Bộ trưởng Cao Đức Phát: Phải khắc phục tình trạng manh mún

Bộ trưởng Cao Đức Phát trả lời chất vấn tại Quốc hội

Các chất vấn Bộ trưởng Cao Đức Phát tập trung vào các nhóm vấn đề chính: Đảm bảo đời sống cho người nông dân; Việc thực hiện chính sách cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn, xây dựng nền nông nghiệp công nghệ cao; Thúc đẩy, bảo vệ sản xuất trong nước và phát triển thị trường xuất khẩu, tạo dựng thương hiệu cho nông sản xuất khẩu của Việt Nam; giải pháp giảm thiểu tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu, thiên tai, lũ lụt; Giữ 3,8 triệu ha diện tích đất trồng lúa.

Nhóm vấn đề bảo dảm đời sống cho người nông dân, ngay mở đầu phiên chất vấn, ĐB Nguyễn Thái Học (Phú Yên) đã đặt câu hỏi cho bộ trưởng Cao Đức Phát: Hiện nay người nông dân khi được mùa rớt giá, khi được giá mất mùa, khiến đời sống rất bấp bênh. Do vậy người nông dân quan tâm tới thí điểm bảo hiểm trong nông nghiệp. Bộ trưởng cho biết có thể mở rộng thí điểm bảo hiểm nông nghiệp được không?

Bộ trưởng Phát trả lời: Việc thí điểm bảo hiểm nông nghiệp vừa qua được giao cho Bộ tài chính chủ trì, Bộ NN&PTNT phối hợp thực hiện. Bộ đã cố gắng thực hiện nhiệm vụ của mình. Dù mới bắt đầu nhưng được sự ủng hộ của bà con nhiều địa phương điều đó cho thấy đây là hướng đi đúng .

Với nhóm vấn đề chính sách cho nông nghiệp, các ĐB tập trung vào vấn đề chính sách cho sản xuất hàng hóa quy mô lớn, chính sách bảo vệ nền sản xuất trong nước. ĐB Nguyễn Ngọc Hòa (TP.HCM) chất vấn: Sản xuất nông nghiệp chỉ có thể sản xuất và đi lên công nghiệp hóa, hiện đại hóa khi có sản xuất quy mô lớn và tập trung. Bộ trưởng làm gì để bảo đảm sự phát triển quy mô lớn nhưng đảm bảo quyền sở hữu đất của nông dân?.

Trả lời về vấn đề này, Bộ trưởng Phát cho rằng cần phải khắc phục tình trạng manh mún. Với tình trạng sản xuất bằng hàng chục triệu mảnh ruộng nhỏ hiện nay mà muốn vươn lên một nền sản xuất hàng hóa quy mô lớn thì rất khó. “Nhưng chúng ta sẽ làm được và các nước khác đã làm được”, Bộ trưởng Phát nhấn mạnh. Bộ trưởng Phát cũng lấy ví dụ về việc đã thực hiện được được vùng sản xuất hàng hóa cao su, cà phê… Điều đó cho thấy đã phát triển hình thức hợp tác trong nông nghiệp.

Bộ trưởng Phát khẳng định đây không phải là tự phát mà là có vai trò tác động của nhà nước. Trước hết là tác động từ quy hoạch đã tạo ra các vùng sản xuất hàng hóa chè, cao su… Bên cạnh đó, nhà nước đã khảo sát, quy hoạch và có cơ chế chính sách hỗ trợ thủy lợi, và hỗ trợ trực tiếp cho người nông dân.

Băn khoăn về chính sách cho nông nghiệp, ĐB Nguyễn Thị Kim Bé (Kiên Giang) chất vấn thêm Bộ trưởng về chính sách trồng thêm lúa vụ 3. ĐB Nguyễn Thị Kim Bé bày tỏ sự lo lắng về sự suy thoái của đất khi tăng vụ và hiện tượng sâu bệnh ra tăng. Trả lời về vấn đề này, Bộ trưởng Cao Đức Phát cho biết: Khuyến khích sản xuất vụ ba là một chủ trương chứ không phải là ngẫu hứng. Tuy nhiên làm vụ 3 mà không có bớ bao thì rất rủi ro. Khuyến cáo chỉ có bờ bao mới tiến hành làm vụ 3. Tiếp tục rà soát lại vụ 3 để áp dụng biện pháp kỹ thuật, điều chỉnh cơ cấu mùa vụ để có thu hoạch mùa vụ an toàn.

