớp tập huấn điều trị cắt cơn nghiện ma túy cho 110 y, bác sĩ từ tuyến xã, phường, quận, huyện trở lên và có cấp chứng chỉ. Như vậy, tuy Bộ Y tế chưa có hướng dẫn nhưng số y, bác sĩ này vẫn đủ thẩm quyền cấp giấy xác định người nghiện ma túy theo đúng quy định của pháp luật.

Phát biểu tại hội nghị, ông Trần Thọ, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng hoan nghênh sự chủ động của ngành y tế Đà Nẵng, giúp UBND TP đủ cơ sở để sớm ký ban hành “Quy chế tạm thời về phối hợp lập hồ sơ và tổ chức cai nghiện ma túy trên địa bàn TP” và triển khai thực hiện. Đồng thời ông yêu cầu tòa án các cấp khi nhận hồ sơ phải khẩn trương xử lý, phân công cán bộ, thẩm phán chuyên trách xử lý việc này cho nhanh chóng.