Ly kỳ nghề đi tủ ngâm mình dưới nước ‘săn’ loài cá tiến vua ngon nức tiếng

Ngư dân làng hiện vẫn còn giữ nghề đi tủ bắt cá, trong đó có loại cá thệ - một trong những loại sản vật vùng đầm phá Tam Giang dùng để tiến vua.

Làng An Truyền còn có tên dân gian là làng Chuồn (xã Phú An, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên – Huế) là một làng cổ nằm bên khu vực đầm phá Tam Giang cách trung tâm TP. Huế chừng 10km.

Ngôi làng này nổi tiếng xứ Huế là ngôi làng có truyền thống hiếu học và nhiều đặc sản nức tiếng gần xa như rượu gạo làng Chuồn, bánh xèo cá kình, bánh tét…

Với đặc trưng là nằm cạnh khu vực đầm phá Tam Giang nên cuộc sống của ngư dân làng Chuồn dựa vào đánh bắt các loài thủy sản. Trong đó, loại cá ngon nức tiếng từng được đưa vào Đại Nội Huế để tiến vua là cá thệ. Ngoài ra, còn một số loại cá khác ngon không kém như cá ong, cá dìa, cá mú, cá nâu…

Loài cá thệ (nhỏ tròn, thân dài) là loài cá tiến vua ngon nức tiếng vùng đầm phá Tam Giang.

Nói đến đánh bắt thủy hải sản thì mỗi làng chài thường có một cách đánh bắt riêng. Ở làng Chuồn thì đi tủ là một nghề đánh bắt truyền thống nổi tiếng đặc biệt và có những nét độc đáo so với những hình thức đánh bắt khác.

Ly kỳ nghề đi tủ

Nghề đi tủ có từ khi nào thì những ngư dân làng Chuồn cũng không nhớ rõ. Họ chỉ biết rằng, đây là một nghề bắt cá truyền thống và được các ngư dân trong làng truyền từ đời này qua đời khác.

Gọi là nghề đi tủ bởi dụng cụ mà ngư dân nơi đây dùng để đánh bắt cá là một tấm lưới có hình chữ nhật. Khi tấm lưới được giăng ra có hình dạng như một cái tủ mà mọi người vẫn thường làm vật dụng đựng đồ đạc.

Nét độc đáo của nghề đi tủ và tạo ra sự khác biệt so với các hình thức đánh bắt cá khác đến từ những vật dụng mà ngư dân dùng khi ra khu đầm phá Tam Giang bắt cá. Ở làng Chuồn, ngư dân chỉ sử dụng phương tiện có tên là “tòng” chứ không sử dụng ghe, thuyền hay tàu như những địa phương khác.

Tòng là phương tiện ra khơi được đóng từ những tấm gỗ lớn mà ngư dân mua lại từ những chiếc ''nốt'' (tên gọi một loại thuyền – PV) đã qua sử dụng của dân vạn đò. Tìm hiểu được biết thì những chiếc “nốt” là nơi cư trú của những ngư dân vạn đò trên khu đầm phá Tam Giang.

Nghề đi tủ của ngư dân làng Chuồn chủ yếu là bắt loại cá thệ - một loài cá nhỏ nhưng có giá trị dinh dưỡng cao, khi chế biến thành món ăn có mùi vị thơm ngọt. Đây cũng là loại cá đặc sản là đặc trưng của khu đầm phá Tam Giang và là một trong những sản vật tiến vua.

Nghề đi tủ cũng là một nghề khá vất vả, trong khi mọi người còn đang say giấc thì những ngư dân làm nghề này phải dậy từ trước 4h sáng để chuẩn bị ngư lưới cụ để chuẩn bị ra khơi. Muốn có nhiều cá và to thì những ngư dân làng Chuồn phải đi ra vùng nước xa bờ gọi là Đông Am.

 

Ngâm mình ‘săn’ cá tiến vua

Để mục sở thị nghề đi tủ ‘săn’ loài cá tiến vua, ngay từ sáng sớm chúng tôi tìm về làng Chuồn với hi vọng được cùng ngư dân ra khơi bắt cá. May mắn là vừa đến nơi tôi gặp được anh Trần Văn Khuê và Hồ Đắc Cối đang chuẩn bị ngư lưới cụ để đi tủ.

