Chủ tịch Quốc hội: Tại sao trao đặc ân quá lớn cho VAMC trong đấu giá nợ xấu?

Chiều 14/9, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến một số vấn đề lớn về dự án Luật Đấu giá tài sản. 

Đây là dự án luật đã được Quốc hội khoá 13 thảo luận. Trên cơ sở ý kiến của các đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật đã được tiếp thu, chỉnh lý gồm 8 Chương và 79 Điều, trong đó bổ sung thêm một số điểm, khoản quy định về việc đấu giá nợ xấu và tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu; rà soát, bổ sung các loại tài sản đấu giá (tài sản nhà nước, tài sản về đất đai, tài sản thi hành án…); rà soát, bổ sung trình tự, thủ tục đấu giá tài sản; bổ sung các hành vi nghiêm cấm; rà soát, bổ sung các quy định liên quan đến Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản, doanh nghiệp đấu giá tài sản, đấu giá viên và tổ chức xã hội - nghề nghiệp của đấu giá viên.

Tại phiên thảo luận chiều 14/9, báo cáo giải trình về một số vấn đề lớn còn có ý kiến khác nhau của dự án Luật Đấu giá tài sản trước Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh cho biết, một số ý kiến đề nghị quy định 1 chương về đấu giá nợ xấu và tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu, trong đó quy định đầy đủ nguyên tắc, trình tự, thủ tục xử lý nợ xấu nhằm bảo đảm tính minh bạch. Có ý kiến đề nghị giao Chính phủ quy định về đấu giá nợ xấu vì cho rằng việc quy định cụ thể ngay trong Luật là không phù hợp, không đảm bảo sự linh hoạt.

Trước 2 luồng ý kiến trên, ông Thanh cho biết, Thường trực Ủy ban Kinh tế cho rằng, nhằm tạo điều kiện cho việc đấu giá nợ xấu và tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu mà Công ty quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) sử dụng nguồn tiền có nguồn gốc ngân sách để mua được thực hiện theo trình tự, thủ tục thuận lợi, phù hợp với tình hình thực tiễn xử lý nợ xấu nhưng vẫn phải tuân thủ các nguyên tắc, quy định của Luật đấu giá tài sản, nội dung về đấu giá nợ xấu và tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu được quy định mang tính nguyên tắc tại một số điều, khoản trong Luật và giao Chính phủ hướng dẫn về trình tự, thủ tục đấu giá đối với loại tài sản này.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân phát biểu ý kiến thảo luận tại phiên họp.

Thảo luận về dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng An ninh Võ Trọng Việt đánh giá, việc đấu giá tài sản những năm gần đây được thắt chặt, hạn chế được tiêu cực, đem lại lợi ích cho đất nước và tinh thần Luật đấu giá tài sản cũng theo hướng đó. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy tiêu cực, kẽ hở trong đấu thầu, đấu giá là vấn đề nhức nhối, cần tính toán.

Ông Việt lấy ví dụ trong đấu giá làm từ thiện, thủ tục đơn giản, gọn nhẹ nhưng hiệu quả cao. Trong khi đó đấu thầu, đấu giá tài sản thì thủ tục nhiêu khê, rườm rà nhưng hiệu quả thấp, vì thế nên suy nghĩ điều này.

Theo ông Việt, với doanh nghiệp mà cơ quan thẩm quyền xác nhận không đúng năng lực thì phải cấm tham gia. Vì thực tế có doanh nghiệp èo uột nhưng hồ sơ tham gia đấu giá hoành tráng. 

“Làm thế nào trong đấu thầu, đấu giá tài sản phải tránh được dàn xếp trong quá trình thực hiện đấu giá tài sản. Nhiều khi luật bất thành văn nghiêm hơn luật chính thống. Điều này cần phải xem lại vì thực tế có việc lợi dụng khiến nhân dân bức xúc”, ông Việt nhấn mạnh.

Ông Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh đề nghị cần nghiên cứu kỹ thiết kế các quy định để người tham gia đấu giá nghĩ đến lợi ích tổng thể và muốn lợi dụng, muốn “lách” cũng không làm được.

Cho ý kiến về vấn đề trên, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đặt câu hỏi: VAMC là doanh nghiệp mới được thành lập chưa lâu, hiệu quả hoạt động còn chưa được đánh giá, tại sao lại trao đặc ân quá lớn cho một doanh nghiệp như vậy trong đấu giá nợ xấu?

Theo Chủ tịch Quốc hội, các ngân hàng phát sinh nợ xấu, rồi thành lập ra VAMC để mua lại số nợ này. Nói là mua nợ xấu nhưng bản chất là hạch toán, chứ không có tiền để mua.

"Nợ mua về nhưng vẫn treo nguyên ở VAMC. Tức là giảm nợ xấu của ngân hàng A, ngân hàng B... nhưng cuối cùng phần giảm đó đem về để ở VAMC và chưa bán được. Bây giờ lại giao cho anh mua bán nợ xấu tự đi đấu giá là không minh bạch, rõ ràng. Có đảm bảo khách quan không khi để cho anh mua bán nợ xấu tự mua bán nợ xấu?”, Chủ tịch Quốc hội đặt câu hỏi.

Kết luận tại phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển đề nghị, Ban soạn thảo cần phải rà soát lại các quy định về phạm vi điều chỉnh; về đấu giá nợ xấu và tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu; về Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản..., tránh chồng chéo xung đột với các đạo luật khác. 

Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển nêu rõ, việc đấu giá nợ xấu và và tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu cần phải điều chỉnh dứt khoát và không có một quy định riêng cho một loại doanh nghiệp hay tổ chức nào cả. Luật cần làm rõ tài sản nào được phép giao dịch, tài sản nào không được phép giao dịch để tránh được tiêu cực trong đấu giá tài sản.