Xem xét lại việc “không khởi tố lãnh đạo Vinaconex” liệu có ra... kết quả cũ?

Theo thông tin từ báo chí, lãnh đạo Viện KSND tối cao vừa có văn bản yêu cầu Vụ thực hành quyền công tố và kiểm sát án kinh tế kiểm tra lại vụ án “Vi phạm quy định về xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng” liên quan đến 18 lần vỡ đường ống nước sông Đà và báo cáo lại lãnh đạo Viện KSND tối cao biết và theo dõi.

Vỡ đường ống nước sông Đà nhiều lần không chỉ thiệt hại về tiền mà còn ảnh hưởng đến cuộc sống, sức khỏe của người dân và uy tín của cơ quan nhà nước

Theo Viện KSND tối cao, việc xử lý những người có trách nhiệm liên quan trong vụ án đang gây ra nhiều ý kiến trái chiều giữa các chuyên gia pháp luật cũng như sự bức xúc trong dư luận.

Nhiều chuyên gia pháp luật và người dân đánh giá cao động thái này của Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao.

Trao đổi với PV Infonet, luật sư Nguyễn Kiều Hưng, Hãng luật Giải Phóng (Đoàn luật sư Tp HCM) bày tỏ sự hy vọng cao về động thái này. Dưới đây là cuộc trao đổi giữa Infonet và Luật sư Nguyễn Kiều Hưng.

Thưa luật sư, trước những lo lắng về sự thiếu công bằng khi không khởi tố một số quan chức liên quan đến vỡ ống nước sông Đà, nay VKSNDTC đã có yêu cầu kiểm tra lại. Đọc thông tin này, ông có suy nghĩ gì?

 Nói chính xác là Viện KSNDTC yêu cầu xem xét lại vụ việc “không khởi tố lãnh đạo Vinaconex”, chứ không phải là yêu cầu khởi tố vụ án. Bởi sau khi xem xét có thể cho một kết quả như cũ, vì chưa đủ căn cứ khởi tố các lãnh đạo này, hoặc khởi tố người này, nhưng không khởi tố người kia.

Còn về động thái của Viện KSNDTC, đặc biệt là cá nhân ông Lê Minh Trí, sau khi nhận chức Viện trưởng đã có những chỉ đạo sát sườn đối với các vụ án được dư luận quan tâm, vụ này cũng không ngoại lệ. Tôi đánh giá cao tinh thần, trách nhiệm của ông Viện trưởng và hi vọng ông sẽ hoàn thành tốt trọng trách được giao và đáp ứng được sự kỳ vọng của người dân.

Việc làm này sẽ có tác động thế nào đến hoạt động tư pháp ở nước ta?

Với những nhân tố lãnh đạo ngành tư pháp mới, tôi nghĩ hoạt động cải cách tư pháp sẽ có những cải thiện đáng kể. Không chỉ riêng vụ này mà gần đây, nhiều vụ có dấu hiệu oan sai, bỏ lọt tội phạm mà dư luận đặc biệt quan tâm, được lãnh đạo các cơ quan tiến hành tố tụng theo sát và có những chỉ đạo rất kịp thời.

Luật sư Nguyễn Kiều Hưng, Hãng luật Giải Phóng

 Có người cho rằng việc khởi tố là hoàn toàn đúng vì thiệt hại của vụ án này không chỉ là số tiền của nhà nước mà là đời sống, sức khỏe của người dân và uy tín của các cơ quan. Luật sư có đồng ý kiến này không?

Tôi hoàn toàn đồng ý, là cần phải xem xét trách nhiệm của lãnh đạo, nơi có hành vi vi phạm pháp luật gây hậu quả nghiêm trọng. Tuy nhiên, việc khởi tố phải có căn cứ, đúng người, đúng tội. Theo đó, tùy theo quyền hạn, trách nhiệm cụ thể của từng vị trong hội đồng quản trị Vinaconex mà có hình thức xử lý phù hợp.

Với ông Tổng giám đốc Vinaconex, là người trực tiếp điều hành hoạt động hàng ngày của công ty, để gây ra hậu quả lớn như vậy, mà không bị xem xét trách nhiệm hình sự thì rất không ổn. Chắc chắn sắp tới Cơ quan CSĐT sẽ lưu ý chỗ này và có quyết định phù hợp.

Theo trình tự pháp luật, sự việc sẽ diễn tiến thế nào, thưa luật sư?

 Theo quy định, khi có chỉ đạo của Viện trưởng VKSNDTC, Vụ thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra án kinh tế (Vụ 3), căn cứ theo chức năng của mình sẽ xem xét lại toàn diện vụ án, kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động điều tra.

Từ đó có những báo cáo, kiến nghị yêu cầu các cơ quan tiến hành tố tụng liên quan thực hiện đúng pháp luật, tránh bỏ lọt tội phạm. Theo thẩm quyền của mình, Cơ quan CSĐT Bộ Công an tiến hành điều tra lại vụ việc và quyết định khởi tố bị can đối với các cá nhân liên quan, nếu có căn cứ.

Xin cảm ơn luật sư!

Trước đó, ngày 31/5/2016, TAND Tp.Hà Nội đã trả hồ sơ vụ án “Vi phạm quy định về xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng” làm 18 lần vỡ đường ống nước sông Đà để yêu cầu làm rõ trách nhiệm của một số cá nhân nguyên là thành viên Hội đồng quản trị Tổng công ty Vinaconex và lấy lời khai của nguyên đơn dân sự là đại diện Công ty Cổ phần nước sạch Vinaconex.

Kết luận điều tra bổ sung xác định sau 18 lần vỡ đường ống nước, Vinaconex phải bỏ ra trên 13 tỉ đồng để khắc phục sửa chữa, ảnh hưởng đến 177.000 hộ dân, doanh nghiệp khai thác dự án phải đầu tư thêm hơn 1.000 tỉ đồng để xây dựng khẩn cấp thêm một đường ống mới...

Ngoài 9 bị can đã khởi tố, Cơ quan điều tra cũng xác định một số thành viên hội đồng quản trị của công ty là các ông: Phí Thái Bình, nguyên Chủ tịch HĐQT (sau này là Phó chủ tịch UBND thành phố Hà Nội), Nguyễn Văn Tuân, Tổng Giám đốc, Tô Ngọc Thanh, Hoàng Hợp Thương và Vũ Đình Chăm là các thành viên HĐQT có hành vi không thực hiện đúng quy định của pháp luật về quản lý đầu tư và xây dựng công trình, quyết định thay đổi vật liệu không đúng tiêu chuẩn kỹ thuật, lựa chọn nhà thầu thiếu năng lực đã gây nên hậu quả như trên là có dấu hiệu phạm tội “Vi phạm quy định về xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng” theo Điều 229 Bộ luật hình sự.

Tuy nhiên, cơ quan điều tra cho rằng, những người này vi phạm lần đầu, nhân thân tốt, khai báo thành khẩn, không có vụ lợi nên không ai bị khởi tố. Điều này đã khiến dư luận bất bình cho rằng việc không truy cứu trách nhiệm hình sự với những người nguyên là lãnh đạo kể trên là không tuân thủ mọi công dân công bằng trước pháp luật.