Làng cốm nức tiếng Hà Thành nay đã khác, máy móc rộn ràng thay tiếng chày giã gạo

Về làng Vòng, hương cốm vẫn thoang thoảng khắp làng. Ruộng đồng không còn như xưa, để giữ nghề truyền thống bao đời, người làm cốm phải tìm mua thóc nếp ở nhiều nơi khác.

Cốm là món ăn thanh tao của người Hà Nội. Hương vị cốm làng Vòng vẫn thơm ngon như xưa, đặc trưng không nơi nào có được. Ở làng cốm Vòng hiện nay còn một số gia đình giữ gìn nghề truyền thống bao đời, chỉ khác ở chỗ việc làm cốm giờ được thay bằng máy móc, từ tuốt lúa đến rang, giã, sàng chứ không làm hoàn toàn thủ công như trước.

Làng cốm nức tiếng Hà Thành nay đã khác, máy móc rộn ràng thay tiếng chày giã gạo
Hương vị cốm làng Vòng vẫn thơm ngon như xưa.

Làng Vòng trước có tên là thôn Hậu, thuộc xã Dịch Vọng, huyện Từ Liêm, nay thuộc phường Dịch Vọng Hậu, quận Cầu Giấy, Hà Nội. Là thương hiệu không chỉ nức tiếng ở Hà thành, cốm Vòng còn "gieo thương nhớ" cho biết bao du khách từng đến đây du lịch, thưởng thức sản vật. Mỗi độ thu về, người Hà Nội lại nao nao những cảm xúc thèm vị cốm Vòng với những hạt cốm dẻo dẻo, bùi bùi khó tả.

Vào làng Vòng bây giờ, người ta không còn nghe râm ran tiếng chày giã gạo, đường làng cũng không còn thơm mùi lúa nếp bởi làng đã lên phố, bị cuốn theo nhịp sống của kinh tế thị trường khiến ai nấy không khỏi bồi hồi, đau đáu nhớ làng Vòng một thuở.

Làng cốm nức tiếng Hà Thành nay đã khác, máy móc rộn ràng thay tiếng chày giã gạo
Làng Cốm Vòng đã đô thị hóa, không còn ruộng để cấy lúa như trước.

Chẳng ai nhớ nghề làm cốm ở làng Vòng có tự bao giờ, chỉ biết nay cốm là thức quà có mặt từ Bắc chí Nam. Người dân làng Vòng vẫn tâm huyết với nghề truyền thống từ bao đời nay, nhưng họ cũng bất lực bởi làng nay đã thành phố, theo xu hướng đô thị hóa, người dân không còn ruộng để cấy lúa nếp như ngày trước, theo sự phát triển của thị thành, làng cốm cũng trải qua nhiều cung bậc thăng trầm.

Anh Tạ Đăng Hùng là cháu đời thứ tư của một gia đình làm nghề cốm ở làng Vòng cho biết: "Cả làng chỉ còn chưa đến chục gia đình còn theo nghề, vì nghề cốm vất vả mà thu nhập lại thấp, các thế hệ con em ở làng Vòng đã gần như bỏ hẳn nghề này". Đối với anh Hùng, dù không còn nhiều người theo "nghề cốm", song anh luôn ý thức về giá trị truyền thống của cha ông.

"Những nhà làm cốm như tôi ở trong làng đều có quan niệm giữ lại nghề của cha ông chứ không phải mục đích vì kinh tế nữa. Hiện nay, có thể thấy, phường Dịch Vọng Hậu đã rất phát triển. Là địa bàn gần rất nhiều trường đại học, nhiều cơ quan công sở, người dân đón sóng phát triển, xây phòng trọ cho thuê cũng đã đủ ăn tiêu, tích lũy làm giàu, vì thế mà nghề cốm dần hao mòn", anh Hùng chia sẻ.

Làng cốm nức tiếng Hà Thành nay đã khác, máy móc rộn ràng thay tiếng chày giã gạo
Vì muốn giữ nghề truyền thống ở làng, anh Tạ Đăng Hùng vẫn say mê làm cốm.
Làng cốm nức tiếng Hà Thành nay đã khác, máy móc rộn ràng thay tiếng chày giã gạo
Cốm bán ra thị trường giá dao động từ 280.000 -300.000 đồng/kg.

