Người Việt uống đồ uống có đường gấp 10 lần sau 2 thập niên

Nếu như năm 2002, trung bình mỗi người chỉ dùng 6,04lít/năm đồ uống có đường thì năm 2021 đã tăng lên 55,78lít/năm. Điều này gây rất nhiều hệ luỵ.

Đây là thông tin được đại diện Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam thông tin tại Hội nghị tập huấn cung cấp thông tin về tác hại của thuốc lá, rượu bia, đồ uống có đường do Bộ TT &TT phối hợp với Tổ chức HeathBridge Việt Nam tổ chức vào ngày 5/7.

Béo phì, tim mạch, ung thư gia tăng

Ths. BS Nguyễn Tuấn Lâm, Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam cho biết, đồ uống có đường  (nước ngọt) gồm tất cả các loại đồ uống có chứa đường tự do bao gồm nước ngọt có ga hoặc không có ga, chất cô đặc dạng lỏng và bột nước hương vị, nước tăng lực và thể thao, trà đóng hộp, cà phê uống sẵn và sữa có thêm đường.

Mức tiêu thụ đồ uống có đường tại Việt Nam đang tăng rất nhanh. Nếu như năm 2002, trung bình mỗi người chỉ dùng 6,04l/năm thì năm 2021 đã tăng lên 55,78l/năm. 

Người Việt uống đồ uống có đường gấp 10 lần sau 2 thập niên
Ảnh minh hoạ 

“Tiêu thụ đồ uống có đường làm tăng nhanh mức calo trong khẩu phần vì đánh lừa cảm giác no. Đồ uống có đường gây tác hại rất lớn đến sức khoẻ như thừa cân béo phì, bệnh đái tháo đường, rối loạn chuyển hoá, hệ xương răng, bệnh tim mạch, sa sút trí tuệ, ung thư….”, Ths. BS Nguyễn Tuấn Lâm cho hay.

Ths. Tuấn Lâm cũng đưa ra thông tin, đến nay tỷ lệ trẻ em và thiếu niên từ 5-19 tuổi thừa cân ở Việt Nam tăng nhanh (hiện tăng 11,1%), trong đó có nguyên nhân một phần từ sử dụng đồ uống có đường. Một khảo sát trong học sinh, sinh viên gần đây cho thấy cứ 3 bạn có 1 bạn uống nước ngọt có ga trong 30 ngày qua.

Bổ sung thêm, PGS. TS. BS Trương Tuyết Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết trong một phân tích gộp kết quả từ 88 nghiên cứu cho thấy mối liên hệ giữa việc sử dụng nước ngọt với việc tăng năng lượng và trọng lượng cơ thể.

Các nghiên cứu ở trẻ em và người lớn đã chỉ ra rằng, ở những người thừa cân việc giảm tiêu thụ đồ uống có đường có thể giúp kiểm soát cân nặng tốt hơn. Một nghiên cứu trên 33.097 người cho thấy, trong số những người có nguy cơ béo phì do di truyền, những người uống đồ uống có đường dễ bị béo phì hơn những người không uống.

“Trong một lon nước ngọt 330ml hoặc 12oz đồ uống có đường có ga có đường thường chứa khoảng 35g đường, tương đương cung cấp khoảng 140 kcal năng lượng, trong khi cung cấp rất ít giá trị dinh dưỡng khác.

Nhưng uống thêm 1 lon đồ uống có đường mỗi ngày, nguy cơ béo phì tăng thêm 60% sau 1,5 năm theo dõi. Việc tăng tiêu thụ đồ uống có đường dẫn đến việc tăng năng lượng nạp vào cơ thể, từ đó dẫn tới thừa cân, béo phì”, PGS. TS Trương Tuyết Mai cho hay.

Không những thế, PGS. TS Tuyết Mai cũng nhấn mạnh, sử dụng  1 lon đồ uống có đường hàng ngày cũng gia tăng các vấn đề liên quan tim mạch, xương răng, cơ xương khớp, chuyển hoá đái tháo đường tăng 20- 30%.

Theo đó, người uống nước ngọt hàng ngày thì nguy cơ bị gãy xương cao gấp 4,69 lần.

