Đà Nẵng báo cáo "mơ hồ" về thực trạng đầu tư nước ngoài

Sau buổi làm việc, ông Trịnh Minh Vân cho hay, do tình hình thu hút vốn FDI đang gặp nhiều khó khăn, Bộ KH-ĐT chọn Đà Nẵng tiến hành khảo sát nhằm làm "hình mẫu" để "đôn" các địa phương khác lên. Tuy nhiên báo cáo của UBND TP về thu hút, quản lý, sử dụng vốn FDI lại "có nhiều chi tiết chưa chuẩn lắm". Không những thế, xem xét cụ thể báo cáo này, người ta còn nhận ra khá nhiều điểm mơ hồ, tự mâu thuẫn lẫn nhau!

Khu đô thị quốc tế Đa Phước (100% vốn đầu tư của Hàn Quốc tại Đà Nẵng) sau thời gian triển khai san lấp mặt bằng thì nay đang giậm chân tại chỗ.

Mâu thuẫn, mơ hồ về tình hình thu hút vốn FDI

Mặc dù đã đến tháng 9/2012 nhưng số dự án FDI đã thu hút được thể hiện trong báo cáo của UBND TP Đà Nẵng lại chỉ ghi nhận từ năm 2001 - 2011. Theo đó, TP đã thu hút 183 dự án FDI với tổng vốn đăng ký 3 tỉ USD; quy mô vốn đầu tư bình quân 16,4 triệu USD/dự án. Trong đó có 124 dự án FDI đầu tư ngoài các KCN với tổng vốn khoảng 2,425 tỉ USD (chiếm 80,8%) và 59 dự án FDI đầu tư vào các KCN (chiếm 19,2%).

Theo báo cáo, "công tác thu hút FDI của Đà Nẵng thời gian qua đã có bức phá và diễn biến theo chiều hướng thuận lợi, đặc biệt là giai đoạn 2006 - 2010". Tuy nhiên báo cáo này cũng cho hay "từ cuối năm 2008 đến đầu năm 2010, do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế toàn cầu, khu vực FDI gặp nhiều khó khăn, số vốn thu hút giảm đáng kể so với những năm 2006 - 2007"!

Đáng nói là có những thực trạng rất đáng quan tâm thì báo cáo của UBND TP Đà Nẵng lại tỏ ra hết sức mơ hồ. Đơn cử, báo cáo này nêu: "Các dự án không triển khai hoạt động hoặc hoạt động không hiệu quả đã bị rút giấy phép hoạt động". Nhưng có bao nhiêu dự án đã bị rút giấy phép, chiếm tỉ lệ bao nhiêu trong số các dự án đã được cấp phép thì báo cáo này hoàn toàn không nêu rõ.

Hiện trong 183 dự án FDI đầu tư vào Đà Nẵng có 24 dự án thuộc lĩnh vực bất động sản (chủ yếu là bất động sản du lịch) với số vốn đăng ký khoảng 2,1 tỉ USD. Như vậy, tuy không chiếm đa số về số lượng nhưng các dự án FDI vào lĩnh vực này lại chiếm tỉ lệ áp đảo lên đến 70% tổng vốn đầu tư trên toàn địa bàn.

Điều này càng đặc biệt có ý nghĩa trong tình hình "các dự án đầu tư trong những năm trở lại đây hầu hết có quy mô nhỏ, không có nhiều dự án trong lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ nguồn, công nghệ hỗ trợ" như báo cáo của UBND TP Đà Nẵng thừa nhận, và nhất là trong bối cảnh thị trường bất động sản thê thảm như hiện nay.

Thế nhưng có bao nhiêu dự án FDI trong lĩnh vực bất động sản nói chung, bất động sản du lịch nói riêng đã, đang triển khai, đặc biệt là có bao nhiêu dự án "ngâm" rất nhiều năm nay không hề nhúc nhích, bao nhiêu dự án đã bị rút giấy phép?... Tác động của điều đó đến tình hình thu hút vốn FDI vào Đà Nẵng như thế nào? Báo cáo của UBND TP ngày 11/9 với đoàn khảo sát của Bộ KH-ĐT cũng không hề đề cập!

Và mập mờ về lao động người nước ngoài

Thêm một điểm mập mờ nữa là về tình trạng lao động người nước ngoài trên địa bàn. Theo báo cáo của UBND TP Đà Nẵng, tính đến ngày 30/6/2012, toàn TP có 148 đơn vị sử dụng 758 lao động là người nước ngoài. Trong đó có 519 trường hợp đã được cấp phép lao động, 47 trường hợp không thuộc diện cấp phép lao động và 192 trường hợp chưa được cấp phép lao động.

Tuy nhiên báo cáo không nêu cụ thể lao động đến từ những nước nào mà chỉ ghi chung chung là từ châu Á (58,09%), châu Mỹ (12,61%), châu Âu (11,07%)... Trong khi đó, chỉ tính riêng khách sạn Crowne Plaza (Trung Quốc) đã có đến 237 lao động nước ngoài mà chủ yếu là người Trung Quốc, chiếm 31,2% số lao động nước ngoài ở Đà Nẵng hiện nay.

Việc xếp lao động nước ngoài theo nhóm "châu lục" như vậy vô hình chung đã đánh đồng lao động của các nước có trình độ tiên tiến như Nhật Bản, Hàn Quốc... với lao động của Trung Quốc, Đông Nam Á... Ai cũng thấy chất lượng lao động giữa các nước này có sự chênh lệch không hề nhỏ và với sự mập mờ như vừa nêu sẽ rất khó đánh giá đúng chất lượng lao động nước ngoài trên địa bàn!

Báo cáo của UBND TP Đà Nẵng cũng cho hay, lao động là người nước ngoài có trình độ đại học trở lên chiếm 44,06%; làm việc ở các vị trí Tổng Giám đốc, Giám đốc, Phó Tổng Giám đốc, Phó Giám đốc chiếm 20,58%; làm việc ở vị trí kỹ thuật, quản lý 33,11%. Tuy nhiên còn lại đến 46,21% thì báo cáo này chỉ nêu chung chung là "lao động làm việc ở các vị trí khác". Vị trí khác là vị trí nào? Nếu đó đều chỉ là lao động phổ thông với bao nhiêu bất cập đã và đang nảy sinh thì sao?

Và cũng do báo cáo của UBND TP Đà Nẵng chỉ nêu chung chung xuất thân của lao động nước ngoài là từ châu Á, châu Mỹ, châu Âu... nên đoàn khảo sát của Bộ KH-ĐT không thể nào biết được 192 trường hợp chưa được cấp phép lao động và 46,21% lao động nước ngoài "làm việc ở các vị trí khác" là lao động của những nước nào!...

UBND TP Đà Nẵng khuyến cáo: "Những năm tới, đóng góp của FDI vào quá trình phát triển kinh tế sẽ không cao và thiếu tính bền vững nếu cả phía TƯ và địa phương không có những giải pháp thu hút phù hợp". Nhưng với một thực trạng được ghi nhận mơ hồ như nêu trên thì làm sao có thể tìm ra "giải pháp phù hợp"? Và Bộ KH-ĐT sẽ thu hoạch được gì từ đó để làm "hình mẫu" cho các địa phương khác vượt lên khó khăn hiện nay?

HẢI CHÂU