Nhiều người cũng lo ngại sẽ mất nghề cốm truyền thống bao đời nay như anh Hùng, họ mủi lòng, nuối tiếc day dứt tìm cách tháo gỡ, có kế hoạch để bảo tồn, phát triển, giữ gìn sản phẩm cốm Vòng.

Hiện nay, công việc làm cốm đã hiện đại hơn trước, người dân không phải làm nhiều công đoạn bằng tay, máy móc đã được đưa vào để giảm công sức cho người. Mô tơ lắp vào cải tiến thành chày máy. Giờ đã có cả máy rang, máy sàng cốm….

 

Ruộng không còn, các hộ gia đình đi mua thóc nếp ở các huyện Đông Anh, Mê Linh (Hà Nội). Thậm chí, người làm cốm phải tìm cả nguồn thóc từ Bắc Ninh, Vĩnh Phúc, Hòa Bình… để chọn lựa những hạt lúa tốt nhất, cho ra sản phẩm cốm chất lượng, đảm bảo hương vị đặc trưng.

Làng cốm nức tiếng Hà Thành nay đã khác, máy móc rộn ràng thay tiếng chày giã gạo
Hạt cốm được sản xuất tại làng Vòng hiện nay là những hạt thóc được thu mua ở nhiều vùng khác.

Người già của làng bảo rằng, trời phú cho làng cái chất đất để làm ra cốm quý. Cũng giống như các vùng khác, thổ nhưỡng cho đất này trồng cây lúa tám, cho đất kia trồng cây lúa nếp. Cũng loại cây ấy, trồng đất khác vẫn cho thu hoạch nhưng mùi lẫn vị như khác hẳn đi, giống như lạc loài.

"Để giữ được nghề truyền thống, chúng tôi đã đi rất nhiều nơi ở miền Bắc, tìm nơi trồng cây lúa cho phù hợp để làm cốm và đưa cho họ tham khảo các giống lúa, làm sao để cho ra hạt lúa đảm bảo mùi thơm và độ dẻo của cốm như xưa".

Làng cốm nức tiếng Hà Thành nay đã khác, máy móc rộn ràng thay tiếng chày giã gạo
Cốm làng Vòng giờ được bán quanh năm nhờ có các thiết bị tích trữ như tủ đông.

"Cốm ngon nhất lúc tươi, khi cây lúa mới gặt, nhưng hiện nay chúng tôi đã dùng tủ cấp đông nên có thể làm cốm sấy khô, bảo quản được trong vòng 12 tháng. Cốm tươi bọc lá sen, sau đó bỏ tủ đông đá, khi nào ăn chỉ cần bỏ ra chừng 30- 40 phút lại thơm ngon như thường”, anh Hùng nói thêm.

Làng cốm nức tiếng Hà Thành nay đã khác, máy móc rộn ràng thay tiếng chày giã gạo
Quy trình làm cốm của người dân làng Vòng trải qua rất nhiều công đoạn. Việc chọn nguyên liệu đầu vào (hạt thóc nếp) là khâu rất quan trọng.

Người làng Vòng làm cốm khi xưa thường tuân theo bí quyết chuẩn mực của sự chu đáo, kính cẩn, cho nên thức quà ấy dù chỉ là món ăn dân dã chốn thôn điền lam lũ, nhưng vẫn có sự trang nhã sang trọng ẩn trong cách thưởng thức. Có một thời, cốm trở thành món quà tặng thượng hạng, là đặc sản tiến cúng vương đình.

Làng cốm nức tiếng Hà Thành nay đã khác, máy móc rộn ràng thay tiếng chày giã gạo
Người Hà Nội xưa còn tôn cốm lên làm thức cúng.

