Cần chiến lược vay, trả nợ rõ ràng, chi tiêu tiết kiệm

Cụ thể, sáng 1/11, Quốc hội thảo luận về Kế hoạch tài chính 5 năm; Mục tiêu, định hướng huy động, sử dụng vốn vay và quản lý nợ công giai đoạn 2016-2020 (trong đó có đánh giá toàn diện các mặt công tác huy động, sử dụng vốn vay và quản lý nợ công giai đoạn 2011-2015); Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020. 

Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng trình bày trước Quốc hội về Kế hoạch tài chính 5 năm.

Thu hút tối đa và sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn đầu tư

Trình bày trước Quốc hội về Kế hoạch tài chính 5 năm, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho biết, báo cáo thẩm tra tình hình thực hiện kế hoạch tài chính-ngân sách Nhà nước 5 năm 2011-2015 và định hướng kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia giai đoạn 2016-2020 của Ủy ban Tài chính-Ngân sách của Quốc hội được trình bày trong phiên họp toàn thể chiều ngày 20/10 khẳng định thống nhất với Báo cáo của Chính phủ về đánh giá kết quả đạt được, tồn tại, hạn chế và nguyên nhân các mặt hạn chế của việc thực hiện nhiệm vụ tài chính-ngân sách nhà nước 5 năm (2011-2015).

Đồng thời, báo cáo cũng nêu lên những vấn đề cụ thể liên quan đến Kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia giai đoạn 2016-2020, trong đó về các giải pháp cơ bản, Ủy ban cơ bản tán thành với nhiều nhóm giải pháp thực hiện kế hoạch tài chính 5 năm đề ra trong Báo cáo của Chính phủ và nhấn mạnh thêm một số giải pháp như: cần triển khai đồng bộ, hiệu quả các biện pháp về quản lý ngân sách Nhà nước; hoàn thiện hệ thống pháp luật về thuế; quản lý chặt chẽ chi ngân sách Nhà nước; quản lý chặt chẽ bội chi; đa dạng hóa các kênh huy động vốn cho đầu tư phát triển kinh tế-xã hội, đẩy mạnh tái cơ cấu nền kinh tế, chú trọng tái cơ cấu đầu tư công; tăng cường và nâng cao chất lượng công tác đổi mới, sắp xếp, cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước…

“Báo cáo kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020 của Chính phủ trình Quốc hội vào chiều 20/10 nêu rõ mục tiêu đầu tư giai đoạn 2016-2020 là: thu hút tối đa và sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn đầu tư phát triển nền kinh tế, đầu tư hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội thiết yếu, phục vụ cho việc thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu của Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội 10 năm (2011-2020) và Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm (2016-2020)” – Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng nói.

Cũng theo Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng thì kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020 cũng nêu lên những nhóm giải pháp lớn, trong đó có huy động tối đa và sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn đầu tư phát triển để thực hiện đột phá xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng. Thu hút tối đa các nguồn vốn của các thành phần kinh tế trong và ngoài nước phục vụ cho việc thực hiện các mục tiêu Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội 10 năm (2011-2020) và Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm (2016-2020). Tăng cường quản lý đầu tư công, trong đó có tiếp tục quán triệt và triển khai thực hiện các quy định của Luật Đầu tư công, các Nghị định của Chính phủ và các văn bản hướng dẫn thực hiện.

Đại biểu lo ngại về GDP khó đạt mục tiêu

Ngay sau đó, các đại biểu đã tiến hành thảo luận ở hội trường về kế hoạch tài chính 5 năm, nợ công và đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020. Theo đó, đại biểu Nguyễn Ngọc Phương (Đoàn Quảng Bình) cho rằng báo cáo của Chính phủ, thẩm tra của Uỷ ban Tài chính Ngân sách đã chỉ ra những nét khái quát cơ bản về tình hình, như: nợ công tăng nhanh, áp lực trả nợ cao; bố trí vốn đầu tư công còn dàn trải, chưa khắc phục được tình trạng dự án chuẩn bị sơ sài, hình thức để được ghi vốn rồi điều chỉnh nhiều lần… Tuy nhiên, theo ông Phương, các báo cáo chưa nêu được hiệu quả đầu tư thực tế của các dự án, bao nhiêu dự án thua lỗ, bao nhiêu dự án cần xem xét đề nghị điều tra, truy tố; nguyên nhân và giải pháp. 

"Có như thế mới xác định được trách nhiệm của tổ chức, cá nhân để xử lý, làm bài học cho tổ chức, quản lý, hy vọng ngăn chặn được tình trạng thất thoát vốn đầu tư lâu nay. Ví dụ như dự án Xơ sợi Đình Vũ, Gang thép Thái Nguyên (giai đoạn 2), nhà máy bột giấy Phương Nam, nhà máy Đạm Ninh Bình, nhà máy nhiên liệu sinh học Dung Quất..., đã làm "tiêu tan" trên 30.000 tỷ đồng vốn đầu tư. Tuy nhiên, cách báo cáo, thẩm tra hiện mới nêu ra cái chung chứ không truy được trách nhiệm, không tạo ra đột phá làm chuyển biến nhận thức về vốn đầu tư, nhất là chống tham nhũng, lãng phí” – đại biểu Phương nói.

Trong khi đó, đại biểu Phùng Đức Tiến (Hà Nam) bày tỏ quan ngại trước tình hình GDP năm nay khó đạt mục tiêu 5,1 triệu tỷ đồng, có khả năng chỉ đạt 4,6 triệu tỷ đồng, thậm chí chỉ đạt 4,1 triệu tỷ đồng nếu tốc độ tăng trưởng có thể chỉ ở mức 6,3% chứ không đạt 6,7% như dự kiến. Việc số tuyệt đối GDP thu hẹp sẽ ảnh hưởng lớn đến các chỉ tiêu vĩ mô khác đặc biệt là tỉ lệ bội chi/GDP, nợ công/GDP nhiều khả năng vượt trần cho phép.

Ông Tiến chỉ ra một loạt những vướng mắc trong việc sử dụng nguồn vốn vay trong thời gian qua, như vay ngắn hạn nhiều hơn vay dài hạn, lãi suất cao song lại phục vụ cho những công trình thu hồi vốn dài. Điều này dẫn đến việc hiện tại phải tăng vay để đảo nợ, vay năm sau cao hơn năm trước..

"Nếu chúng ta cứ tiếp tục đầu tư như cách làm thời gian qua, lãng phí, thất thoát nguồn lực nhà nước thì sẽ không chỉ gây rủi ro cho cán cân tài chính ngân sách, rủi ro nợ công mà còn góp phần gây nên sự bất ổn định vĩ mô. Do vậy, Chính phủ cần phải có chiến lược vay, trả nợ rõ ràng, chi tiêu tiết kiệm, nhấn mạnh vai trò trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị trong việc quản lý chi tiêu công” – đại biểu Phùng Đức Tiến nói.