 

Đáng lưu ý, sử dụng đồ uống có đường cũng làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng. Nghiên cứu ở Mỹ phân tích số liệu từ 95.000 phụ nữ tham gia trong 15 năm cho thấy: Với mỗi 354ml đồ uống có đường/ngày thì nguy cơ ung thư tăng thêm 16%.

Phụ nữ tiêu thụ ≥708ml đồ uống có đường/ ngày có nguy cơ ung thư đại trực tràng cao hơn gấp 2 lần. Với nhóm 13-18 tuổi, với mỗi 354ml đồ uống có đường/ngày tăng thì nguy cơ ung thư tăng thêm 32 lần.

Một nghiên cứu khác ở châu Âu từ 2009-2019 trên 101.000 người cho thấy tổng lượng đường tiêu thụ có mối liên quan với nguy cơ ung thư cao (điển hình là ung thư vú). Nghiên cứu ở Anh trên gần 200.000 nam (40-69 tuổi) từ 2006-2016 cho thấy tỷ lệ tử vong cao có mối liên hệ đặc biệt với tiêu thụ đồ uống có đường.   

Trẻ em dưới 2 tuổi không tiêu thụ thực phẩm hoặc đồ uống có thêm đường

Nhằm hạn chế tỷ lệ trẻ thừa cân, béo phì, PGS. TS Tuyết Mai khuyến cáo, trẻ em từ 2 đến 18 tuổi, hạn chế lượng đường tiêu thụ xuống dưới 25mg mỗi ngày và chỉ giới hạn không quá 235 ml đồ uống có đường mỗi tuần.

Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) lượng đường tự do trong khẩu phần của mỗi người chỉ nên chiếm không quá 10% và nên giảm xuống dưới 5% năng lượng trong một ngày để có các lợi ích tăng thêm về sức khoẻ tương đương dưới 25-50 g đường tự do mỗi ngày với người lớn và dưới 12-25g đường mỗi ngày với trẻ em.

Đặc biệt, PGS. Tuyết Mai cũng nhấn mạnh trẻ em dưới 2 tuổi không nên tiêu thụ bất kỳ loại thực phẩm hoặc đồ uống nào có thêm đường.

Chia sẻ kinh nghiệm trên thế giới về việc hạn chế sử dụng đồ uống có đường, Ths Hoàng Ly Na, Tổ chức HeathBridge Việt Nam cho biết một số nước đã dán nhãn dinh dưỡng cảnh báo các sản phẩm đồ uống có đường; kiểm soát quảng cáo thực phẩm không lành mạnh trong đó có đồ uống có đường…

Ths. Hoàng Ly Na cũng khuyến nghị Việt Nam cần sớm ban hành quy định bắt buộc phải dán nhãn dinh dưỡng cho sản phẩm trong đó có công bố hàm lượng đường; quy định về dán nhãn cảnh báo dinh dưỡng mặt trước của sản phẩm nhiều đường, nhiều năng lượng.

“Việt Nam cũng cần sớm ban hành các chính sách nhằm hạn chế quảng cáo, tài trợ, khuyến mại các sản phẩm đồ uống có đường đặc biệt là cho trẻ em;  đẩy mạnh hoạt động truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng; cần đánh thuế với đồ uống có đường ở mức độ tối thiểu để gia tăng 20% như khuyến cáo của VHO”, Ths. Hoàng Ly Na nhấn mạnh. 

Giải pháp hạn chế sử dụng đồ uống có đường:

- Nên sử dụng nước lọc, nước đóng chai, trà không đường thay cho các loại nước ngọt.

- Hạn chế sử dụng những thực phẩm chứa nhiều đường tự do như các loại đường tự nhiên (đường nâu, đường tinh luyện, đường phèn…) và đồ uống có đường (bao gồm nước ngọt, trà và cà phê hoà tan…), bánh kẹo ngọt, mứt, xi rô…

- Cần hạn chế lượng đườg thêm vào thức ăn khi nấu nướng và trên bàn ăn.

- Không cho thêm đường vào trà, cà phê hay bất kỳ đồ uống nào khác.

