Chuyện chưa kể về ngôi làng hơn 200 nóc nhà có đến 12 vị tiến sĩ

Ngôi làng nhỏ nằm bên dòng sông Lô thuộc tỉnh Vĩnh Phúc nổi tiếng vì có đến 12 vị tiến sĩ Nho học, 2 di tích lịch sử cấp quốc gia. Nơi đây còn có một tên gọi khác là “làng tiến sĩ”.

''Làng tiến sĩ''

Được mệnh danh là "làng tiến sĩ" của Vĩnh Phúc - làng Quan Tử (xã Sơn Đông, huyện Lập Thạch) - vùng đất khoa bảng nổi tiếng với 12 vị tiến sĩ Nho học, trong đó có nhiều nhân vật giữ những vị trí quan trọng trong các triều đại phong kiến Việt Nam.

Nhắc đến Quan Tử là nhắc đến những dòng họ hiếu học như họ Vũ, họ Lê, họ Nguyễn, họ Trần và họ Đặng. Các dòng họ này đều có nhà thờ riêng và đều được công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh. 12 người góp tên vào truyền thống khoa bảng của vùng đất địa linh nhân kiệt này đều thuộc các dòng họ nêu trên gồm: Nguyễn Từ, Lê Thúc Chẩn, Nguyễn Tộ, Nguyễn Chinh, Nguyễn Tư Phúc, Trần Doãn Hựu, Lê Đức Toản, Đặng Thận, Lê Khiết, Đặng Điềm, Nguyễn Phu Hựu và Vũ Doãn Tư.

Với truyền thống là các dòng họ có bề dày lịch sử hiếu học, thế hệ ngày nay vẫn duy trì truyền thống mà tiền nhân để lại bằng cách hướng các con, cháu tu nghiệp theo con đường học tập. 

langts.jpg
Học sinh tan trường, đi ngang Đền thờ tiến sĩ Đỗ Khắc Chung - người được người dân tôn Thành hoàng làng suốt 700 năm qua. Ảnh: K.L

Trong số nhiều dòng họ nức danh tại Quan Tử, chúng tôi tìm đến nhà thờ họ Vũ - nơi đang thờ Thủy Tổ Vũ Doãn Tư.  Ông Vũ Thế Công - Trưởng dòng họ Vũ tại thôn Quan Tử, cho biết, theo sử sách ghi chép lại, cụ tổ Vũ Doãn Tư của dòng họ Vũ năm 24 tuổi thi đỗ Đệ tam giáo đồng tiến sĩ khoa Tân Sửu, niên hiệu Quảng Hòa thứ nhất (1541) đời Vua Mạc Phúc Hải. Ông làm quan thất phẩm và làm tới chức Lại bộ Tả thị lang Vũ tướng công thời nhà Mạc.

Hiện nay, với truyền thống dòng họ Vũ lâu đời hiếu học, nhà thờ họ Vũ luôn được các thế hệ sau coi là nơi giáo dục truyền thống khoa bảng cho con cháu phấn đấu noi theo trên con đường sự nghiệp học tập và làm việc. 

Ông Vũ Thế Công chia sẻ: Hàng năm, vào dịp đầu xuân, dòng họ Vũ lại tổ chức hoạt động vinh danh các gia đình hiếu học, có con em học giỏi, đỗ đạt cao từ học sinh giỏi cấp huyện, cấp tỉnh, cấp quốc gia đến đỗ đạt đại học…

img 6462 vdv.jpg
Nhà thờ họ Vũ tại làng Quan Tử. Ảnh: V.Hậu 
Họ Vũ Quan Tử
.jpg
Ông Vũ Thế Công chia sẻ với các thế hệ sau về truyền thống khoa bảng của dòng họ Vũ. Ảnh: V.Hậu

Cách nhà thờ họ Vũ một đoạn đường làng, nhà thờ họ Trần ở thôn Quan Tử được tôn tạo khang trang và thờ tiến sĩ Trần Doãn Hựu (1452 - ?). Tiến sĩ Trần Doãn Hựu tham gia thi năm 27 tuổi đỗ Đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân khoa Mậu Tuất, niên hiệu Hồng Đức thứ 9 (1478), đời vua Lê Thánh Tông, làm quan đến chức Lại bộ Thượng thư. Ông chính là cháu đích tôn của Tả Tướng quốc Trần Nguyên Hãn – Khai quốc công thần của nhà Lê Sơ.