Nhóm thúc đẩy, bảo vệ sản xuất trong nước và phát triển thị trường xuất khẩu, các ĐB tập trung chất vấn vào các vấn để phổ biến kỹ thuật cho người nông dân, đào tạo cho người nông dân, bảo vệ nông sản trong nước. Trong câu hỏi thứ 2 của mình, ĐB Nguyễn Thái Học (Phú Yên) đã đặt câu hỏi: Các Trung tâm khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư dù đã có nhiều đóng góp nhưng hiện đã đã bộc lộ nhiều hạn chế. Người dân ở vùng núi chưa tiếp cận được khao học kỹ thuật, khoảng cách những đơn vị này với người dân còn khá xa. Thẳng thắn trả lời vấn đề này, Bộ trưởng Phát thừa nhận: Các trung tâm khuyến nông… hệ thống các cơ sở nghiên cứu khoa học của ngành nông nghiệp vẫn còn tồn tại yếu kém về mặt hiệu quả. Đặc biệt là về việc phục vụ trực tiếp cho người dân. Các đơn vị này đã tích cực nghiên cứu, phát triển khoa học nhưng so với nhu cầu của bà con nông dân thì còn nhiều việc phải làm. Hiện Bộ đã chỉ đạo đổi mới hoạt động để có thể đưa khoa học kỹ thuật đến gần người nông dân hơn. Hiện nay đã có chuyển biến và đang tiếp tục thực hiện.

Về chương trình đào tạo cho người nông dân, Đỗ Mạnh Hùng (Thái Nguyên) đã làm nóng hội trường khi đưa ra “4 không”: Hiện nay dạy nghề cho nông dân đang trong tình trạng 4 không: “Không đúng” là đầu tư chưa đúng, xây trường đồ sộ nhưng ít người đến học); “Không trúng là nội dung ko trúng, lại vừa thiếu, vừa khó và không phù hợp; “Không cao” là hiệu qủa không cao; “Không mạnh là chưa huy động được sức mạnh tổng hợp. Trả lời về vấn đề này, Bộ trưởng Phát cho rằng: “4 Không” là một cách nói hình ảnh về một số bất cập hiện nay. Nhưng chương trình này đang được triển khai. Không có chuyện hoàn toàn 4 không như vậy tuy nhiên cũng cần hết sức tránh để xảy ra chuyện này.

Về việc bảo vệ nông sản trong nước, ĐB Nguyễn Ngọc Hòa (TP.HCM) thắc mắc: Hiện nay, có tình trạng tràn ngập sản phẩm nông sản nhập khẩu và không thể kiểm soát được chất lượng của nó. Biện pháp nào để khắc phục. Bộ trưởng Phát cho biết: Sẽ phải bảo vệ nông sản, phát triển sản xuất trong nước nhưng giải pháp phải phù hợp với cam kết của chúng ta với các tổ chức quốc tế và thông lệ quốc tế. Trước mắt sẽ tăng cường kiểm tra đảm bảo chất lượng nông sản nhập khẩu vào nước ta. Bên cạnh đó nhanh chóng xây dựng hàng rào kỹ thuật bảo vệ nông sản trong nước. Bộ trưởng Phát cũng cho biết việc ban đang thực hiện xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật, điều chỉnh tiêu chuẩn kỹ thuật cho phù hợp với quốc tế. Ngành nông nghiệp nước ta hiện có hơn 1000 tiêu chuẩn nhưng như thế vẫn chưa đủ vì nông sản của chúng ta rất phong phú.

Về nhóm giải pháp giảm thiểu tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu, thiên tai, lũ lụt, là nhóm được nhiều ĐB quan tâm và hỏi. ĐB Huỳnh Thành Đạt (TP.HCM) chất vấn: Thời gian qua ta chưa đầu tư đúng mức, xây dựng giải pháp hữu hiệu đối phó với các thảm họa thiên nhiên, biến đổi khí hậu. Xin Bộ trưởng cho biết kế hoạch đối phó? Bộ trưởng Phát cho biết: biến đổi khí hậu là không thể tránh được và Việt Nam sẽ là nước bị ảnh hưởng mạnh trên thế giới. Chính phủ đã chỉ đạo các bộ ngành, cơ quan chức năng đề xuất các biện pháp.

