“Chúng tôi chưa làm xong pho tượng sống về Tướng Giáp”

Giáo sư Lê Văn Lan trả lời phỏng vấn của PV báo điện tử Infonet sáng nay 6/10. (Ảnh. Xuân Hải).

Cái Học thuyết ấy đã được bàn bạc trong suốt hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc ta, nhưng chưa được tổng kết lại và chỉ là đến thời của Đại tướng Võ Nguyên Giáp mới có sự tổng kết, thu hoạch những giá trị về quân sự và quân sự học của lịch đất nước Việt Nam.

Để kết hợp cả truyền thống và hiện đại thành một Học thuyết Quân sự Việt Nam, học thuyết đó chỉ có thể chốt lại bằng cái tên vừa kế tục những giá trị truyền thống, vừa kết tinh những giá trị thời hiện đại mà chỉ có Đại tướng mới làm được điều đó với 8 chữ “Chiến tranh nhân dân và quân đội nhân dân”.

Thưa giáo sư, ông có thể phân tích rõ hơn về Học thuyết quân sự của dân tộc Việt Nam mà Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã để lại cho dân tộc là như thế nào?

Giá trị của học thuyết đã được thể hiện, thực hiện thành công và thành công vĩ đại trong hai cuộc kháng chiến chống những  thế lực đen tối và hắc ám vào bậc nhất thế giới  đó là thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Như vậy học thuyết Quân sự Việt Nam cổ truyền và hiện đại đã được Đại tướng với tư cách là tác giả nói và viết để lại cho đời sau.

Với sự công phu của công trình, từ những đúc kết đầy sáng tạo, tôi tin chắc rằng sau này càng có độ lùi về thời gian, hoàn toàn có thể mệnh danh Đại tướng là: Ông tổ của văn học và nghệ thuật chiến tranh nhân dân, quân đội nhân dân và nó không chỉ dừng lại ở sự bó hẹp trong phạm vi Việt Nam nữa mà còn kéo dài suốt không gian của sự ứng dụng học thuyết Việt Nam cổ truyền và hiện đại ra toàn thế gới.

Hiện nay, thế giới vẫn chưa biết đến học thuyết trong cả lịch sử phức tạp lâu đời và sự cống hiến rất rộng rãi của nó. Học thuyết Quân sự Việt Nam này sẽ có giá trị nhân danh Việt Nam mà cống hiến cho nhân loại cho thế giới. Sự vĩ đại của Người mà chắc chắc rồi đây sẽ được gọi là Ông tổ của khoa học và nghệ thuật chiến tranh nhân dân Việt Nam, quân đội nhân dân sẽ có tầm quốc gia dân tộc, nhưng cũng có tầm quốc tế và nhân loại.

Thưa giáo sư, ông có cảm nhận như thế nào trước sự “ra đi” của Đại tướng Võ Nguyên Giáp?

Hiện, chúng tôi đang có dự án cộng tác với Hội di sản Việt Nam, làm một dự án rất lớn và có tác dụng quan trọng đó là làm 4 bức tượng  của 4 vị danh tướng của lịch sử dân tộc.

Chúng tôi đã có sự nghiên cứu và chọn ra được 4 vị danh tướng đó là: Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Quang Trung - Nguyễn Huệ và Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Cả 3 vị danh tướng trong thời kỳ phong kiến thì đã là danh tướng của quá khứ, nhưng riêng Đại tướng Võ Nguyên Giáp là danh tướng của thời hiện đại.

Chúng tôi đã triển khai dự án này và có cuộc ra mắt dự án tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự  Việt Nam và chúng tôi rất vui mừng rằng Đại tướng đã biết đến việc này thông qua đại diện của gia đình đến dự tại buổi lễ ra mắt. Tôi chỉ tiếc một điều rằng Đại tướng chưa kịp nhìn thấy sản phẩm của chúng tôi trong lễ ra mắt.

