Bộ trưởng Văn hóa: Nên loại bỏ những phản cảm trong lễ hội

Tục chém lợn gây tranh cãi tại làng Ném Thượng (Bắc Ninh).

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH-TT&DL) Hoàng Tuấn Anh có cuộc chia sẻ trong chương trình "Dân hỏi – Bộ trưởng trả lời" tối 15/3.

Một người dân đặt câu hỏi: Nước ta có gần 8.000 lễ hội một năm, trung bình có đến 21 lễ hội/ngày. Lễ hội được tổ chức quá nhiều gây lãng phí tiền của, ngày giờ lao động, lại được tổ chức tràn lan, thiếu kiểm soát. Xin Bộ trưởng cho biết ý kiến của Bộ trưởng về vấn đề này?

Việc tổ chức quản lý lễ hội trong thời gian vừa qua còn xuất hiện bất cập, quy mô và tần suất lễ hội vẫn còn hơi cao, hơi dày và hướng sắp tới cần giảm quy mô, tần suất lễ hội.

Bên cạnh đó một số lễ hội còn diễn ra tình trạng thương mại hóa. Cấp ủy, một số chính quyền địa phương còn buông lỏng, ít kiểm tra, giám sát và kịp thời phát hiện những vi phạm trong lễ hội để xử lý.

Ban Bí thư, Thủ tướng Chính phủ đã có văn bản chỉ đạo tăng cường quản lý lễ hội. Vậy Bộ VH-TT&DL triển khai thực hiện các văn bản này như thế nào? Liệu có tình trạng "đánh trống, bỏ dùi" hay không, thưa Bộ trưởng?

Bộ VH-TT&DL, cấp ủy Đảng và chính quyền các cấp không “đánh trống bỏ dùi” việc tổ chức, quản lý lễ hội, vì đã có văn bản gửi trực tiếp đến các tỉnh để thực hiện nghiêm túc các chỉ thị.

Trong mùa lễ hội năm nay chúng tôi đã đi nhiều nơi, trực tiếp kiểm tra và thấy rằng công tác tổ chức lễ hội đã có nhiều chuyển biến tích cực. Các cấp ủy Đảng, chính quyền đã nghiêm túc quán triệt các chỉ thị, đề ra chương trình, kế hoạch cụ thể tổ chức lễ hội, tăng cường giám sát và khắc phục những nhược điểm tồn tại.

Một người dân đề cập: Thời gian gần đây, theo dõi trên báo chí, dư luận thấy nóng lên hiện tượng một số lễ hội còn xuất hiện các hình ảnh bạo lực, phản cảm như chém lợn, đâm trâu, treo cổ trâu, cướp lộc, đánh nhau… Đặc biệt những cảnh đánh nhau làm méo mó đi tính văn hóa tốt đẹp của các lễ hội. Vậy các ban quản lý lễ hội ở đâu? Cơ quan chức năng làm gì mà lại để xảy ra tình trạng như vậy? Bộ trưởng có quan điểm thế nào và giải pháp gì để giải quyết vấn đề này?

Lễ hội là một phần trong đời sống của người dân và các lễ hội đều chịu sự chi phối của các quy định của pháp luật. Nhà nước không bao giờ buông lỏng quản lý lễ hội đảm bảo lễ hội thực sự văn minh, tiết kiệm, an toàn.

Những gì phản cảm, không có tác dụng giáo dục, không đề cao giá trị nhân văn, thì chúng ta nên loại bỏ. Những hiện tượng xảy vừa rồi người dân có nêu thì không nên tái diễn. Chúng ta có thể xem xét trong các lễ hội ấy, phần nào không còn phù hợp thì loại bỏ hoặc có giải pháp xử lý.

Những bất cập yếu kém trong việc tổ chức lễ hội không phải bây giờ mới có. Bộ trưởng cũng đã có lần báo cáo trước Quốc hội về việc này. Vậy sao mùa lễ hội năm nay vẫn xảy ra tình trạng bạo lực, phản cảm như vậy?

Thủ tướng Chính phủ đã có 2 công điện nói rất rõ về việc phải giảm tần suất tổ chức lễ hội, hạn chế sử dụng ngân sách Nhà nước, đẩy mạnh xã hội hóa trong tổ chức lễ hội. Chúng tôi đã ban hành tiêu chí quy định các hoạt động lễ hội phải diễn ra có trật tự, có quy hoạch công bố niêm yết giá. Bên cạnh đó, chúng tôi sẽ thường xuyên kiểm tra xử lý các vi phạm.

Người dân cũng đặt câu hỏi: Hiện tượng trục lợi từ các lễ hội diễn ra khá phổ biến như bắt chẹt du khách, bao thầu lễ hội. Nhiều lễ hội thu được hàng chục tỷ đồng từ tiền công đức, nhưng hầu như nguồn thu chi này không kiểm soát được, mỗi nơi áp dụng một cách quản lý khác nhau… Thực trạng này diễn ra đã nhiều năm, gây không ít bức xúc trong dư luận. Vậy Bộ VH-TT&DL sẽ có những giải pháp như thế nào để hạn chế tình trạng này?

Thực tế ở nhiều nơi, tiền đóng góp công đức của người dân được quản lý chặt chẽ, công khai. Số tiền này được phục vụ trở lại cho việc trùng tu tôn tạo di tích. Tất nhiên, ở đâu đó vẫn còn vấn đề này, vấn đề kia thì cần phải chấn chỉnh kịp thời. Chúng tôi đề nghị các địa phương nhập cuộc mạnh mẽ để yêu cầu các ban quản lý, các thủ đền, thủ nhang cần phải kiểm tra, công bố công khai cho người tham gia lễ hội biết.

Xin cảm ơn Bộ trưởng!