2a306c9b8c32216c7823.jpg
Cổng vào nhà thờ họ Trần làng Quan Tử. Ảnh: V.Hậu 

Nhà thờ họ Trần tại thôn Quan Tử được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh năm 2010. Sau khi trải qua các cuộc kháng chiến chống Pháp, chống đế quốc Mỹ nhà thờ họ Trần xuống cấp, hư hỏng nghiêm trọng. Đến năm 2000, dòng họ Trần xây dựng lại và thờ tự cho đến nay.

Ông Trần Kim Sáu - đại diện họ Trần ở đây, cho biết: Là cao niên trong dòng họ, chúng tôi luôn nhắc nhở con cháu nhớ về cha ông, những người đã ghi danh sử sách, được vinh danh bảng vàng, được ngàn đời nhắc tên để học tập, lao động, xây dựng gia đình, quê hương.

Quan Tử hoà vào truyền thống khoa bảng Vĩnh Phúc

Ở Vĩnh Phúc thường truyền tai nhau rằng, muốn biết truyền thống hiếu học của tỉnh hãy đến Văn Miếu tỉnh - nơi thờ các bậc Tiên thánh, Tiên Nho và danh nhân khoa bảng của tỉnh Vĩnh Phúc từ thời Lý đến thời Nguyễn. Văn Miếu Vĩnh Phúc được xem là hình mẫu tiêu biểu cho một Văn miếu cấp phủ ở Việt Nam thời Lê Trung Hưng.

Văn Miếu Vĩnh Phúc hiện có hai dãy nhà bia tiến sĩ. Là nơi đặt 18 tấm bia trên lưng rùa, được phân bố đối xứng nhau mỗi bên có một hàng gồm 9 bia, khắc tên 91 vị đỗ Đại khoa của tỉnh Vĩnh Phúc từ thời Lý đến thời Nguyễn.

img 6520.jpg
Dãy bia tiến sĩ tại Văn Miếu tỉnh Vĩnh Phúc. Ảnh: V.Hậu

Trong hơn 800 năm tồn tại của nền khoa cử Nho học, Vĩnh Phúc đã tạo lập truyền thống khoa bảng với 388 người đỗ khoa trường, trong đó có 86 vị đỗ hàng Đại khoa và 302 vị đỗ hàng trung khoa. Hiện nay, 86 vị tiến sĩ danh nho tiêu biểu của tỉnh Vĩnh Phúc được lưu danh trên bảng đồng bia đá và thờ tự trong Văn Miếu Vĩnh Phúc. Đặc biệt, Vĩnh Phúc có 4 tiến sĩ được khắc danh trên bia đá rùa vàng tại Văn Miếu Quốc Tử Giám gồm các ông Lê Thúc Chẩn, Nguyễn Trịnh, Nguyễn Tư Phúc, Trần Doãn Hựu.

Bia tiến sĩ là biểu tượng của sự thành đạt và trí tuệ được dựng lên mang ý nghĩa tôn vinh những người đỗ đạt, thể hiện mong muốn tên tuổi của các nhà khoa bảng trường tồn và mang lại cho con cháu niềm tự hào mỗi khi đến chiêm bái và tìm thấy tên tuổi của vị tiến sĩ thuộc dòng họ mình được lưu danh.

Văn Miếu Vĩnh Phúc .jpg
Hình ảnh Văn Miếu Vĩnh Phúc. Ảnh: BQL

Hiện nay, Văn Miếu Vĩnh Phúc trở thành điểm đến thăm quan, nghiên cứu, tìm hiểu của các tầng lớp nhân dân trong tỉnh và du khách trong và ngoài nước. Đặc biệt, nơi đây trở thành điểm đến thường xuyên của các thế hệ trẻ, học sinh trước mỗi kỳ thi cử.