Hiện tại chúng tôi mới chỉ đưa ra và đang thực hiện dự án, dự kiến bức tượng Đại tượng Võ Nguyên Giáp sẽ hoàn thành vào đúng dịp kỷ niệm 60 năm chiến thắng Điện Biên Phủ, kỷ niệm 104 năm tuổi thọ của Đại tướng và cũng là kỷ niệm võ công oanh liệt nhất của dân tộc mà Đại tướng là người trực tiếp chỉ đạo, tạo nên chiến thắng oanh liệt này. Qua bức tượng về Đại tướng, chúng tôi mong rằng Đại tướng sẽ tiếp nhận cho tấm lòng và trí tuệ của giới văn nghệ sỹ, giới khoa học, cũng là của quân và dân ta nữa, kính dâng tặng Đại tướng một pho tượng sống.

Chúng tôi rất mong sẽ kính dâng lên Đại tướng pho tượng sống này. Tuy nhiên, thời gian vừa qua sức khỏe của Đại tướng vô cùng yếu, chúng tôi hy vọng rằng, qua người thân của gia đình Đại tướng biết đến việc làm có ý nghĩa của chúng tôi là may lắm rồi.

Giờ đây mong mỏi, hy vọng ấy đã không thành hiện thực. Chúng tôi vô cùng tiếc nuối và chúng tôi sẽ quyết tâm, sáng tạo, tiến tới hoàn tất công việc trong thời gian ngắn nhất và như thế tôi nghĩ rằng hương hồn của Vị tướng thiên tài rồi cũng biết được ghi nhận những cố nỗ lực, cố gắng của chúng tôi.

Thưa giáo sư, trong quá trình nghiên cứu, công tác của mình, ông đã có lần nào vinh dự được gặp Đại tướng và kỷ niệm sâu sắc đáng nhớ nhất của giáo sư khi được gặp Đại tướng?

Đã có nhiều lần anh Văn, cho phép tôi được gọi Đại tướng Võ Nguyên Giáp thân mật như vậy, cho gọi tôi đến hỏi thăm rất nhiều điều. Nhưng tôi nhớ nhất kỷ niệm đó là vào năm 1963, khi ấy tôi mới chỉ là một nhà khoa học còn rất trẻ ở tuổi ngoài 20, nhưng đã viết và in được 1 cuốn sách về văn hóa Đông Sơn ở thời kỳ đồng thau của nước nhà.

Khi tôi viết cuốn sách này, tôi nghĩ rằng một thời kỳ ngược về quá khứ xa xăm của đất nước như thế, mà một Vị danh tướng như Đại tướng sẽ không quan tâm đến. Thế mà qua chị Bích Hà, phu nhân Đại tướng, tôi cũng xin được gọi thân mật như thế, vì chị Bích Hà cũng cùng lứa tuổi trong giới sử học chúng tôi.

Khi gặp, Đại tướng nói với tôi một câu rất thân mật: “Này cho tớ đọc cái quyển đó với!”. Khi ấy, tôi rất là xúc động và vui mừng viết vào cuốn sách dòng chữ kính tặng Đại tướng  đối với sản phẩm đầu tay của mình. Đối với tôi, ở cái tuổi chập chững mới vào làm khoa học mà đã được Đại tướng  biết đến và quan tâm là điều thật vinh dự.

Người xin sách với một tinh thần rất cởi mở, thân mật, tôi nghĩ đấy là tác phong, cũng như ảnh hưởng bao trùm của một vị danh tướng, không chỉ ở lĩnh vực quân sự mà còn quan tâm đến tất cả các lĩnh vực của cuộc sống và sau này Đại tướng cũng trở thành người phụ trách lĩnh vực khoa học. Và như thế, tôi nghĩ rằng cái bao quát của một vị danh tướng đã được thể hiện từ rất lâu và đến lúc Đảng, Nhà nước và nhân dân cần thì tiềm năng ấy bất cứ lúc nào cũng xuất hiện được. Tôi nghĩ rằng, người có khả năng xuất chúng như thế trên thế giới không nhiều.

Xin trân trọng cảm ơn Giáo sư!