Cách dân thường Sri Lanka ‘làm giàu’ giữa cuộc khủng hoảng nhiên liệu tồi tệ nhất trong lịch sử

Giữa khủng hoảng nhiên liệu tồi tệ nhất trong lịch sử, nhiều dân thường Sri Lanka đang "làm giàu" bằng cách tham gia thị trường chợ đen xăng dầu.

Trông bề ngoài, ông Akshant (tên nhân vật đã được thay đổi) giống như mọi tài xế lái xe tuk tuk ở Sri Lanka, song thực tế thu nhập của ông lại cao hơn 3 lần so với đồng nghiệp. Nguyên nhân là do ông Akshant tham gia thị trường chợ đen bán nhiên liệu, giữa lúc Sri Lanka lâm vào cuộc khủng hoảng nhiên liệu tồi tệ nhất trong lịch sử quốc gia

“Công việc này mang lại lợi nhuận cao hơn so với lái xe tuk tuk”, Channel NewsAsia (CNA) dẫn lời tài xế Akshant (59 tuổi).

{keywords}
Ông Akshant kiếm tiền từ thị trường chợ đen buôn bán xăng dầu giữa cuộc khủng hoảng nhiên liệu tồi tệ nhất trong lịch sử Sri Lanka. (Ảnh: CNA)

Hàng ngày ông Akshant vẫn đỗ chiếc xe 3 bánh chở khách tại thành phố Colombo, nơi các phương tiện xếp hàng nối đuôi nhau kéo dài vài kilomet trước cây xăng đã trở thành hình ảnh quá quen thuộc.

“Nếu tôi mua được 5 lít xăng, tôi chỉ đổ 3 lít xăng vào bình còn lại 2 lít sẽ bán cho người khác”, ông Akshant giải thích.

Trong vài tháng qua, công việc rút bớt xăng trong bình xe để bán ra ngoài đã giúp ông Akshant kiếm được một khoản tiền không nhỏ.

Tại các cây xăng, giá 1 lít xăng là 450 rupee Sri Lanka (1,26 USD). Nhưng tại nhà ông Akshant, nơi các thùng chứa xăng được cất giữ để bán lẻ, ông thường bán với giá 2.500 – 3.000 rupee Sri Lanka/lít.

“Khách hàng của tôi là những người đi xe máy và tài xế lái xe tuk tuk. Các chủ phương tiện khác thường không mua xăng của tôi, bởi họ cần từ 50 – 60 lít mà tôi không có nhiều như thế để bán”, ông Akshant nói. 

Cuộc khủng hoảng nhiên liệu trầm trọng nhất trong lịch sử khiến hàng triệu người tại quốc đảo 22 triệu dân phải vật lộn mưu sinh trước cơn bão giá. Trong khi nguồn dự trữ ngoại hối của chính phủ Sri Lanka cũng đã cạn kiệt và không đủ tiền để nhập khẩu nhiên liệu.

“Chúng tôi đã phải chờ đợi 3 – 4 ngày để mua nhiên liệu, và chúng tôi cũng chỉ mua được lượng xăng có giá 2.500 rupee mỗi lần. Số nhiên liệu này là không đủ dùng. Do đó, một số người sẽ bớt xăng đổ vào bình xe của họ để bán ra ngoài với giá cao hơn. Tôi cũng bắt đầu làm như thế”, ông Akshant nói thêm.

Theo Bộ trưởng Điện lực và Năng lượng Sri Lanka Kanchana Wijesekera, hoạt động nhập khẩu nhiên liệu sẽ hạn chế trong vòng 12 tháng tới.

Còn hiện tại, đối với những người giống như ông Akshant, lạm phát gia tăng và tình trạng thiếu nhiên liệu chính là cơ hội để kiếm tiền.

Khách hàng của ông Akshant là người dân địa phương, những người có tiền nhưng lại không có thời gian để xếp hàng dài chờ tới lượt mua nhiên liệu. Họ sẵn sàng trả tiền để mua nhiên liệu với giá chênh, thay vì phải dành nhiều ngày xếp hàng và ăn ngủ ngoài đường để được mua xăng.

Khó có thể xóa bỏ chợ đen

Hoạt động buôn bán nhiên liệu bất hợp pháp đang diễn ra tràn lan tại thủ phủ thương mại Colombo và nhiều khu vực khác ở Sri Lanka, bất chấp mặt hàng quý giá này đang được phân bổ theo hệ thống định mức.

