Có hàng tỷ đô làm sây bay, sao lại thiếu tiền đầu tư cho đồng bào nghèo?

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Uỷ ban Dân tộc Giàng Seo Phử trả lời chất vấn chiều 13/3 (Ảnh: ND)

Chất vấn Bộ trưởng, Chủ nhiệm Uỷ ban Dân tộc Giàng Seo Phử  chiều 13/3, đại biểu Tôn Thị Ngọc Hạnh (đoàn Đắk Nông) phản ánh thực trạng nguồn vốn bố trí cho đồng bào khó khăn thời gian qua chưa kịp thời. Kinh phí từ trung ương chuyển về quá thấp, việc triển khai còn thiếu đồng bộ, thiếu tập trung nguồn lực gây khó khăn cho việc triển khai dự án. Đại biểu đề nghị Bộ trưởng nêu giải pháp đột phá tháo gỡ thực trạng này.

Đặt vấn đề tương tự, đại biểu Trương Minh Chiến (đoàn Bạc Liêu) đặt câu hỏi: Với nguồn vốn phân bổ và việc bố trí như hiện nay các chương trình có đạt được mục tiêu đề ra không?

Đề cập đến chương trình vay vốn, đại biểu Nguyễn Bá Thuyền (đoàn Lâm Đồng) nêu thực trạng địa phương không có nguồn vốn cho vay. Mặc dù quyết định đã được ban hành, song nguồn vốn lại không có. Vậy Bộ trưởng có giải pháp gì về việc này?...

Trả lời chất vấn đại biểu, Bộ trưởng Giàng Seo Phử cho biết, việc thực hiện chương trình này còn nhiều khó khăn do cơ chế và nhiều lý do khác nhau, mà chính xác là do tình hình khó khăn chung của đất nước. Tất cả các hạng mục công trình cả nước nói chung cắt giảm, tập trung cho những vấn đề quan trọng, trong đó có chương trình dân tộc miền núi, chương trình 135. Đến giờ có nhiều nội dung chưa được triển khai do chưa có nguồn lực bố trí.

Theo ông Giàng Seo Phử, Quốc hội mới đây đã biểu quyết với nguồn vốn rất thấp để thực hiện cho hơn 2 nghìn thôn bản. Trong khi số tiền đầu tư Thủ tướng quyết định chi trước đó là 1,5 tỷ/xã/năm, nhưng do khó khăn QH chỉ duyệt chi được 1 tỷ. Mặt khác đến thời điểm này cũng mới chỉ đạt 64% theo đề án được duyệt.

“Nếu QH thấy cần phải nâng lên, đó là thẩm quyền của QH. Nếu chỉ mỗi cá nhân tôi thì không thể nêu giải pháp đột phá được, vì cái này thuộc thẩm quyền của QH” – Bộ trưởng nói và mong muốn QH quan tâm hơn đến vấn đề này.

Cũng theo Bộ trưởng Giàng Seo Phử, thành quả của công cuộc đổi mới còn nhiều vấn đề phải suy nghĩ, phải hỗ trợ, vì chênh lệch thu nhập giữa vùng miền núi và các vùng khác ngày càng xa.

“Chúng tôi mong muốn được trực tiếp hỗ trợ kịp thời hơn” - Bộ trưởng kiến nghị và thừa nhận thực trạng nguồn vốn phân bổ trong thời gian qua chậm theo phản ánh của đại biểu là hoàn toàn chính xác.

Theo Bộ trưởng, chính sách của ta là theo nhiệm kỳ, kế hoạch chưa có tính hệ thống. Trong nhiệm kỳ 5 năm, đã mất 3 năm làm chính sách nên thực chất đồng bào thụ hưởng từ chính sách cũng chỉ được hơn 1 năm. Do vậy ông đề nghị phải thay đổi phương pháp triển khai kế hoạch 2016 – 2020.

Có vẻ không đồng tình với phần trả lời của Bộ trưởng Giàng Seo Phử, một số đại biểu đề cập đến trách nhiệm của Bộ trưởng khi mục tiêu kế hoạch không đạt được. Đại biểu QH tỉnh Hòa Bình thì đưa ra sự so sánh rất đáng phải suy nghĩ: Trong khi chúng ta đầu tư xây dựng sân bay hàng chục tỷ đô la, nhưng lại không có nguồn lực cho đồng bào nghèo. Đại biểu nêu chất vấn: Làm thế nào để khắc phục, để đồng bào không còn phải phàn nàn vì ăn “bánh vẽ” quá nhiều?

Bộ trưởng Giàng Seo Phử khẳng định “không thoái thác trách nhiệm” rồi nhắc lại rằng, nếu không có nguồn lực thì chương trình không triển khai được. Ông cũng mong muốn Bộ KH&ĐT, Bộ Tài chính giải trình thêm. “Muốn đột phá thì phải có nguồn lực. Chúng ta đã thống nhất chủ trương rồi, Chính phủ đã quyết định nhưng khi ra QH, do điều kiện thực tế khó khăn, QH lại tụt mức đầu tư xuống”.

Giải trình thêm vấn đề đại biểu nêu, Thứ trưởng Bộ KH&ĐT Nguyễn Thế Phương cho biết, mặc dù dự toán ngân sách nhà nước rất khó khăn, nguồn vốn cho đầu tư giảm nhưng Bộ vẫn đề xuất tiếp tục hỗ trợ theo kế hoạch từ năm 2013 về trước. Trong khi nguồn lực hạn chế, ông Phương đề nghị phải tập trung, tránh dàn trải, đầu tư dứt điểm, vốn đầu tư phải đúng mục đích và có hiệu quả.