“Bố trí tái định cư thỏa đáng cho người bị thu hồi đất”

Ông Trương Minh Hoàng, Phó trưởng Đoàn ĐBQH Cà Mau. (Ảnh: Xuân Hải)

Thưa ông, việc bồi thường đất khi nhà nước thu hồi tại các vùng giáp ranh giữa các tỉnh, thành phố và các địa phương được quy định như thế nào trong dự thảo Luật Đất đai sửa đổi lần này?

Xung quanh việc thu hồi đất, nhân dân thường chấp hành nghiêm chỉnh việc thu hồi đất vì mục tiêu Quốc phòng an ninh được quy định trong dự thảo Luật Đất đai sửa đổi. Tuy nhiên, vấn đề gây bức xúc nhất trong lĩnh vực này là mức bồi thường chưa được người dân đồng tình cao. Trong quá trình bàn bạc để sửa đổi Luật Đất đai, các ĐBQH đã kiến nghị nên có một Ban định giá bồi thường độc lập, để công bằng cho người dân khi bị thu hồi, đặc biệt là vùng giáp ranh cũng như quy định áp giá bồi thường khi thu hồi đất.

Xin đơn cử ví dụ một miếng đất ngoại thành sau khi quy hoạch được lọt vào thành phố giá đã khác so với miếng đất có thể liền kề, nhưng vẫn ở phía bên kia thuộc tỉnh khác hay vẫn thuộc huyện trong tỉnh. Theo quy định hiện hành, hàng năm, HĐND cấp tỉnh, thành phố quyết định giá đất để thực hiện chính sách thuế và phòng ngừa việc trốn thuế của một số cá nhân, doanh nghiệp… Còn việc giải phóng mặt bằng để thu hồi đất làm các dự án, đặc biệt là những dự án quan trọng, phục vụ các mục đích an sinh xã hội thì cần phải thành lập một hội đồng thẩm định giá sao cho sát với giá thị trường để người dân không phải chịu thiệt thòi.

Về việc quy định mức giá bồi thường, đền bù khi thu hồi đất sát với thị trường đã được quy định trong dự thảo Luật Đất đai sửa đổi, theo ông quy định này có phù hợp với thực tiễn cuộc sống không?

Trong Hiến pháp đã quy định mức giá đền bù thu hồi đất do Luật định. Do vậy, chúng ta phải thảo luận để sửa đổi thật kỹ Luật Đất đai và bám sát vào những vấn đề người dân chưa thật sự đồng tình để cải tiến và đưa vào trong luật. Theo tôi, phải quy định cụ thể, rõ ràng cho các cơ quan chức năng chịu trách nhiệm khi người dân dời khỏi khu vực giải phóng mặt bằng phải có ngay nơi để họ tái định cư.

Cụ thể việc quy định tái định cư cho người dân khi bị thu hồi đất như thế nào, thưa ông?

Theo luật thì phải bồi hoàn cho người dân bằng hoặc hơn nơi ở cũ của họ, nhưng theo tôi khó thực hiện được vì hiện nay nền kinh tế đang gặp khó khăn và tùy theo điều kiện, hoàn cảnh ở từng địa bàn mà xử lý cho hợp lòng dân. Bởi lẽ, tâm lý người dân ở đâu cũng vậy, họ phải ra đi khỏi mảnh đất bao năm vun xới, bỏ lại ruộng, vườn, nhà cửa, mồ mả ông bà được coi là thiêng liêng. Do vậy, Luật Đất đai sửa đổi cần điều chỉnh cho thật sự thỏa đáng, công bằng với sự hy sinh của người dân, tránh để người này chịu thiệt thòi nhưng người khác hoặc một bộ phận khác lại hưởng lợi.

Các mục đích thu hồi đất được quy định trong dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) có điểm gì mới so với Luật hiện hành, đặc biệt là trong lĩnh vực thu hồi đất đối với mục đích phát triển kinh tế - xã hội?

Việc thu hồi đất để phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế - xã hội là rất cần thiết, phải tập trung thực hiện vì mục đích mang tính cộng đồng. Nếu giữ vững An ninh quốc phòng và kinh tế phát triển thì mới phục vụ tốt nhu cầu đời sống nhân dân.

Trong quá trình thảo luận để sửa đổi Luật, một bộ phận ĐBQH đã không bàn tới việc thu hồi đất phục vụ việc phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, quan điểm cá nhân tôi và đa số ĐBQH đều đồng tình cần đưa vấn đề này vào Luật Đất đai sửa đổi và có như vậy mới xây dựng và phát triển đất nước, phục vụ tốt đời sống nhân dân. Hiện nay, chúng ta đang rất khó khăn trong việc thực hiện thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội. Do vậy, nếu không đưa vấn đề này vào Luật, sẽ càng khó khăn hơn cho công tác xây dựng các công trình phục vụ kinh tế - xã hội và cứ như vậy thì đến bao giờ chúng ta mới phát triển.

Xin cảm ơn ông!