Tôi được 2 ngư dân này đồng ý cho đi theo với điều kiện: “Không được xin về giữa chừng vì sẽ ảnh hưởng lớn đến công việc bắt cá” và không quên nhắc nhở tôi lên “tòng” cẩn thận kẻo trượt chân do mặt tòng phủ kín rêu xanh rất trơn.

 Khi tôi đã ổn định chỗ ngồi, 2 ngư dân bắt đầu điều khiển chiếc “tòng” lướt nhẹ trên mặt đầm phá Tam Giang. Hơn 1 tiếng sau, chiếc “tòng” mới tới vị trí đánh bắt mà ngư dân địa phương gọi là Đông Am.

Theo anh Trần Văn Khuê, đây là địa điểm khá xa bờ và đi rất tốn thời gian. Tuy nhiên, bù lại ở khu vực này thường đánh bắt được nhiều cá và có kích thước lớn hơn khu vực khác. Bởi thế mà ngư dân làng Chuồn vẫn còn truyền lại câu rằng: “Đông Am cá tủ ầm ầm, rổ năm rổ bảy âm thầm mang theo”.

“Nghề đi tủ phải được tiến hành ở những bãi nước trống và có độ sâu khoảng 2 mét. Theo thời gian, diện tích của những bãi nước trống ngày càng thu hẹp thay vào đó là những hệ thống nò sáo dày đặc. Để có thể tiếp tục nghề đi tủ chúng tôi phải đi xa hơn, nhiều khi còn phải chạy về đến Vinh Hiền (huyện Phú Vang), Sịa (huyện Quảng Điền) đánh bắt. Làm nghề này may mắn lắm thì mỗi lần đi kiếm được 500 – 700 nghìn đồng/người. Tuy nhiên, cũng có khi đi cả ngày mà “tủ hèn” (giăng tủ mà bắt được ít cá – PV) thì chỉ được mấy chục nghìn đủ tiền xăng dầu”, anh Trần Văn Khuê tâm sự.

 Theo kinh nghiệm của những ngư dân làng Chuồn, cá thệ là loại cá sống ở tầng đáy và nhạy cảm với các loại âm thanh, tiếng động. Vì vậy, khi bắt gặp tiếng động lạ chúng sẽ bơi thụt lùi rồi ẩn nấp trong các đám rong rêu. Có lẽ vì vậy mà ngư dân làng Chuồn đã sáng tạo ra nghề đi tủ để bắt loại cá tinh ranh này.

Nghề đi tủ là một hình thức đánh bắt cá độc đáo có lẽ chỉ ở làng Chuồn (xã Phú An, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên - Huế) mới có.

Khi giăng tủ, các ngư dân phải lặn sâu xuống dưới nước để đặt tủ. Sau đó, họ điều khiển chiếc “tòng” chạy theo hướng vòng cung, vừa chạy vừa thả dây cho đến khi nào dây xuống sát tầng đáy thì bắt đầu thu hẹp dần lại. Việc kéo dây phải tiến hành một cách cẩn thận, chậm rãi để đảm bảo rằng sợi dây luôn sát mặt đất.

Khi cá thệ nghe thấy tiếng động phát ra từ sợi dây, theo phản xạ mang tính bản năng chúng sẽ thụt lùi để lẩn trốn và tìm cách thoát khỏi sợi dây và sẽ sập vào bẫy là những chiếc lưới tủ đã được giăng sẵn từ trước đó.

Mỗi mẻ giăng tủ thường kéo dài khoảng 20 phút, mỗi ngày thùy thuộc vào sức khỏe của bản thân mà các ngư dân có thể giăng tủ từ 15 - 18 mẻ, tùy theo sức lực của mình.

Ông Đoàn Rô - Trưởng thôn An Truyền cho biết: “Nghề đi tủ đã có từ lâu lắm rồi, từ đời ông cha truyền lại. Nghề này rất vất vả lại bấp bênh, chỉ đi được vào mùa nắng còn mùa mưa thì nghỉ ở nhà. Những ngư dân làm nghề này phải dậy từ sáng sớm và phải ngâm mình dưới nước trong tiết trời nắng nóng”.