Các trường học từ mầm non đến cao đẳng, đại học đều tổ chức thường xuyên các buổi ngoại khóa tại Văn Miếu Vĩnh Phúc nhằm giáo dục truyền thống hiếu học từ ngàn xưa của tỉnh từ đó thúc đẩy ý chí, nghị lực vươn lên của các thế hệ sau.

Nam sinh Hà Nội trúng tuyển 11 trường ĐH thế giới, học bổng lên đến 8 tỷ

Từ bỏ suất học bổng ở mức cao nhất dành cho sinh viên quốc tế tại đại học số 1 Canada, Lê Thanh Dũng dự định sẽ theo học tại Mỹ với suất học bổng hơn 8 tỷ đồng.

Không được tổ chức thi riêng, các trường tư Hà Nội tuyển sinh lớp 10 thế nào?

Sở GD-ĐT Hà Nội đã chính thức công bố phương án tuyển sinh vào lớp 10 các trường THPT tư thục và công lập tự chủ. Trong đó, năm nay, Sở yêu cầu các trường tư không tổ chức kỳ thi riêng.

'Xin phụ huynh hãy trả lại sự tôn nghiêm cho người thầy'

Chẳng thể chịu thêm áp lực, cùng đồng lương bấp bênh, chị nộp đơn xin thôi công việc đã gắn bó 5 năm, từng là niềm tự hào, mơ ước. Suốt chặng đường từ trường về nhà, chị òa khóc với quyết định của chính mình.

Nam sinh mồ côi bố giành học bổng 7 tỷ: Làm nghề bưng bê lấy tiền thi IELTS, SAT

Biến cố mất bố vào năm lớp 2 khiến Quang dần thu mình, không muốn giao tiếp với ai. Cho đến tận đầu năm lớp 8, em mới bắt đầu có khát khao xóa bỏ con người nhút nhát để bước ra khỏi vùng an toàn.

Đam mê về game đưa nữ sinh trúng tuyển ĐH Mỹ, học bổng 6,6 tỷ

Tự tin chọn lối đi riêng với niềm đam mê về game, Trịnh Bảo Hân (học sinh lớp 12 Anh 2 trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam) vừa giành học bổng trị giá 6,6 tỷ đồng vào ĐH Drexel, Mỹ.

'Tôi nghỉ việc để giữ sự uy nghiêm cuối cùng của người thầy'

Trước áp lực của học sinh và phụ huynh, sau một tình huống sư phạm gây tranh cãi, cô H. đã quyết định nộp đơn nghỉ việc, chia tay với nghề đã nhiều năm gắn bó.

Nữ sinh xứ Nghệ trúng tuyển 9 đại học Mỹ

Từ Nghệ An ra Hà Nội học trong môi trường hoàn toàn bằng tiếng Anh, Quỳnh Anh phải chật vật để bắt kịp với các bạn. Nhưng cũng chính cú sốc ấy đã tạo đà giúp nữ sinh chinh phục hàng loạt đại học hàng đầu nước Mỹ.

Người lao công ăn bánh mì trên phố 'giúp' nữ sinh Hà Nội vào ĐH top đầu Mỹ

Thay vì chọn những ngành học đang được coi là thời thượng, Võ Nguyễn Gia Minh (học sinh lớp 12, Hà Nội) quyết theo đuổi ngành Khoa học môi trường ở đại học công lập top đầu Mỹ với khát khao trở về giúp đất nước xanh và sạch hơn.

Cuộc thi sáng tạo STEM thu hút hàng trăm nghìn giáo viên, học sinh tham gia

Cuộc thi nhằm đem đến cho các em học sinh cơ hội ứng dụng kiến thức giáo dục STEM liên quan đến các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học để tìm ra và hiện thực hóa các giải pháp sáng tạo.

Giảng viên trình độ giáo sư, tiến sĩ phía Bắc nhiều hơn các vùng khác cộng lại

Theo Bộ GD-ĐT, hiện nay quy mô và chất lượng giảng viên được nâng lên rõ rệt trong những năm qua. Riêng vùng Đồng bằng sông Hồng, số người có trình độ tiến sĩ bằng cả nước cộng lại.

Đang cập nhật dữ liệu !