“Cam kết tái cân bằng của Hoa Kỳ là có thật!”

Hội nghị lần này có chủ đề “Tăng cường hợp tác, chia sẻ thông tin, đảm bảo an ninh, an toàn toàn trên biển” với sự tham dự của 24 đại biểu là các Tư lệnh, Phó Tư lệnh, sĩ quan cấp cao đang đảm trách các cương vị quan trọng trong lực lượng Cảnh sát biển, thực thi pháp luật trên biển của 4 quốc gia thuộc vùng Vịnh Thái Lan (Campuchia, Malaysia, Thái Lan, Việt Nam).

Tàu Cảnh sát biển Việt Nam cứu hộ tàu cá của ngư dân bị nạn trên biển (Ảnh: HC)

Theo Thiếu tướng Nguyễn Quang Đạm, Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam, hội nghị lần này nhằm đánh giá thực trạng và làm rõ các thách thức hiện hữu đối với vấn đề an ninh biển của các quốc gia trong vùng Vịnh Thái Lan. Từ đó xác định mục tiêu và lĩnh vực hợp tác chung giữa các quốc gia để đảm bảo an ninh, an toàn trên các vùng biển trong khu vực, đồng thời thảo luận về các tình huống trên biển như nhập cư trái phép, đánh bắt cá trái phép và tìm kiếm cứu nạn để tìm ra các giải pháp giải quyết cụ thể.

Phát biểu tại phiên khai mạc hội nghị, bà Rena Bitter, Tổng Lãnh sự Hoa Kỳ tại TP.HCM nêu rõ: “Một điều không còn bí mật, đó là trọng tâm địa chính trị của thế giới đang chuyển sang khu vực châu Á – Thái Bình Dương và khu vực Đông Nam Á với người dân năng động, có lịch sử phong phú và nằm ở vị trí chiến lược dọc theo các tuyến hàng hải là một điểm quan trọng trong tương lai của khu vực và thế giới.

Quyết định của Tổng thống Obama trong việc tái cân bằng nỗ lực của chúng tôi sang khu vực châu Á – Thái Bình Dương thể hiện không chỉ tầm quan trọng ngày càng gia tăng của khu vực này mà còn là sự tái khẳng định rằng Hoa Kỳ là cường quốc ở Thái Bình Dương có lợi ích gắn liền với nền kinh tế, an ninh và trật tự chính trị của châu Á”.

Bà Rena Bitter nêu dẫn chứng cho thấy cam kết của Hoa Kỳ vào sự tái cân bằng này. Đó là Ngoại trưởng John Kerry chỉ trong 9 tháng qua đã có 4 chuyến thăm đến châu Á. Ngay trong năm đầu tiên trên cương vị Ngoại trưởng, ông đã gặp gỡ 10 nguyên thủ quốc gia, bộ trưởng ngoại giao của ASEAN; lãnh đạo cấp cao của Úc, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và nhiều đảo quốc Thái Bình Dương; đồng chủ trì các hội nghị bộ trưởng với Bộ trưởng Quốc phòng Hagel, Bộ trưởng Tài chính Lew và Bộ trưởng Thương mại Pritzker; tham gia cùng Đại diện Thương mại Froman tiếp các nhà lãnh đạo của Hiệp định Đối tác Thái Bình Dương; và tham gia vào các hội nghị đa phương trong khu vực…

“Cam kết tái cân bằng của chúng tôi là thật!” – bà Rena Bitter nhấn mạnh và nói tiếp: “Chúng tôi biết an ninh hàng hải trong khu vực xoay quanh sự hợp tác giữa các quốc gia có mặt tại đây hôm nay. Sự phát triển nhanh của các nền kinh tế Đông Nam Á nhấn mạnh tầm quan trọng của tự do hàng hải, đường thủy thương mại, thực thi pháp luật có trách nhiệm và hợp tác đa phương.

Sinh kế của hàng triệu người trên khắp khu vực phụ thuộc vào đại dương. Khi ngành hàng hải phát triển – bởi tàu chở container, tàu chở khách và tàu đánh bắt cá – thì triển vọng về kết nối lớn hơn và thịnh vượng hơn trong khu vực cũng sẽ gia tăng. Tuy nhiên, điều đó cũng đặt ra rủi ro về tai nạn và hoạt động tội phạm.

Các thách thức về thực thi luật biển này sẽ chỉ gia tăng theo thời gian. Đó là lý do tại sao việc hợp tác về thực thi luật biển giữ vai trò quan trọng trong việc đạt được các mục tiêu chung đó là chống buôn người, ngăn chặn chuyển giao vũ khí hủy diệt hàng loạt, xây dựng khả năng tiến hành hỗ trợ nhân đạo và hoạt động cứu trợ thảm họa, chống đánh bắt cá trái phép, và duy trì toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia”.

Sau khi nhắc lại phát biểu của Ngoại trưởng John Kerry trong chuyến thăm Việt Nam tháng trước là “không khu vực nào có thể an toàn nếu thiếu sự thực thi pháp luật hiệu quả trong vùng lãnh hải”, bà Rena Bitter nêu rõ: “Chính vì điều đó, Hoa Kỳ đang làm việc để gia tăng những cam kết lâu dài nhằm củng cố các đối tác trong khu vực. Chúng tôi đã gia tăng hợp tác song phương với các cơ quan thực thi luật biển cũng như hỗ trợ sự gắn kết khu vực giống như sáng kiển vùng Vịnh Thái Lan này”.

Bà Rena Bitter kêu gọi “cần hợp tác an ninh hàng hải và ngăn chặn tôi phạm khai thác các bến cảng và lãnh hải của bất kỳ quốc gia nào để thực hiện các hoạt động trái phép”; “cần có một cách tiếp cận toàn diện đối với an ninh biển, đó là thừa nhận những thách thức đơn nhất về lãnh hải và toàn bộ các mối đe dọa an ninh mà chúng ta đương đầu”.

Trong đó bà xác định, sự hợp tác giữa các quốc gia Đông Nam Á là giải pháp để duy trì và thúc đẩy một môi trường an ninh và ổn định hơn, giúp duy trì hòa bình và thịnh vượng lâu dài cho tất cả. Sự có mặt của các đại biểu tại hội nghị lần này, theo bà Rena Bitter, là nhằm đảm bảo sự chuẩn bị để đối phó có hiệu quả với tất cả các mối đe dọa trên biển – từ môi trường xuống cấp, đánh bắt cá trái phép đến buôn người, buôn lậu và các hàng hóa lưỡng dụng. Đồng thời luôn lưu tâm đến kịch bản khủng khiếp là các loại vũ khí, trang thiết bị hạt nhân, sinh học và hóa học được vận chuyển qua vùng Vịnh Thái Lan.

“Hoa Kỳ cam kết hỗ trợ các nỗ lực bảo đảm an toàn cho vùng biển Đông Nam Á nhằm phục vụ cho một tương lai ổn định và thịnh vượng của tất cả. Việc thực thi luật biển ở khu vực này sẽ trực tiếp góp phần vào sự ổn định của khu vực và vào đời sống hòa bình, thịnh vượng không chỉ cho người dân các nước trong khu vực mà còn cho người dân Hoa Kỳ” – Bà Rena Bitter nói.