Cụ thể, tất cả chủ phương tiện phải đăng ký với chính phủ Sri Lanka để nhận National Fuel Pass (tạm dịch: Phiếu nhiên liệu quốc gia). Khi được nhận phiếu, mỗi phương tiện sẽ có một mã QR riêng và dùng để mua nhiên liệu tại các trạm xăng.

{keywords}
Hàng dài phương tiện xếp hàng chờ tới lượt đổ xăng là hình ảnh quen thuộc ở Sri Lanka. (Ảnh: CNA)

Tùy thuộc vào loại phương tiện, mỗi mã QR sẽ quy định số lượng nhiên liệu mà phương tiện đó được mua hàng tuần. Ví dụ như với xe tuk tuk, tài xế chỉ được đổ tối đa 5 lít/tuần tại cây xăng. Với những phương tiện lớn hơn, số lít xăng được đổ hàng tuần cũng sẽ cao hơn.

“Hệ thống QR được ban hành do khả năng cung cấp nhiên liệu hàng ngày chỉ có hạn”, Bộ trưởng Năng lượng Wijesekera thừa nhận trên Twitter hồi tuần trước.

Nhưng dù đã có định mức phân phối, song hình ảnh những hàng dài phương tiện nối đuôi nhau chờ tới lượt đổ xăng vẫn diễn ra hàng ngày ở Sri Lanka.

“Đôi khi, không còn xăng trong trạm nên chúng tôi phải chờ tới khi xe tiếp nhiên liệu tới. Chuyện chờ đợi có thể là 1 hoặc 2 – 3 ngày. Trong khoảng thời gian này, chúng tôi phải ngồi trong xe chờ, mua thức ăn để ăn tại chỗ và lại chờ đợi”, ông Frank Joseph Alvis, tài xế lái xe chở khách du lịch nói. 

“Trời rất nóng, nhưng cũng không thể bật điều hòa trong xe vì nhiên liệu đã cạn”, ông Alvis nhấn mạnh.

Khi hàng dài xếp hàng nhích lên từng chút một, ông Alvis sẽ dùng tay để đẩy xe tiến lên phía trước thay vì khởi động động cơ để tiết kiệm nhiên liệu tối đa. 

Giống như nhiều tài xế khác đang hoạt động ở Sri Lanka, ông Alvis không có đủ tiền để mua xăng trên thị trường chợ đen, nên buộc phải xếp hàng dài hàng tuần.

“Đây là cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất bởi ngay cả trong giai đoạn nội chiến, chúng tôi cũng không rơi vào khủng hoảng nhiên liệu”, ông Alvis cho hay.

Vào ngày 1/8, hệ thống mã QR đã được áp dụng tại tất cả cây xăng trên toàn lãnh thổ Sri Lanka. Theo một số tài xế, hệ thống mã QR đã giới hạn chặt chẽ số lượng nhiên liệu được mua, và khiến thị trường chợ đen khó hoạt động hơn. Nhưng chuyện này vẫn không thể ngăn những người như ông Akshant tìm ra "lối đi riêng".

“Tôi vẫn đổ được đầy bình xăng bằng cách hối lộ chút tiền cho nhân viên cây xăng. Một số tài xế xe buýt cũng làm theo cách tương tự. Họ mua xăng, rút bớt xăng trong bình và bán ra ngoài với giá cao hơn”, ông Akshant cho biết.

{keywords}
Chợ đen buôn bán nhiên liệu vẫn hoạt động sôi nổi bất chấp chính phủ Sri Lanka phân phối xăng dầu bằng mã QR. (Ảnh: CNA)

Nhận thấy hành vi buôn bán xăng dầu trái phép đang diễn ra tràn lan, chính phủ Sri Lanka đã cho biện pháp ngăn chặn. 

Ông Tissa Maldeniya, Thanh tra cảnh sát ở Đồn Cảnh sát Kollupitiya tại thành phố Colombo, cho hay “Nếu lần đầu tiên bị bắt quả tang, chúng tôi sẽ nhắc nhở họ. Nếu tái phạm lần thứ 2, người vi phạm sẽ bị đưa về đồn cảnh sát để lấy lời khai và bị cảnh cáo. Nhưng nếu họ vẫn còn tiếp tục con đường sai phạm, chúng tôi sẽ đưa ra biện pháp xử lý thích hợp. Thực tế, chúng tôi không muốn xử phạt, bởi họ chỉ là những người dân vô tội và chúng tôi đang ở giữa cuộc khủng hoảng nhiên liệu”, ông Maldeniya nhấn mạnh.

