Tục rước lửa lấy may đêm giao thừa ở xứ Thanh

Đúng thời điểm chuyển giao năm cũ sang năm mới, người dân làng Động Bồng, xã Hà Tiến, huyện Hà Trung (Thanh Hóa) ra đình làng đốt Đình Liệu, rước lửa về nhà lấy may.

Đình làng Động Bồng được xây dựng từ đời vua Gia Long thứ 10 (1812), thờ thành hoàng Tô Hiến Thành, vị quan thời Lý có tiếng chính trực, công minh, luôn giúp đỡ người nghèo.

Ở ngôi làng này, từ xưa đã có tục đốt Đình Liệu (đốt lửa) vào đêm 30 Tết. Tục này hiện nay ở tỉnh Thanh Hoá không có địa phương nào còn lưu giữ.

Ông Bùi Văn Lô (77 tuổi), Trưởng Ban nghi lễ làng Động Bồng cho biết, để đốt Đình Liệu vào thời khắc giao thừa, hàng năm vào tháng Chạp dân làng cử trai tráng lên núi Ba Trạc, Bái Bò, Đầu Voi... tìm cây đóm (loại cây có dầu rất dễ bắt lửa), chọn những đoạn cây vừa chắc vừa dẻo làm đòn gánh bó đóm lại đưa về. Sau đó, phơi đóm thật khô mới thu lại để chuẩn bị cho việc kết, bó, tạo dáng Đình Liệu (một con rồng lớn).

Đình Động Bồng được công nhận là Di tích lịch sử cấp quốc gia năm 2001.

 Thông thường, vào thời điểm sau khi tiễn Táo quân lên trời, vào ngày 25 tháng Chạp, các trai tráng gom những cây đóm đã khô kết thành Đình Liệu có đường kính 50cm, chiều dài 9m, rồi đem đặt vào tòa đại đình. Đình Liệu được các cụ trong làng trông coi rất cẩn thận, không cho ai được đến gần.

Chiều 30 Tết, trai làng chia số người ra hai bên đều nhau, dùng những chiếc đòn kê đều tay chuyển đình liệu từ trong đình ra giữa sân đình.

Ông Bùi Văn Lô giới thiệu về Đình Liệu - Con rồng “khổng lồ” để đốt trong đêm 30 Tết.

 Trước khi đốt Đình Liệu, ở sân đình, dân làng tổ chức tế lễ, kính cáo trời đất, thần linh sông núi về dự lễ. Tiếp đó, trong hậu cung các cụ cao niên làm lễ tâu với thành hoàng xin ngài cho phép dân làng rước lửa đốt Đình Liệu đón chào năm mới.

Đúng thời khắc giao thừa, Đình liệu - con rồng “khổng lồ” bỗng chốc hóa thân thành ngọn đuốc rừng rực cháy sáng.

Đình Liệu được các cụ trong làng trông coi rất cẩn thận, không cho ai được đến gần.

Sau khi chứng kiến lễ đốt Đình Liệu ở đình, mọi người châm những bó đuốc mang theo lấy lửa rước điều may mắn đem về. Tới nhà, họ long trọng thắp hương từ nguồn lửa ấy để cáo tế với thổ công, gia tiên và sau đó nhóm bếp làm đồ cúng đầu năm, giữ lửa trong suốt những ngày Tết.

Cần gìn giữ nét văn hóa đặc trưng

Bàn thờ trong đình cũng là nơi ban nghi lễ làm lễ xin lửa để đốt Đình Liệu

 “Đêm giao thừa, cả Động Bồng như một hội hoa đăng, làm cho cả một vùng lấp lánh ánh sáng chụm lại rồi tỏa ra như những bông hoa. Người Động Bồng gọi là “hoa đuốc” linh thiêng.

Kể từ lúc giao thừa đến lễ hạ nêu (mùng 7 tết), những người trông coi đình và mỗi gia đình phải giữ ngọn lửa thiêng cẩn thận, không bị tắt. Giữ được ngọn lửa luôn cháy sáng thì người theo nghiệp khoa cử sẽ thông minh đỗ đạt, nhà nông làm ăn thuận lợi, mùa màng bội thu, dân khang vật thịnh”, ông Lô cho biết.

Sau lễ đốt Đình Liệu, trong những ngày tết tụ họp dưới mái đình, dân làng Động Bồng tổ chức hát ru, hát đúm, hát đối đáp và các trò chơi dân gian: chơi đu, chọi gà, bơi thuyền… thu hút đông đảo mọi người tham dự.

Buổi chiều 30 Tết, ban nghi lễ sẽ làm các thủ tục (ảnh tư liệu).

