Bộ trưởng Cao Đức Phát: Không thể kỳ vọng giá nông sản lúc nào cũng cao

Bộ trưởng Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn Cao Đức Phát là người đầu tiên đăng đàn chất vấn và trả lời chất vấn, sáng 11/6.

Trước câu hỏi của ĐB Trương Minh Hoàng (Cà Mau) về chính sách sách đầu ra cho sản phẩm nông nghiệp, Bộ trưởng Cao Đức Phát cho rằng, chúng ta đang đang thực hiện cơ chế thị trường nên tổ chức sản xuất nông nghiệp phải phù hợp với cơ chế này. 

Nền nông nghiệp đang hội nhập sâu vào nền kinh tế thế giới nên phải định hướng sản xuất phù hợp với thị trường thế giới, trong khi bản chất thị trường thế giới và thị trường nông sản nói chung luôn có sự thay đổi, nên để đạt được sự ổn định tương đối, nghĩa là sản xuất nông nghiệp nước ta phải bám sát và phản ứng nhanh nhạy với những diễn biến thị tường trong nước và quốc tế để đạt hiệu quả cao nhất.

“Không thể kỳ vọng có thị trường luôn có giá ổn định mức cao có lợi cho nông dân mà phải tìm cách thích ứng với thị trường”- Bộ trưởng Cao Đức Phát nhấn mạnh.

Kinh nghiệm hơn 20 năm qua cho thấy, cách tốt nhất phải lựa chọn và phát huy những lợi thế của nước ta, hỗ trợ nông dân làm ra sản phẩm với chất lượng cao hơn giá thành hạ để trong mọi tình huống thị trường nông sản có khả năng cạnh tranh cao, bán được nhiều hơn với giá có lợi cho nông dân. 

Trong tình thế hiện nay, trước những diễn biến mới, tiếp tục hội nhập sâu sắc Bộ trưởng ngành nông nghiệp nhấn mạnh, chúng ta nên tiếp tục cách tiếp cận này. Nhưng để nâng cao khả năng cạnh tranh nông sản và hỗ trợ nông dân, một mặt tháo gỡ khó khăn cho DN tiêu thụ nông sản có hiệu quả, mặt khác hỗ trợ bà con nông dân duy trì giá không bị giảm quá sâu để rồi thua lỗ và thực hiện được giải pháp có thể giảm thiểu những tổn thất. Đơn cử, hỗ trợ nông dân vay vốn vượt qua những khó khăn, nâng cao giá trị cạnh tranh, đồng thời hạ giá thành sản phẩm…

Có lẽ là người đầu tiên đăng đàn chất vấn và trả lời chất vấn nên phần trả lời của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn có phần lúng túng, không được liền mạch.

Riêng về vấn đề ngư dân tiêu thụ sản phẩm phụ thuộc vào thương lái được ĐB Nguyễn Ngọc Phương (Quảng Bình) nêu lên, Bộ trưởng Phát thừa nhận: “Bộ đã nhìn thấy tồn tại này”. 

Vì thế, vừa qua Chính phủ đã ban hành Nghị định 67 về hỗ trợ ngư dân vay vốn để ra khơi sản xuất. Khi ngư dân chủ động được về vốn, thì sẽ không bị phụ thuộc về vốn về vật tư, lương thực thực phẩm từ thương lái… Do đó, khi trở về từ ngư trường sẽ không phải trả bằng sản phẩm và chịu ép giá từ thương lái. Theo thống kê mới nhất của Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn tới nay đã có 23 tỷ đồng vốn vay từ Nghị định 67 được “rót” cho ngư dân.

Tuy nhiên, tư lệnh ngành nông nghiệp giãi bày, đây là chỉ là 1 giải pháp, còn các giải pháp khác sẽ phải tiếp tục đẩy mạnh thực hiện, như hình thành các tổ đội sản xuất, phát triển hệ thống dịch vụ hậu cần, phát triển mạnh hơn hệ thống chế biến thu mua sản phẩm cho ngư dân…

Trả lời câu hỏi của ĐB Nguyễn Ngọc Phương, “hiện vẫn tồn tại thực tế nông dân sản xuất chạy theo phong trào, liên kết giữa khu vực nông thôn còn thấp, trách nhiệm của Bộ trưởng ra sao?”, Bộ trưởng Cao Đức Phát thông tin, Chính phủ đã chỉ đạo tập trung rà soát quy hoạch hướng dẫn cho nông dân hướng sản xuất, cây trồng có khả năng cạnh tranh, thị tường tốt hơn và sản xuất các sản phẩm năng suất cao, giá thành hạ.

“Trong điều kiện hiện nay với nhiều yêu cầu mới đặt ra đòi hỏi phải phát triển mạnh 2 thành phần là tổ hợp tác, hợp tác xã và doanh nghiệp (DN). Chỉ khi phát triển theo chuỗi mới khắc phục được hạn chế hiện nay”- Bộ trưởng Phát khẳng định.

Bộ trưởng Bộ Nônh nghiệp & Phát triển nông thôn

Liên kết 4 nhà thất bại do thiếu “chân” doanh nghiệp

Liên kết 4 nhà dù đã có 10 năm triển khai nhưng chưa thành công là những vấn đề ĐB Nguyễn Văn Tuyết (Bà Rịa – Vũng Tàu) và ĐB Nguyễn Thị Kim Bé (Kiên Giang) đặt ra và “truy” trách nhiệm của tư lệnh ngành nông nghiệp.

Chỉ ra nguyên nhân chính dẫn tới sự chậm trễ khi đưa chủ trương liên kết 4 nhà vào cuộc sống, Bộ trưởng Cao Đức Phát lý giải, là do thiếu “chân” DN. Hiện DN trong nông nghiệp còn ít, và còn ít DN có đủ thực lực về tài chính, có kho tàng cơ sở chế biến có thể liên kết và thực hiện liên kết không nhiều. ngoài ra, các tổ HTX rất ít, DN khó khan liên kết trực tiếp với hàng chục ngàn hộ nông dân..

Ngoài ra, thiếu sự quan tâm chỉ đạo của chính quyền các cấp.Hiện chưa tới 10 tỉnh thành lập được Ban chỉ đạo, đưa ra tiêu chí về cánh đồng mẫu lớn, quy hoạch phát triển nông nghiệp của địa phương….  

“Để thúc đẩy chủ trương về liên kết thời gian tới, cần có chính sách hỗ trợ DN liên kết với nông dân. DN nbhiệt tình nhưng phải có điều kiện. Đồng thời, phát triển mạnh HTX hỗ trợ DN và nông dân trong mối liên kết này”- ông chia sẻ.