Buông lỏng quản lý khai thác khoáng sản: Xử tù chung thân?

ĐBQH Đỗ Văn Đương đề nghị xử lý hình sự đối với những trường hợp buông lỏng quản lý, cấp phép khai thác khoáng sản

ĐBQH Đỗ Văn Đương nêu tại phiên chất vấn Bộ trưởng Bộ TN&MT Nguyễn Minh Quang trong phiên họp thứ 31 Ủy ban thường vụ Quốc hội sáng 29/9.

Khiếu nại đông người tăng 15%, rất phức tạp

Khiếu kiện lĩnh vực đất đai kéo dài, phức tạp là một trong những lĩnh vực được nhiều ĐBQH quan tâm, đề cập tại phiên chất vấn. ĐBQH Ngô Văn Minh cho rằng tình trạng vi phạm rất lớn nhưng lại không thấy xử lý được ai. Các vụ việc tồn đọng mới xử lý được 17/30 vụ, chưa kể tới đây lại có thêm 49 vụ phức tạp khác, trong khi hàng năm vẫn có đến 70-80% số vụ khiếu nại liên quan đến đất đai. Bộ trưởng sẽ giải quyết thực trạng này ra sao?

Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang lý giải: Qua rà soát có hơn 400 văn bản liên quan đến đất đai qua các thời kỳ. Thực tế có những người thực hiện nghiêm quy định bàn giao mặt bằng thì nhận tiền đền bù thấp hơn so với người chây ỳ, cố tình kéo dài. Bên cạnh đó là do tình hình thực tế, thị trường bất động sản, khung giá đất...

Giải trình thêm về việc này, Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh cho biết, số lượng đơn khiếu nại, tố cáo giảm nhưng tính chất hết sức phức tạp, gay gắt, đoàn khiếu nại đông người tăng khoảng 15% so với năm 2013. Thậm chí ở Dương Nội (Hà Nội) người dân còn kéo cả đến Đại sứ quán Mỹ khiếu nại, rất phức tạp.

Riêng khiếu nại, tố cáo liên quan đến đất đai, chiếm khoảng 68% so với khiếu nại chung. Nguyên nhân, theo ông Tranh do chính sách pháp luật liên quan đến đất, công tác quản lý có nhiều sơ hở, vi phạm, trình độ năng lực của cán bộ trong giải quyết, nhất là người đứng đầu còn hạn chế, và nhận thức pháp luật của người dân.

Để giải quyết vấn đề này, theo Tổng Thanh tra cần quan tâm đến chất lượng văn bản, song song với đó là khắc phục những vấn đề đang vấp phải, đồng thời nâng cao trách nhiệm của cơ quan nhà nước, tăng cường tiếp dân để giải quyết khiếu nại tố cáo…

Buông lỏng quản lý khoáng sản bị đề nghị án chung thân

Ủy viên Thường trực Ủy ban Tư pháp Đỗ Văn Đương nêu: Việc xử lý vi phạm khai thác trái phép tài nguyên khoáng sản rất nhẹ. Đây là hành vi rút ruột quốc gia, hủy hoạt nghiêm trọng môi trường, chiếm đoạt quyền lợi của nhân dân mà chỉ thấy kỷ luật, hoặc xử rất nhẹ bằng hành chính.

“Người dân cho rằng phải có sự tiếp tay của cán bộ có thẩm quyền trong cấp phép cho đối tượng khai thác khoáng sản như cát tặc, lâm tặc? Một tàu hút cát trên sông Hồng thu được 50-60 triệu đồng, không dễ gì mà lấy được giấy phép đó!

Để những đối tượng đó ăn gần hết tài sản quốc gia, tham ô khoáng sản như vậy mà chỉ kỷ luật, xử lý hành chính. Tới đây, khi sửa luật những hành vi buông lỏng trong quản lý, cấp phép khai thác tài nguyên khoáng sản phải nâng lên mức án chung thân?”.

ĐBQH Nguyễn Tuyết Liên (Sóc Trăng) đặt vấn đề: Tình hình khai thác cát trái phép trên sông Hậu thường xuyên xảy ra với thủ đoạn tinh vi, gây hậu quả nghiêm trọng làm thay đổi dòng chảy, gây sạt lở bờ sông, ảnh hưởng đến nhà cửa, đời sống sản xuất, và nguy hiểm đến tình mạng… Trong thời gian tới, Bộ có giải pháp gì đột phá để chấn chỉnh tình hình trên?

Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang cho biết, Bộ đã báo cáo Chính phủ về việc tăng cường trách nhiệm của các Bộ, ngành, địa phương trong thực thi chính sách, pháp luật về khoáng sản. Đặc biệt tới đây sẽ tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các dự án cố tình kéo dài thời gian, không thực hiện nghĩa vụ khi giấy phép hết hạn. Song Bộ trưởng Quang cũng nhấn mạnh, điều quan trọng nhất là việc quản lý ở các địa phương, nếu kiên quyết ra tay thì tình hình sẽ được cải thiện rất nhiều.

Cho rằng việc xử lý các trường hợp vi phạm phải tuân theo quy định của pháp luật quy định, tuy nhiên trước chất vấn của ĐB Đương, Bộ trưởng Quang cũng đồng tình với việc phải xử lý các vi phạm nặng hơn nữa bằng tiền, và có thể truy cứu trách nhiệm hình sự nếu thấy nghiêm trọng.