Ông Vũ Văn Được, Chủ tịch UBND xã Hà Tiến chia sẻ, có thời gian tục đốt Đình Liệu bị mai một. Song với mong muốn gìn giữ văn hóa truyền thống, người dân địa phương đã khôi phục lại nhằm tỏ lòng thành kính và nhớ ơn cha ông đã mang ngọn lửa sưởi ấm lòng người, xua tan bóng đêm. Đốt Đình Liệu đến nay đã là lễ hội truyền thống của người dân địa phương không thể thiếu được trong thời khắc giao thừa.

Đúng giờ khắc giao thừa, Đình Liệu được đốt, người dân sẽ dùng những bó đuốc xin lửa về nhà (ảnh tư liệu).

 Bà Phan Thị Lan, Trưởng phòng Văn hóa Thông tin huyện Hà Trung cho biết, đình Động Bồng được công nhận là Di tích lịch sử cấp quốc gia năm 2001. Tuy nhiên, thực tế đình Động Bồng và lễ tục gắn liền với đình chưa được quan tâm gìn giữ đúng tầm của một di tích cấp quốc gia.

“Để gìn giữ lễ tục đặc sắc này, tới đây UBND huyện sẽ tăng cường phối hợp với các cấp, ngành để tổ chức, khôi phục lại tục đốt Đình Liệu quy mô hơn, làm điểm nhấn của địa phương”, bà Lan cho biết.

Lê Dương

Độc đáo nghề trầm mình săn vẹm xanh khi gió thổi hướng Nam

Vẹm xanh có quanh năm, nhưng với nhiều người ở xã Khánh Bình Tây Bắc, huyện Trần Văn Thời (Cà Mau), cứ gió thổi hướng Nam là lại rủ nhau từng nhóm đi bắt, bởi đó là lúc vẹm xuất hiện nhiều nhất.

Xe máy bùng cháy giữa bãi đỗ ô tô ở Hà Nội, CSGT dùng bình cứu hỏa ứng cứu

Xe máy bất ngờ bốc cháy giữa bãi đỗ ô tô trên đường Trần Nhật Duật (Hoàn Kiếm, Hà Nội), các chiến sỹ CSGT trực chốt gần đó nhanh chóng dập tắt ngọn lửa.

Vạn người trẩy hội Xuân Yên Tử

Sau 3 năm tạm dừng do ảnh hưởng dịch Covid-19, lễ hội Xuân Yên Tử năm nay được tổ chức thu hút vạn du khách đổ về chiêm bái và vãn cảnh.

CSGT xử lý nghiêm xe quân sự cũ hoán cải chở khách du lịch

Các xe quân sự cũ hoán cải để chở khách du lịch sẽ bị lực lượng CSGT, Công an TP Hà Nội xử lý nghiêm.

Bạn bè nhiều nước ấn tượng với Tết Việt, bánh chưng, giò, phở

Trong dịp Tết Nguyên đán Quý Mão, đại sứ quán và cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam ở các nước đã tổ chức nhiều hoạt động vui Xuân, đón Tết để lại ấn tượng cho kiều bào và bạn bè quốc tế.

Khách 'ngã ngửa' vì hết Tết uống cốc nước vẫn bị phụ thu 30%

Ngày Tết, do phải trả lương cao hơn ngày thường nên nhiều hàng quán tính thêm phụ thu. Tuy nhiên, việc phụ thu quá cao, quá “kỹ” đến tận mùng 8, mùng 9 tháng Giêng khiến khách hàng bức xúc.

Độc đáo cuộc 'đi săn' của ông lão trong rừng U Minh Hạ

Bơi xuồng len lỏi trong những con kênh ở rừng U Minh Hạ, ông Lê Văn Đáng, quê huyện Trần Văn Thời (Cà Mau) đặt 50 cái trúm lươn, hôm sau đổ được gần 4kg, thu nhập 1 triệu đồng. Ngoài ra, ông còn đặt lờ dính rắn, cá lóc.

Xem đồng bào người Thái thi cấy lúa ở Nghệ An

Sáng 29/1, hàng trăm người dân địa phương tập trung tại xã Bắc Sơn (huyện Quỳ Hợp, Nghệ An) tham gia 'Ngày hội xuống đồng' của bà con đồng bào người Thái.

Chợ Viềng ken đặc người 'mua may bán rủi' trong đêm

Phiên chợ họp duy nhất một lần trong năm vào mùng 7 và 8 tháng Giêng chưa khai mạc đã thu hút hàng nghìn người đổ về tìm mua những đồ vật có thể mang lại may mắn cho gia chủ.

Độc đáo lễ rước người thượng thọ lên miếu Tiên Công ở đảo Hà Nam

Các cụ ông, bà thọ từ 80 đến 100 tuổi sinh sống tại vùng đảo Hà Nam, TX Quảng Yên, Quảng Ninh được con cháu làm lễ rước lên miếu Tiên Công để báo ơn lập đảo.

Đang cập nhật dữ liệu !