Chen nhau xem cảnh mỗi năm chỉ có 1 lần ở lễ hội Trò Trám

Trước khi tới lễ quan trọng, sẽ có những tập tục dân gian được tái hiện như các trò đi cày, đi cấy, câu cá, quay tơ dệt lụa, cầm lờ cầm đó đi bắt cá bắt cua, nghề mộc… Đây là các tiết mục trong trò “Tứ dân chi nghiệp” hay còn gọi là “bách nghệ khôi hài” - giống như một màn kịch dân gian vui nhộn khắc họa các nghề chính trong đời sống xã hội xưa như sỹ-công-nông-thương bằng các làn điệu dân ca độc đáo chỉ có ở Phú Thọ.

Điểm nhấn chính của lễ hội là phần lễ mật. Thời gian diễn ra Lễ Mật cũng thử thách người tham dự, phải đúng 12h đêm lễ mới chính thức bắt đầu, đây cũng được coi là giờ thiêng đánh dấu khoảnh khắc của ngày và đêm, phút giao thoa của trời và đất.

Gần 12h đêm, cụ chủ Lễ Mật tung đồng âm dương xin Thành Hoàng làng và các quan cho phép rước linh vật xuống để thực hiện nghi thức Lễ Mật.

Cụ chủ lễ đưa “linh vật” cho một cặp nam nữ biểu tượng “sinh thực khí”. Đèn tắt phụt trong thời gian khoảng 1 phút, đồng thời vang lên khẩu lệnh của cụ chủ lễ “linh tinh tình phộc”. Sau khẩu lệnh, đôi nam nữ “phộc” sinh thực khí bằng gỗ vào nhau 3 lần. Họ tin rằng nếu đôi trai gái đâm trúng cả 3 lần thì năm đó, âm dương hòa hợp, mùa màng tươi tốt, cây cối xanh tươi...

"Nõ" và "Nường", tượng trưng cho giới tính của nam và nữ, là linh vật chính của lễ hội, được làm bằng gỗ mít, sơn màu đỏ, là vật để tế và cầu cho nòi giống sinh sôi. Nghi lễ này chỉ thực hiện duy nhất một năm một lần.

Theo cụ chủ lễ, trước kia, nơi đây là rừng trám nên các đôi trai gái có chỗ kín đáo để tâm sự. Nhưng giờ, rừng không còn nữa, các cặp trai gái cũng không còn chỗ để “tâm tình”. Phần nữa, có thể do ngày nay tình yêu được tự do, cởi mở hơn nên nhu cầu “tâm sự” tại chỗ cũng không nhiều.

Theo cụ chủ tế cho biết, linh vật được trao cho cặp vợ chồng có gia đình hòa thuận, nếp sống lành mạnh.

Vợ chồng anh Chử Tích Chiến – Bùi Thị Thu Huyền tiếp tục được lựa chọn là cặp đôi thực hiện nghi lễ linh tinh tình phộc trong năm nay.

Đúng 0h, nghi lễ được tiến hành trong bóng tối, ánh đèn điện được tắt toàn bộ.

Bên ngoài, các thanh niên chen chân, dùng điện thoại để chứng kiến cảnh mỗi năm chỉ được thấy một lần.

Anh Chiến chia sẻ, năm nay vợ chồng anh rất vinh dự khi tiếp tục được dân làng lựa chọn, nhất là trong dịp quan trọng khi lễ hội “Trò Trám” được nhận chứng nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Anh Chiến cho biết, vợ chồng anh đã thực hiện 3 lần trúng liên tiếp và mong muốn năm mới dân làng nhiều may mắn, làm ăn thuận lợi, gia đình yên ấm