Cảnh giác cao độ với đối tượng nhập cư vào Việt Nam

Mặc dù buổi thảo luận tại hội trường vào chiều 28/11 về dự án Luật nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam không nhận được quá nhiều ý kiến, tuy nhiên các ý kiến đưa ra rất đúng trọng tâm, xác thực.

Ngoài những lý do ban soạn thảo đưa ra, theo ĐBQH Nguyễn Anh Sơn (đoàn Nam Định) thì việc cần thiết phải sớm ban hành Luật nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam còn từ chính những khó khăn, vướng mắc trong nhập cảnh, xuất cảnh của người nước ngoài trong thời gian qua. Xuất nhập cảnh mỗi năm tăng 10 – 30%, bên cạnh mặt tích cực về kinh tế xã hội, đối ngoại thì điều này cũng phát sinh thêm nhiều khó khăn, vướng mắc cần phải được khắc phục.

Tình trạng quản lý người nước ngoài tại Việt Nam được nhiều ĐBQH cho rằng thiếu chặt chẽ.

ĐB Nguyễn Anh Sơn cho rằng, công tác quản lý của ta còn thiếu chặt chẽ, dẫn đến gia tăng người lao động nước ngoài vào Việt Nam, thậm chí còn xuất hiện tình trạng trộm cắp, hay các đối tượng phản động, thù địch ở nước ngoài cũng dễ dàng vào Việt Nam để phát tán tài liệu. Bên cạnh đó cũng không ít trường hợp lấy giấy thông hành ở khu vực biên giới đi sâu vào nội địa để tìm kiếm việc làm.

Cũng chính bởi việc quản lý người nước ngoài cư trú tại Việt Nam còn nhiều hạn chế, thiếu sót nên DN đã lợi dụng tư cách cá nhân để gia hạn tạm trú, cư trú. Khâu giám sát lao động làm việc ở DN có vốn đầu tư nước ngoài cũng chưa chặt chẽ, thậm chí nhiều trường hợp làm việc, rồi cư trú ngay ở phòng làm việc để tránh sự kiểm soát của ta. Ngang nhiên hơn lao động nhập cư còn lập xóm, phố ở nhiều địa phương, dẫn đến xô xát với người địa phương và việc xử lý sau đó cũng rất khó khăn…

Trước thực tế đó, ĐB Lưu Thị Huyền (đoàn Ninh Bình) còn đề nghị không cho phép công ty du lịch bảo lãnh người nước ngoài vào Việt Nam làm việc. Khi người nước ngoài vào Việt Nam phải có giấy phép lao động.

Đồng tình với sự cần thiết phải sửa đổi song ĐB Nguyễn Hoài Phương (đoàn Tây Ninh) cho rằng, quy định về quyền và nghĩa vụ trong việc đi lại của người nước ngoài tại điều 37 chưa rõ ràng, chặt chẽ. Ông đề nghị nên sửa theo hướng chỉ trường hợp đi vào khu vực biên giới, khu vực cấm mới phải được sự kiểm soát, kiểm tra của các cơ quan có thẩm quyền.

Cũng có ý kiến cho rằng, việc quá cảnh không chỉ qua đường hàng không, mà còn đường thủy, đường bộ nên cần phải có một chương riêng về quá cảnh.

Tương tự, ĐB Phạm Trường Dân (đoàn Quảng Nam) cũng khuyến cáo quy định trong luật phải thể hiện rõ sự thông thoáng, thuận lợi về thủ tục, thể hiện chủ trương Việt Nam muốn là bạn với tất cả các nước, nhưng vẫn khắc phục được những bất cập trong quản lý hiện nay.

Qua đó ĐB đề nghị luật quy định cần cấm tình trạng sách nhiễu, gây khó khăn, phiền hà trong việc làm thủ tục vào Việt Nam. Mặt khác, ông Dân cũng lưu ý luật ban hành cần cấm lợi dụng địa bàn Việt Nam để chống các nước khác. Cấm dựa vào Việt Nam để vi phạm luật các nước khác, ngăn ngừa tối đa tình trạng khủng bố xảy ra.

ĐB Dân cũng đặt ra tình huống: Người nước ngoài cư trú tại Việt Nam, chết tại Việt Nam thì có được chôn cất tại Việt Nam không? Ông đề nghị điều này cần phải được làm rõ.  

Theo quy định tại khách sạn, nhà khách, cơ sở chữa bệnh cho người nước ngoài cư trú phải khai báo với chủ cơ sở để họ khai báo đến cơ quan xuất nhập cảnh. Tuy nhiên nhiều ý kiến cho rằng, quy định này chưa phù hợp vì chủ cơ sở sẽ trốn không khai báo, không thông báo với công an xã, phường. Trong khi đó du lịch sinh thái ngày càng phát triển, họ nghỉ lại nhà nghỉ, nhà trọ xa hàng chục, thậm chí hàng trăm km. Cơ quan xuất nhập cảnh sẽ khó quản lý nếu không có thông tin kịp thời.

Một số ĐB đề nghị luật cần quy định người nước ngoài cư trú tại Việt Nam phải khai báo qua một đơn vị quản lý trực tiếp hiện nay là công an xã, phường, rồi sau đó các đơn vị này sẽ chuyển thông tin đến cơ quan quản lý trực tiếp việc xuất nhập cảnh để đảm bảo tính chặt chẽ.