Theo Bộ Điện lực và Năng lượng Sri Lanka, những người vi phạm nhiều lần có thể bị xóa mã QR vốn dùng để mua nhiên liệu và bị xử lý theo pháp luật. Nhiều trạm xăng ở Colombo cũng đã treo biển để khuyên tài xế không gian lận.

“Thực tế là chủ các trạm xăng không hề biết về tiền hoa hồng. Đây là giao dịch riêng của nhân viên trạm xăng và tài xế”, ông Akshant khẳng định, một số người vẫn tiếp tục mua bán xăng dầu trên thị trường chợ đen bất chấp lệnh cấm của chính phủ.

Chuyện lái xe ra đường ở nơi có giá bán nhiên liệu đắt nhất thế giới

Chuyện lái xe ra đường ở nơi có giá bán nhiên liệu đắt nhất thế giới

Giá bán nhiên liệu tăng cao khiến các tài xế taxi và người sở hữu xe ô tô riêng ở Hong Kong phải cân nhắc trước khi cho xe lăn bánh ra đường.

Minh Thu (lược dịch)

Khoảnh khắc cây khổng lồ đổ ngang đường, đè bẹp hàng loạt ô tô

Một cây cổ thụ khổng lồ đã đổ xuống một trong những con đường đông đúc nhất ở trung tâm thành phố Kuala Lumpur làm 1 người thiệt mạng, đè bẹp hàng loạt ô tô.

Video quân đội Ukraine phá tung pháo tự hành Nga ở Luhansk

Quân đội Ukraine đã sử dụng hệ thống pháo binh Archer do Thụy Điển viện trợ để bắn nổ một pháo tự hành Msta-S của Nga ở vùng Luhansk.

Video Nga phá hủy hệ thống phòng không Đức viện trợ cho Ukraine

Bộ Quốc phòng Nga vừa công bố video ghi lại khoảnh khắc quân đội nước này nã hỏa lực phá hủy một trong các hệ thống phòng không IRIS-T của Đức viện trợ cho Ukraine.

Video tên lửa đạn đạo Nga bắn nổ 2 hệ thống HIMARS của Ukraine

Quân đội Nga đã sử dụng tên lửa đạn đạo Iskander-M để bắn nổ 2 xe phóng thuộc hệ thống HIMARS của Ukraine tại vùng Kharkiv.

Chiến thuật 'màn khói' giúp Nga vượt mặt UAV trinh sát của Ukraine

Quân đội Nga đã sử dụng chiến thuật "màn khói" để bảo vệ binh sĩ và khí tài của nước này trước các cuộc tập kích bằng máy bay không người lái (UAV) của Ukraine.

Video xe chiến đấu bộ binh Bradley của Ukraine tập kích cứ điểm Nga

Quân đội Ukraine đã sử dụng xe chiến đấu bộ binh (IDF) Bradley để tập kích các cứ điểm phòng thủ của Nga xung quanh thành phố Avdiivka.

Cách Iran trả đũa Israel sẽ quyết định chiều hướng xung đột ở Trung Đông?

Việc Iran tấn công trả đũa Israel sau vụ không kích đại sứ quán Iran tại Damascus, Syria đang làm dấy lên lo ngại về xung đột lan rộng ở Trung Đông.

Nga phản ứng 'gắt' trước tuyên bố của Mỹ về thủ phạm khủng bố ở Moscow

Bộ Ngoại giao Nga cho rằng bất kỳ tuyên bố nào từ Mỹ nhằm biện hộ cho Ukraine trước khi cuộc điều tra về vụ khủng bố Moscow chưa kết thúc đều được coi là "bằng chứng".

Khoảnh khắc trục hạm Pháp bắn rơi tên lửa đạn đạo của Houthi

Hải quân Pháp ngày 21/3 đã đánh chặn 3 tên lửa đạn đạo của Houthi trên Biển Đỏ, đánh dấu cuộc đụng độ mới nhất giữa phương Tây và lực lượng vũ trang đến từ Yemen.

Video lính dù Nga bắn hạ UAV 'Ma cà rồng' của Ukraine gần Bakhmut

Bộ Quốc phòng Nga vừa công bố video quay cảnh lính dù nước này bắn cháy một máy bay không người lái (UAV) hạng nặng "Baba Yaga" (Ma cà rồng) của Kiev ở gần Bakhmut, miền đông Ukraine.

Đang cập nhật dữ liệu !