Nguồn: VTC News

Chủ đề :
 
List comment
 
 
4 nữ tiếp viên múa thoát y phục vụ khách trong quán karaoke hoạt động chui
icon

Đột kích quán karaoke ở TP Biên Hòa (Đồng Nai), lực lượng chức năng bắt quả 4 nhân viên nữ trong tình trạng khỏa thân, thoát y, đang nhảy múa phục vụ 4 khách nam trong phòng hát.

 
 
Nghệ An: 2 cha con chết cháy trong nhà tắm, người vợ trọng thương nằm bất tỉnh
icon

Rạng sáng nay, người dân xã Quỳnh Hoa (huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An) tá hỏa phát hiện 2 cha con bị cháy đen, còn người vợ bị thương nặng bất tỉnh trên nền nhà.

 
 
Quay đầu trên cao tốc, xe tải bị xe khách tông trúng, tài xế trọng thương
icon

Đang di chuyển trên cao tốc Nội Bài – Lào Cai, chiếc xe tải bất ngờ quay đầu khiến xe khách không kịp xử lý, 2 xe va chạm mạnh. Hậu quả, người lái xe tải bị thương, phải nhập viện cấp cứu.

 
 
Phút kinh hoàng của học sinh trên toa tàu lượn siêu tốc vỡ đôi ở Đảo Ngọc Xanh
icon

Lúc vào cua, toa cuối xảy ra sự cố, vỡ làm đôi và trật khỏi đường ray. Bánh răng của toa xe khiến ngón út bàn tay phải của Phương bị nghiến gãy đốt cuối, đứt cả mạch máu và gân. Bạn ngồi cùng văng xuống đất

 
 
Viết mấy chữ “xin lỗi con” rồi bỏ con ngoài đường, thông cảm được không?
icon

Mấy dòng chữ như “xin lỗi con”, “tha thứ cho mẹ”… liệu có tìm sự cảm thông? Trên đời này không có đường cùng, cánh cửa này khép thì tất phải có khe sáng từ cánh cửa kia.

 
 
Cậu bé 11 tuổi nổ súng bắn cả gia đình chị gái giờ thế nào?
icon

Cuộc sống nghèo khó khiến đứa bé chỉ 11 tuổi đã gần như bị bỏ rơi, sống như cây cỏ rồi nảy sinh sự hận thù, nổ súng bắn cả gia đình 3 người của chị gái bị thương khi đang ăn cơm gây xôn xao dư luận.

 
Vợ siết cổ chồng say xỉn tử vong: Cam chịu cả đời, một phút bùng nổ thành tội phạm
icon

Phụ nữ cả đời cam chịu rồi một phút bùng nổ là thành tội phạm. Dẫu không thể ủng hộ hành vi siết cổ chồng nhưng từ căn nguyên, gốc rễ sự việc có thể hiểu được vì sao chị lại làm vậy.

 
Điều tra trùm giang hồ Trưởng 'hàng' chuyên bảo kê, nhận chạy án ở Hải Dương
icon

Cơ quan Cảnh sát điều tra (CSĐT) Công an tỉnh Hải Dương đang điều tra, xử lý băng nhóm do Hoàng Văn Trưởng (SN 1984, tức Trưởng 'hàng', trú tại TP Hải Dương) cầm đầu.

 
Học sinh tử vong khi chơi tàu lượn ở Đảo Ngọc Xanh: Có khép tội vô ý làm chết người?
icon

Theo luật sư, trong các trường hợp khách hàng tham gia trò chơi bị tai nạn tại khu vui chơi - giải trí thì trách nhiệm đầu tiên thuộc về doanh nghiệp kinh doanh khu vui chơi giải trí đó.

 
'Bà hỏa' thiêu rụi nhà sàn và tài sản của hộ nghèo ở Yên Bái
icon

Chiều 15/1, tại thôn Đồng Tý, xã Phúc An (huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái) đã xảy ra vụ hỏa hoạn, thiêu rụi ngôi nhà và toàn bộ tài sản của gia đình bà Ma Thị Xuân (sinh năm 1956), là hộ nghèo của xã.