Chính phủ thông qua chiến lược ứng phó với biến đổi khí hậu, xây dựng kịch bản Biến đổi khí hậu cụ thể, chi tiết. Chiến lược ứng phó với biến đổi khí hậu chỉ có tác dụng khi toàn thể hệ thống chính trị cùng vào cuộc với sự quyết tâm của nhân dân và tuyên truyền, làm cho người dân hiểu rõ những tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu. Còn ĐB Đồng Hữu Mạo (Thừa Thiên - Huế) chất vấn: Các giải pháp giảm thiểu thiên tai lũ lụt vừa qua thể hiện sự bị động, lúng túng của chúng ta mà không có giải pháp căn cơ. Bộ trưởng có giải pháp gì căn cơ hơn để nhân dân có cuộc sống chung với bão lụt an toàn hơn? Trả lời vấn đề này, Bộ trưởng Phát thừa nhận: Đúng là chúng ta chỉ đưa ra biện pháp tình thế. Chúng tôi rất mong muốn nhân dân có cuộc sống bình an, năm nào cũng phải sống trong cảnh sơ tán. Chính phủ có chủ trương hỗ trợ cho nhân dân làm nhà chống bão, vượt lũ, không phải sơ tán trong đêm, trong dòng nước lũ. Chính phủ đã giao Bộ xây dựng thực hiện phương án này, chắc sẽ sớm thông qua trong thời gian tới. Chúng tôi đang phối hợp với Bộ Xây dựng. Còn để chống bão lũ hiệu quả, cần nhiều giải pháp đồng bộ hơn nữa, trong đó có tuyên truyền cho nhân dân, xây dựng cơ sở hạ tầng...

Về nhóm giữ diện tích đất trồng lúa, đất rừng, các ĐB hỏi trọng tâm vào vấn đề cho DN nghiệp nước ngòai cho thuê rừng và giữ đất trồng lúa. ĐB Nguyễn Thị Khá (Trà Vinh) đặt câu hỏi: Với việc chặt phá rừng bừa bãi, khai thác nước ngầm bừa bãi, quy hoạch treo, tác động của biến đổi khí hậu thì có giải pháp nào để ngăn chặn và giữ 3,8 triệu ha đất lúa trong những hoàn cảnh khó khăn như vậy? Trả lời về vấn đề bảo vệ đất lúa, Bộ trưởng Phát cho biết: Đây là vấn đề lớn, đất lúa giảm có nhiều yếu tố, cả tự nhiên và con người. Cần phải thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, hạn chế mức tối thiểu tác động của biến đổi khí hậu và nước biển dâng, hạn chế lấy đất nông nghiệp chuyển sang phi nông nghiệp...

Cùng chung quan tâm vấn đề này ĐB Trương Minh Hoàng (Cà Mau) đặt câu hỏi: Việc bảo vệ 16,5 triệu ha rừng và 38,5 ha đất lúa đâu là giải pháp căn cơ? Bộ trưởng Phát làm rõ thêm: Giải pháp bảo vệ đất lúa, đất rừng trước đe dọa của biến đội khí hậu là lâu dài, tuy nhiên việc lấy đất lúa sang các mục đich phi nông nghiệp khác cũng là vấn đề quan trọng. Trong thời gian qua, nhờ quan tâm chỉ đạo không cho chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp nên đã bảo vệ được đất khá nhiều và đây là giải pháp số 1 hiện nay. Tất nhiên phải có quy hoach vùng đất cho công nghiệp đôi với một đất nước đang thực hiện công nghiệp hóa.

Một vấn đề đã được ĐB hỏi từ QH khóa trước cũng được các ĐB lật lại đó là việc cho các DN nước ngoài thuê đất trồng rừng. ĐB Lê Như Tiến (Quảng Trị) đặt câu hỏi: Nhiều đại biểu cảnh báo về việc cho nước ngoài thuê đất trồng rừng? Tình hình này đã được ngăn chặn hiệu quả chưa? Xin cho biết cụ thể số lượng diện tích đất cho thuê, số lượng nằm trong vùng nhạy cảm?

Bộ trưởng Phát trả lời: Bộ NN&PTNT cùng các bộ đã kiểm tra rất nghiêm túc vấn đề này, đưa ra chủ trương dừng không cho thuê nữa, rà soát những nơi đã cấp, chỗ nào trồng lấn lên vùng nhạy cảm thì loại bỏ. Nơi nào đã cấp mà phù hợp với tiêu chuẩn về trồng rừng mà không vào vùng nhạy cảm mới cho tiếp tục. Vẫn kiểm soát chặt và tất cả địa phương đã thực hiện nghiêm túc chủ trương này. Đến giờ này, con số cấp giấy chứng nhận vẫn như 2010, cho thuê hơn 18.000ha. trên thực tế các công ty nước ngoài đã trồng trên 13.000ha rừng.

Liên quan đến các câu hỏi chất vấn Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát, các Bộ trưởng Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch Đầu tư, Bộ Công thương cũng đã trả lời và làm rõ thêm trước quốc hội đối với các vấn đề thuộc lĩnh vực quản lý của mình.

Theo tổng kết của Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng, đã có 34 ĐB chất vấn Bộ trưởng Cao Đức Phát và các Bộ trưởng liên quan. Các chất vấn này đều đã được trả lời thẳng thắn, rõ ràng.

Vũ Chương