- Chọn các kích cỡ xuất ăn thực phẩm hoặc đồ uống có đường nhỏ hơn và giảm dần số lượng.

- Ăn trái cây tươi ít ngọt thay cho đồ ăn vặt có đường, chọn trái cây tươi thay vì trái cây sấy khô.  

- Đọc nhãn dinh dưỡng, chọn các sản phẩm chứa lượng đường tự do ít hơn.

- Không cho thêm đường vào thức ăn, đồ uống của trẻ nhỏ. 

PGS. TS Trương Tuyết Mai

 N. Huyền  

 
List comment
 
 
Hướng dẫn mới về tiêm vắc xin phòng Covid-19
icon

Ngày 23/6/2022, Bộ Y tế đã ban hành Công văn số 3309/BYT-DP BYT-DP hướng dẫn tiêm vắc xin phòng Covid- 19.

 
 
Bộ Y tế đề nghị 9 bộ ngành tiêm mũi 3, 4 vắc xin Covid-19
icon

Bộ Y tế vừa có công văn hỏa tốc gửi 9 bộ về việc tăng cường tiêm vắc-xin Covid-19 cho quân nhân, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động.

 
 
TP.HCM có 82 trường hợp sốt xuất huyết nặng, tâm dịch thiếu thuốc điều trị
icon

TP.HCM có 626 trường hợp sốt xuất huyết đang nằm điều trị nội trú với 82 trường hợp  nặng, 50% số bệnh nhân nặng là do các bệnh viện tỉnh chuyển đến do quá khả năng điều trị.

 
 
Vụ tiêm vắc xin trái quy định của Bộ Y tế, do nhầm lẫn trong ghi chép
icon

Sau khi tiêm xong vắc xin cho bé gái 10 tuổi, nhân viên Trạm Y tế phường Tân An, TP Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) đã ghi nhầm vào giấy chứng nhận từ vắc xin Moderna sang Pfizer.

 
 
Yêu cầu báo cáo vụ tiêm vắc xin Covid-19 cho trẻ em trái với quy định của Bộ Y tế
icon

Sau khi có thông tin 1 bé gái 10 tuổi trú phường Tân An, TP Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) tiêm vắc xin Covid-19 mũi 1 loại Moderna và giấy xác nhận ghi tiêm mũi 2 vắc xin Pfizer (khác chủng loại), cơ quan chức năng đang làm rõ.  

 
 
Thiếu thuốc trong bệnh viện: Mắc giá đấu thầu, 'của rẻ là của ôi'
icon

Trong đấu thầu hàng hóa dịch vụ thông thường rẻ hơn là tốt nhưng điều này không đúng với thuốc chữa bệnh, vật tư tiêu hao vì 'của rẻ là của ôi'.  

 
Trẻ sinh non mắc bệnh màng trong, xuất huyết não, rối loạn đông máu sống sót diệu kỳ
icon

Sau sinh trẻ tím tái, thở rên, sùi bọt cua, được chẩn đoán suy hô hấp, bệnh màng trong, rối loạn đông máu, nhiễm khuẩn sơ sinh, tiên lượng tử vong cao.

 
Kỹ thuật mới giúp bé 14 tuổi thoát khỏi bệnh động kinh
icon

Vừa qua, các bác sĩ khoa Trung tâm Phẫu thuật Thần kinh, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã phẫu thuật thành công cho bé nam 14 tuổi có tiền sử động kinh 8 năm.

 
Bệnh nhân đột quỵ tăng đột biến, bệnh viện quá tải
icon

Lượng bệnh nhân đột quỵ gia tăng những ngày gần đây khiến phòng cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa S.I.S Cần Thơ quá tải, tăng gấp đôi so với số tiếp nhận trung bình theo dự kiến ban đầu.

 
Lượng người hiến máu tăng vọt kể từ khi ra mắt tính năng hiến máu
icon

Trước tháng 2/2022, trung bình mỗi ngày có khoảng 200-300 người đến Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương và các điểm hiến máu cố định của Viện tham gia hiến máu. Từ tháng Hai, tháng Ba, tháng Tư, số lượng này đã được nâng lên thành 400-500 người.