Cốm làm ra hay mua thì cũng chẳng có ai dám nhón ăn bao giờ. Tất cả theo nghi thức đạo hiếu, đưa lên ban thờ mời bề trên và gia tiên rồi mới được thưởng thức. Cũng vì là một “thức cúng” nên sự sang trọng lan sang làm một thức quà biếu vừa mang tính biểu tượng lại rất thực tế.

Bảo Khánh 

Chủ đề :
 
List comment
 
 
Huyền tích “rừng giếng ngọc”
icon

Trong tiết trời giao mùa cuối đông đầu xuân, đứng giữa nắng non cùng gió đông se lạnh tại điểm dốc cao vắt ngang núi Cù (xã Bản Cái, Bắc Hà) nhìn xuống thũng lũng rộng lớn Làng Cù thấy cả mảng xanh đằm thắm như một “giếng ngọc”.

 
 
Bắc Ninh: Cận cảnh phiên chợ Âm - Dương họp lúc nửa đêm, có thể mua bán bằng... tiền âm phủ
icon

Chợ không phải là nơi mua may bán rủi như nhiều chợ nơi khác, do các mặt hàng ở đây chỉ đơn thuần là tiền vàng mã...mọi thứ diễn ra dưới cái ánh sáng le lói của nến và đèn dầu.

 
 
Bản biên giới đầu tiên gắn số nhà sàn như nhà phố ở Thanh Hóa
icon

Để phát triển du lịch cộng đồng và quản lý các hộ dân trong bản thuận lợi hơn, những ngôi nhà sàn tại xã vùng biên ở Thanh Hóa đã được gắn số nhà theo thứ tự.

 
 
Đấu trường sinh tử giữa hổ và voi ‘độc nhất’ ở Cố đô Huế
icon

Đấu trường Hổ Quyền ở Cố đô Huế được so sánh với Colosseum thời La Mã cổ đại. Đây là nơi diễn ra những trận đấu sinh tử giữa voi và hổ vào thời nhà Nguyễn.

 
 
Kể chuyện trăm năm: Hồi đó làm tranh vui lắm!”
icon

“Tranh thờ, tranh cảnh, tranh treo tường, tranh treo cửa buồng… mua xài tết cô bác ơi”. Tiếng rao sang sảng giữa sớm mai làm tôi nhớ những ngày giáp tết...

 
 
Tết đủ đầy bánh chưng, dưa hành, nơi xa xứ vẫn canh cánh nhớ quê
icon

Với những người đang lao động, làm việc nơi xa xứ không thể về nước đoàn tụ gia đình, dịp Tết đến, nỗi nhớ nhà, nhớ quê càng da diết hơn.

 
Hà Tĩnh: Cháy lớn tại cửa hàng kinh doanh điện nước ngay sau thời khắc giao thừa
icon

Một vụ cháy vừa xảy ra ngay sau thời khắc giao thừa tại cửa hàng điện nước của ông Lê Xuân Chiến (SN 1977, thôn Kỷ Các, xã Tân Lâm Hương, huyện Thạch Hà, Hà Tĩnh).

 
Làng nghề ngoại thành Hà Nội tất bật chuẩn bị đón Giao thừa
icon

Những ngày cuối năm các làng nghề đều tất bật chuẩn bị hàng hóa để ra Tết có hàng bán cho nên chỉ khi đóng cửa hàng, lán xưởng thì nhà nhà mới có thời gian để sắm sửa, trang trí nhà cửa đón xuân mới.

 
Cây pơ mu, sa mu dầu hơn 1.000 năm tuổi trong khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên
icon

Cây di sản pơ mu, sa mu dầu hơn 1.000 năm tuổi với đường kính rộng lên đến hơn 3m nằm trên đỉnh núi cao gần 1.500m tại Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên (Thanh Hóa) được bảo vệ, chăm sóc cẩn thận.

 
Độc đáo căn hầm ghép đá bí mật giữa rừng già
icon

Trong một lần đi rừng, cựu binh Trần Xuân Thế (SN 1963, trú xã Nghĩa Mai, huyện Nghĩa Đàn, Nghệ An) cùng một số người bất ngờ phát hiện căn hầm bí mật được ghép bằng đá rất độc đáo.