Bà Phạm Thị Hải Chuyền: Rời nhiệm sở, tôi còn rất nhiều trăn trở

Chiều 8/4, ít phút trước khi công bố kết quả miễn nhiệm một số Bộ trưởng, thành viên Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Lao động Thương binh & xã hội Phạm Thị Hải Chuyền đã chia sẻ với báo chí những trăn trở sau 5 năm giữ cương vị trưởng ngành lao động.

- Thưa bà, chắc hẳn ai trước khi rời nhiệm sở cũng còn rất nhiều trăn trở khi công việc còn dở dang. Với bà thì sao?

Bà Phạm Thị Hải Chuyền: Tôi cũng không ngoại lệ số này. Rời nhiệm sở nhưng trong tôi còn rất nhiều trăn trở với ngành. Trong nhiệm kỳ giữ chức vụ Bộ trưởng Bộ Lao động, Thương Binh và xã hội đã có 6 luật thông qua, gồm: Luật lao động Việt Nam, Luật việc làm, Luật bảo hiểm, Luật trẻ em và Pháp lệnh người có công.

Đặc biệt trong đó tôi lưu ý nhất tới Luật lao động Việt Nam, nơi giúp quan hệ lao động giữa chủ và thợ nhiều tiến bộ, nhất là với nhóm yếu thế như người già, người thất nghiệp, người neo đơn cũng được nâng mức trợ cấp lên.

Trăn trở thứ 2 của tôi là chính sách với người lao động. Chúng ta rất khác nhiều nước, chiến tranh kéo dài, gần 3 triệu người được hưởng trợ cấp thường xuyên, nhưng mức trợ cấp chưa cao. Rồi một số đối tượng người có công với nhiều lý do đến nay còn một bộ phận ít chưa được hưởng.

Tôi vẫn đề nghị Chính phủ phải có kế hoạch hỗ trợ, để làm sao tất cả người có công có nhà khá, chứ không để thấp hơn mặt bằng đang sống.

Bà Phạm Thị Hải Chuyền - nguyên Bộ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội

Thêm nữa, dù chiến tranh đã lùi xa, nguyện vọng chính đáng của những gia đình liệt sĩ là họ có thể tìm được danh tính người thân trong gia đình. Chính phủ đã có hẳn đề án và đang triển khai bước đầu, tiếc là số lượng anh hùng liệt sĩ được tìm thấy danh tính chưa nhiều so với mong mỏi, nguyện vọng của nhiều người dân.

- Lâu nay người lao động vẫn kêu ca rất nhiều về tiền lương thấp không đủ sống. Lương tăng không đua kịp với mật độ tăng chóng mặt của giá cả hàng hoá… Tồn tại này đã và sẽ được giải quyết ra sao, thưa bà?

Bà Phạm Thị Hải Chuyền: Đúng vậy. Nếu so với mặt bằng tiền lương của người lao động hiện thấp so với yêu cầu thực tế, cuộc sống. Phần lớn lao động mình từ lao động phổ thông chứ không phải lao động kỹ thuật cao. Chính vì vậy Chính phủ đã đưa lộ trình hàng năm nâng lương khu vực tối thiểu lên. Chúng ta vẫn nâng đều theo kế hoạch, nhưng so với nhu cầu tiêu dùng tối thiểu của lao động bình thường vẫn là khó khăn.

Trước khó khăn của người lao động, Chính phủ rất trăn trở, nhưng khi nghe tình hình của DN cũng lại thấy trăn trở không kém khi tỷ lệ trích lương thưởng chiếm khá cao so với doanh thu của nhiều DN.

Chính vì vậy mà nếu lương cao nữa rất khó cho DN. Nên nút thắt là phải làm thế nào cởi mở để DN có điều kiện phát triển tốt hơn, từ đó đời sống của người lao động sẽ được cải thiện hơn. Đó là cách tốt nhất chứ không phải yêu cầu DN nâng lương cao khi họ khó khăn, mà cũng không thể đồng ý được khi DN làm ăn tốt mà đời sống người lao động lại thấp.

- Lương thấp, năng suất lao động của người Việt cũng rất thấp so với các nước trong khu vực. Theo bà, đây có phải là thách thức lớn với người lao động Việt Nam khi cánh cửa hội nhập đang mở ra rất rộng?

Bà Phạm Thị Hải Chuyền: Cánh cửa TPP, rồi AFTA đã mở ra khá rộng nếu người lao động vẫn duy trì trình độ kỹ năng như hiện nay thì rất khó có việc làm tốt. Tôi mong muốn cùng với việc nhà nước phải tạo cơ chế cho DN phát triển, tạo cơ hội cho người lao động thì người lao động cũng phải chủ động trong chất lượng lao động của mình để có công việc tốt hơn. Ví dụ như kỹ năng, ý thức và chuyên môn nghiệp vụ.

Còn về phía Nhà nước, trong cơ chế hỗ trợ hiện nay chỉ hỗ trợ về khung pháp lý, người lao động vùng dân tộc ít người, khó khăn, hộ  nghèo…. Còn đào tạo cho lao động nông thôn thì chỉ có một thời hạn nhất định để họ làm những việc ngay tại quê hương của mình.

Với các bạn trẻ tôi khuyên nếu có kiến thức rồi nên chủ động trong cuộc sống của mình. Nhà nước có cơ chế và các bạn trẻ chủ động vay vốn, chủ động mở doanh nghiệp, tìm hướng đi một cách chủ động. Đó là hướng đi tốt nhất để tạo nhiều việc làm.

Và đào tạo phải theo yêu cầu của thị trường chứ không phải theo cái mình muốn. Nếu cứ học cái gì mình thích thì sẽ không thể tránh khỏi tình trạng thất nghiệp khi ra trường.